Áp dụng mô hình quản trị mới để tạo đột phá cho nền kinh tế

Tăng trưởng quý I khởi sắc

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương diễn ra ngày 4/4, ở điểm cầu Hà Nội, ông Vũ Đại Thắng, Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, tăng trưởng kinh tế trong quý I của Thành phố đã đạt mức cao nhất trong 10 năm qua đối với cùng kỳ, vượt bình quân chung cả nước. Thu ngân sách trong 3 tháng đầu năm đạt khoảng 230.000 tỷ đồng, tương đương 35% kế hoạch năm. Trong khi đó, giải ngân đầu tư công vượt 110.000 tỷ đồng-một con số thể hiện quyết tâm lớn của cả hệ thống chính trị trong việc thúc đẩy tăng trưởng.

Ở điểm cầu phía Nam, ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND cũng thông tin, Thành phố đã ghi nhận những tín hiệu phục hồi mạnh mẽ. GRDP quý I của TPHCM tăng 8,27%-mức cao nhất kể từ năm 2020. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,7%, trong khi ngành công nghiệp tăng trưởng 11%. Thành phố cũng thu hút gần 2,9 tỷ USD vốn FDI, tăng tới 219% so với cùng kỳ, phản ánh niềm tin của nhà đầu tư quốc tế.

Không chỉ tăng trưởng về quy mô, cả hai đô thị còn cho thấy sự cải thiện rõ nét về chất lượng tăng trưởng. Tại TPHCM, số doanh nghiệp thành lập mới đạt 12.545, tăng 47%, với tổng vốn đăng ký hơn 253.000 tỷ đồng. Hà Nội cũng ghi nhận sự chuyển động tích cực trong các ngành dịch vụ, công nghiệp văn hóa và kinh tế số.

Những kết quả này cho thấy, trong bối cảnh nền kinh tế còn đối mặt nhiều thách thức như áp lực lạm phát, biến động thị trường quốc tế hay bài toán an ninh năng lượng, hai thành phố vẫn giữ được nhịp tăng trưởng ổn định, trở thành trụ cột quan trọng của nền kinh tế quốc gia.

Cải cách mạnh mẽ và mô hình quản trị mới tạo đột phá

Một trong những điểm chung nổi bật giữa Hà Nội và TPHCM là sự đổi mới mạnh mẽ trong phương thức quản trị và điều hành.

Chủ tịch Thành phố Hà Nội cho biết, Hà Nội đã triển khai mô hình điều hành theo phương châm "sáu rõ": rõ người, rõ việc, rõ quy trình, rõ trách nhiệm, rõ hiệu quả và rõ thời gian. Cách tiếp cận này giúp nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm và hiệu quả trong toàn bộ hệ thống chính trị.

Đáng chú ý, trong thời gian ngắn, Hà Nội đã hoàn thành 3 văn kiện chiến lược quan trọng, bao gồm dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), quy hoạch phát triển Thủ đô với tầm nhìn 100 năm và một nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị về phát triển Hà Nội. Đây được xem là nền tảng thể chế quan trọng, tạo dư địa phát triển dài hạn cho thành phố.

Song song đó, Hà Nội triển khai mô hình quản trị theo 4 trục: Đảng-Hội đồng nhân dân-Ủy ban nhân dân-Mặt trận Tổ quốc, kết hợp với phân cấp, ủy quyền sâu rộng xuống cấp cơ sở. Hơn một nửa số xã, phường đã xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội riêng, phù hợp với định hướng chung của thành phố.

Ở TPHCM, cải cách hành chính và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh được xác định là trọng tâm. Thành phố đặt mục tiêu cắt giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính, đồng thời triển khai hệ thống đánh giá hiệu quả công việc đến từng cơ quan, đơn vị theo tháng.

Một điểm nhấn quan trọng là việc tận dụng cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 98 của Quốc hội. Nhờ đó, TPHCM đã chủ động lựa chọn, công khai và thúc đẩy hàng loạt dự án lớn trong các lĩnh vực hạ tầng, công nghệ, đô thị và cảng biển, với tổng vốn hơn 20 tỷ USD.

Cả hai thành phố cũng cùng lựa chọn những "điểm nghẽn" để tập trung tháo gỡ. Hà Nội xác định giải phóng mặt bằng là khâu đột phá then chốt, giúp tháo gỡ ách tắc cho nhiều dự án tồn đọng. Có những dự án được xử lý chỉ trong vòng 20 ngày, tạo ra quỹ đất sạch phục vụ đầu tư.

Trong khi đó, TPHCM tập trung giải quyết các dự án vướng mắc kéo dài, đồng thời đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình hạ tầng chiến lược, đặc biệt là hệ thống giao thông kết nối vùng và các dự án liên quan đến sân bay.

Hướng tới các động lực tăng trưởng mới

Không dừng lại ở các kết quả ngắn hạn, cả Hà Nội và TPHCM đều đang hướng tới việc xây dựng các động lực tăng trưởng mới, mang tính chiến lược và bền vững.

Hà Nội xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trụ cột phát triển. Thành phố yêu cầu các ngành nghề truyền thống phải "nhúng" công nghệ, từ đó nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh. Đồng thời, Hà Nội cũng tập trung phát triển các ngành dịch vụ chất lượng cao, công nghiệp văn hóa và kinh tế di sản.

Trong thời gian tới, Thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế sau khi Luật Thủ đô được thông qua, đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng chiến lược như đường sắt đô thị và xử lý các điểm nghẽn về giao thông, môi trường, quản lý đô thị.

Đặc biệt, Hà Nội đặt mục tiêu triển khai 100% hồ sơ trực tuyến toàn trình ngay trong tháng 4/2026, cho thấy quyết tâm mạnh mẽ trong cải cách hành chính và chuyển đổi số.

TPHCM, với lợi thế là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, đang hướng đến những mục tiêu tham vọng hơn. Thành phố đặt kế hoạch tăng trưởng GRDP quý II trên 11%, hướng tới mục tiêu cả năm trên 10%.

Các động lực mới được xác định bao gồm xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, phát triển hệ thống cảng biển, khu thương mại tự do và các ngành công nghiệp công nghệ cao như bán dẫn, trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Song song đó, TPHCM cũng chú trọng phát triển văn hóa và không gian đô thị. Các dự án như Công viên Bến Bạch Đằng hay các không gian văn hóa lớn được kỳ vọng sẽ tạo thêm điểm nhấn cho đô thị, nâng cao chất lượng sống và thu hút du lịch.

Việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cũng được đặt lên hàng đầu, với các chương trình hợp tác quốc tế nhằm chuẩn bị cho các ngành công nghệ mới.

Nhìn tổng thể, Hà Nội và TPHCM không chỉ là hai trung tâm kinh tế lớn mà còn là hai "động cơ" vận hành nền kinh tế Việt Nam. Sự tăng trưởng và chuyển động của hai thành phố này có tác động lan tỏa mạnh mẽ tới các vùng kinh tế khác.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang cần những cú hích mới để bứt phá, vai trò của Hà Nội và TPHCM càng trở nên rõ nét. Không chỉ dẫn dắt tăng trưởng, hai đô thị này còn là nơi thử nghiệm các mô hình mới, từ đó nhân rộng ra cả nước.

Vĩnh Hoàng