An Giang hướng ra biển lớn, phát triển thành Trung tâm kinh tế biển quốc gia

Bám sát cơ sở chính trị, pháp lý và khẩn trương trình cấp có thẩm quyền

Sáng 30/1, UBND tỉnh An Giang và Đại học Cần Thơ tổ chức Hội thảo "Kinh tế biển-Phát triển An Giang thành Trung tâm kinh tế biển quốc gia". Đây là hội thảo khoa học nhằm lấy ý kiến đóng góp của các nhà quản lý, nhà khoa học cho Đề án Phát triển An Giang thành trung tâm kinh tế biển quốc gia, đang được tỉnh khẩn trương chuẩn bị, trình cấp có thẩm quyền trong thời gian sớm nhất.

Phát biểu tại Hội thảo, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang Lê Hữu Toàn cho biết: Trong những năm qua, tỉnh An Giang đã có nhiều giải pháp để phát huy tiềm năng, thế mạnh to lớn của tỉnh về tài nguyên thiên nhiên, văn hoá, xã hội để phát triển bền vững kinh tế biển tỉnh nhà, hướng tới mục tiêu đưa An Giang trở thành tỉnh mạnh về biển.

Hội thảo này có ý nghĩa rất quan trọng nhằm giúp hoàn thiện dự thảo Đề án để trình Thủ tướng phê duyệt theo tiến độ đề ra và tổ chức thực hiện bảo đảm hiệu quả, chất lượng. Nhất là những thảo luận, đóng góp ý kiến, đề xuất những cơ chế, chính sách đặc thù để phát triển các ngành kinh tế biển theo hướng bền vững, thông minh, hiện đại; những giải pháp phục vụ liên kết vùng; thu hút đầu tư hạ tầng giao thông, cảng biển; bảo vệ hệ sinh thái, bảo vệ môi trường biển đảo và các giải pháp về sinh kế bền vững cho nhân dân là hết sức cần thiết.

Theo ông Lê Hữu Toàn, mục tiêu chính của Đề án là xây dựng vùng thành trung tâm kinh tế biển quốc gia, thúc đẩy nuôi trồng, đánh bắt bền vững, du lịch biển đảo và công nghiệp ven biển, gắn liền với bảo vệ môi trường, sinh thái và quốc phòng an ninh.

Không gian phát triển được mở rộng 

An Giang sở hữu đường bờ biển dài trên 200 km, vùng biển rộng hơn 63.000 km² và hơn 140 đảo lớn nhỏ, trong đó có 3 đặc khu kinh tế gồm Phú Quốc, Thổ Châu và Kiên Hải. Nhất là Phú Quốc với điểm nhấn về đa dạng sinh học và kinh tế biển.

Không gian phát triển mới của An Giang được tổ chức trên cơ sở kết nối hài hòa giữa hệ thống sông Tiền, sông Hậu, vùng đồng bằng nội địa với vùng ven biển và hải đảo. Đây là lợi thế đặc thù hiếm có, cho phép tỉnh mở rộng không gian phát triển từ đất liền ra biển, từ đầu nguồn sông Mekong hướng ra Biển Tây và vịnh Thái Lan, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế biển đa ngành, quy mô lớn và bền vững.

Kinh tế biển trở thành trụ cột

Theo Đề án, kinh tế biển đã và đang giữ vai trò trụ cột trong cơ cấu kinh tế của tỉnh An Giang. Năm 2023, giá trị tăng trưởng kinh tế biển chiếm khoảng 79,76% tổng GRDP của tỉnh. Các ngành kinh tế biển phát triển khá toàn diện, bao gồm khai thác và nuôi trồng thủy sản, công nghiệp chế biến, logistics biển, du lịch biển đảo và hệ thống đô thị ven biển.

Trong lĩnh vực thủy sản, An Giang hiện giữ vị trí dẫn đầu cả nước về nhiều chỉ tiêu quan trọng. Năm 2024, sản lượng nuôi trồng thủy sản đạt 1.073.653 tấn, cao nhất toàn quốc; sản lượng khai thác thủy sản đạt 444.346 tấn, đứng đầu trong nhóm các tỉnh ven biển. Toàn tỉnh có 10.036 tàu khai thác thủy sản, trong đó 3.622 tàu có chiều dài từ 15m trở lên, cho thấy năng lực khai thác xa bờ vượt trội.

