In bài viết

Bác sỹ chia sẻ chế độ ăn uống ngày Tết với người bệnh ung thư

(Chinhphu.vn) - Với người bệnh ung thư, tâm lý "Tết ăn một chút không sao" hoặc kiêng khem cực đoan vì sợ "nuôi khối u", đều là những thái cực nguy hiểm.

14/02/2026 19:14
Bác sỹ chia sẻ chế độ ăn uống ngày Tết với người bệnh ung thư- Ảnh 1.

PGS.TS Phạm Cẩm Phương thăm khám, tư vấn cho người bệnh

Kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ kéo dài, không ít người bệnh lo lắng về vấn đề ăn uống khoa học như thế nào, trong đó có bệnh nhân ung thư. PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai có những chia sẻ để giải đáp trăn trở này của người bệnh.

Đừng để cơ thể "đói" năng lượng

PGS.TS Phạm Cẩm Phương khuyến cáo, người bệnh cần ăn đủ chất để có sức chống chọi với bệnh. Trong đó, hãy ưu tiên đồ tươi sống, nấu chín kỹ. Nếu mệt, hãy chia nhỏ bữa ăn thành 5-6 bữa/ngày thay vì cố ăn 3 bữa lớn.

Hạn chế các món muối chua (dưa hành, cà pháo) vì có nhiều muối và dễ gây đầy bụng. Các loại thực phẩm chế biến sẵn như giò chả, lạp xưởng... thường có chất bảo quản, người bệnh đang truyền hóa chất nên hạn chế để bảo vệ gan và hệ tiêu hóa.

Đặc biệt, với người bệnh ung thư đang điều trị, rượu là tác nhân gây hại trực tiếp, làm giảm tác dụng của thuốc và tăng gánh nặng cho cơ thể.

Không tự ý bỏ thuốc hoặc lùi lịch truyền hóa chất

Nhiều gia đình vẫn giữ quan niệm kiêng đi viện hay kiêng uống thuốc ngày mùng 1, mùng 2 Tết. Đây là sai lầm có thể trả giá đắt. "Ung thư không nghỉ Tết".

PGS Phạm Cẩm Phương nhắn nhủ, ung thư không nghỉ Tết, vì vậy người bệnh tự ý bỏ thuốc hoặc lùi lịch truyền hóa chất quá lâu sẽ làm mất "thời cơ vàng" khống chế tế bào ác tính.

Trước khi nghỉ Tết, người bệnh hãy nhờ bác sĩ tư vấn sẵn các loại thuốc xử lý tại nhà khi có tác dụng phụ nhẹ (như thuốc chống nôn, thuốc tiêu hóa, thuốc giảm đau). Hãy giữ số điện thoại của khoa/phòng điều trị để liên hệ khi cần.

Bác sỹ chia sẻ chế độ ăn uống ngày Tết với người bệnh ung thư- Ảnh 2.

Người bệnh nên ăn uống hợp lí. Nếu mệt, hãy chia nhỏ bữa ăn thành 5-6 bữa/ngày thay vì cố ăn 3 bữa lớn

Di chuyển chúc Tết: Biết sức mình là quan trọng nhất

Tết là thời điểm thời tiết thay đổi, chuyển mùa cũng là thời gian, người dân di chuyển nhiều nơi, thăm hỏi họ hàng. Để có sức khỏe tốt nhất trong những ngày Tết nguyên đán, PGS Phạm Cẩm Phương khuyến cáo người bệnh, nếu cảm thấy mệt, hãy nghỉ ngơi, một giấc ngủ ngon quan trọng hơn một buổi tiệc xã giao.

Hệ miễn dịch của người bệnh ung thư thường yếu hơn bình thường. Việc đến chỗ đông người ngày Tết tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm các bệnh đường hô hấp. Người bệnh hãy luôn mang theo khẩu trang và giữ ấm cổ, ngực.

Cảnh giác "bẫy" chữa bệnh bằng niềm tin

Hiện nay, lợi dụng kỳ nghỉ Tết, nhiều trang mạng mạo danh Bệnh viện Bạch Mai quảng cáo các loại "thần dược thảo mộc", "thải độc ung thư bằng thực phẩm chức năng" để ăn Tết ngon lành. 

PGS.TS Phạm Cẩm Phương đặc biệt lưu ý, mọi phương pháp điều trị ung thư hiện nay đều phải dựa trên cơ sở khoa học. Việc tin theo các bài thuốc truyền miệng, không rõ nguồn gốc trong dịp Tết không chỉ gây tốn kém mà còn dễ dẫn đến suy gan, suy thận cấp, khiến quá trình điều trị chính thống bị đổ vỡ".

Kỳ nghỉ Tết kéo dài cũng thường khiến tâm lý người bệnh lo ngại khi gặp các phản ứng phụ mà không có bác sĩ bên cạnh.

PGS.TS. Phạm Cẩm Phương hướng dẫn cách xử trí nhanh một số tình huống thường gặp như: nếu bị nôn, buồn nôn, người bệnh đừng cố ép ăn những món nhiều dầu mỡ, hãy nhấp một chút trà gừng ấm, ăn các món thanh đạm như cháo trắng, súp nhẹ và dùng thuốc chống nôn theo đơn bác sĩ đã kê trước đó.

Nếu bị tiêu chảy/táo bón, do chế độ ăn ngày Tết thay đổi, nếu bị tiêu chảy, hãy uống bù nước (Oresol) và ăn đồ nấu chín. Nếu táo bón, hãy tăng cường uống nước lọc và ăn các loại quả mềm như thanh long, đu đủ.

Nếu mệt mỏi, suy nhược, hãy nghỉ ngơi hoàn toàn trong 1-2 ngày đầu năm, đây là cách để cơ thể tích lũy năng lượng cho hành trình dài.

Để thuận tiện việc theo dõi, gia đình có thể lập danh sách những việc cần lưu ý như sau:

VIỆC NÊN LÀM

VIỆC NÊN TRÁNH

Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày để đào thải độc tố của thuốc.

Thức quá khuya xem các chương trình giải trí kéo dài nhiều ngày.

Ăn thực phẩm tươi sống, vừa nấu chín để tránh nhiễm khuẩn đường ruột.

Tự ý dừng thuốc/lùi lịch điều trị chỉ vì quan niệm "kiêng đi viện đầu năm".

Vận động nhẹ nhàng (đi bộ quanh sân, tưới cây) để tinh thần thoải mái.

Sử dụng thuốc lá, uống nhiều rượu, bia hoặc nước ngọt có ga trong các bữa tiệc.

Đeo khẩu trang khi tiếp xúc với khách đến chúc Tết để phòng lây nhiễm chéo.

Ăn quá nhiều đồ nếp (bánh chưng) hoặc đồ muối chua gây khó tiêu.

Chuẩn bị sẵn số điện thoại bác sĩ và bệnh viện để liên hệ khi có dấu hiệu bất thường.

Nghe theo lời khuyên truyền miệng về các phương pháp "cúng bái" hay "thần dược" trị ung thư.

HM