Cùng với khai thác, tỉnh đang chuyển mạnh sang nuôi trồng thủy sản theo hướng bền vững. Tỉ trọng nuôi trồng thủy sản tăng từ 20,01% năm 2019 lên 47,14% năm 2024, phản ánh xu hướng tái cơ cấu ngành thủy sản gắn với bảo vệ nguồn lợi và thích ứng biến đổi khí hậu. Công nghiệp chế biến thủy sản tiếp tục giữ vai trò then chốt, đóng góp khoảng 56% doanh thu thuần của các doanh nghiệp công nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Phú Quốc: Đầu tàu chiến lược và chuỗi đô thị ven biển

Du lịch biển đảo là một trong những trụ cột quan trọng của kinh tế biển An Giang được đại diện Sở Du lịch tỉnh An Giang đề cập chi tiết với các giải pháp căn cơ, dài hơi. Hiện nay, doanh thu du lịch của tỉnh chiếm 50,5% tổng doanh thu du lịch toàn vùng ĐBSCL, góp phần định vị thương hiệu du lịch biển đảo Việt Nam trong khu vực. Trong đó, Phú Quốc được xác định là đầu tàu chiến lược và là khâu đột phá quan trọng nhất trong Đề án.

Với diện tích Vườn quốc gia hơn 31.422 ha, hệ sinh thái biển đa dạng, hơn 11.550 ha thảm cỏ biển và 260 loài san hô, Phú Quốc hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển thành trung tâm dịch vụ, du lịch nghỉ dưỡng mang tầm cỡ quốc tế. Đề án xác định phát triển Phú Quốc không chỉ nhằm gia tăng doanh thu du lịch mà còn tạo động lực lan tỏa sang các lĩnh vực thương mại, logistics, tài chính, khoa học-công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho toàn tỉnh.

Song song với Phú Quốc, An Giang đang hình thành chuỗi đô thị ven biển gồm Rạch Giá, Hà Tiên, Phú Quốc, Long Xuyên và Kiên Lương, tạo nên "tứ giác động lực" phát triển kinh tế biển. Rạch Giá được định hướng là trung tâm chính trị-hành chính, thương mại-dịch vụ tổng hợp; Hà Tiên là trung tâm du lịch và kinh tế cửa khẩu; Long Xuyên giữ vai trò cửa ngõ nội địa kết nối với TPHCM và Campuchia; Kiên Lương là đầu mối công nghiệp, vật liệu xây dựng và cảng biển.

Sự liên kết này tạo trục phát triển liên hoàn, giúp An Giang không chỉ phát triển kinh tế biển đơn lẻ mà còn tích hợp sâu với kinh tế nội địa, kinh tế biên mậu và logistics vùng, nâng cao sức cạnh tranh và khả năng lan tỏa trong toàn khu vực.

Phát triển kinh tế biển gắn bảo tồn hệ sinh thái, quốc phòng-an ninh

Một điểm nhấn xuyên suốt của Đề án mà các đại biểu, nhà khoa học tập trung thảo luận tại Hội thảo là quan điểm phát triển kinh tế biển gắn chặt với bảo tồn hệ sinh thái và bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh. Theo đó, An Giang sở hữu hệ sinh thái đa dạng bậc nhất vùng ĐBSCL, với bảy hệ sinh thái đặc trưng, 22 dạng sinh cảnh, nhiều khu bảo tồn biển, rừng ngập mặn và đất ngập nước có giá trị bảo tồn quốc gia và quốc tế.

Phát triển kinh tế biển được đặt trên nền tảng tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, nước biển dâng và bảo vệ đa dạng sinh học. Đề án đồng thời nhấn mạnh yêu cầu kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, an ninh, giữ vững chủ quyền biển đảo, đặc biệt tại các khu vực chiến lược như Phú Quốc, Thổ Châu, Nam Du và vùng biển giáp vịnh Thái Lan.

Về tầm nhìn, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh An Giang nhiệm kỳ 2025–2030 xác định rõ mục tiêu đến năm 2030, An Giang là tỉnh phát triển khá của cả nước, là trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia; đến năm 2045, trở thành trung tâm kinh tế biển quốc gia, với hệ thống hạ tầng đồng bộ, kinh tế số phát triển, nguồn nhân lực chất lượng cao và môi trường sinh thái được bảo tồn.

Việc phát triển An Giang thành trung tâm kinh tế biển quốc gia không chỉ là định hướng phát triển một lĩnh vực, mà là chiến lược tổng thể nhằm tái cấu trúc không gian phát triển, nâng cao vị thế của An Giang trên bản đồ kinh tế biển Việt Nam. Với nền tảng tài nguyên biển phong phú, quy mô kinh tế biển lớn, định hướng chiến lược rõ ràng và sự quan tâm, hỗ trợ của Trung ương, An Giang đang đứng trước thời cơ lớn để phát triển bứt phá, vươn ra biển lớn, đóng góp quan trọng vào mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh trong thế kỷ XXI.

Lê Sơn