Bài 2: TPHCM triển khai nhiều giải pháp tăng nguồn cung nhà ở xã hội

Trong đó, Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển NOXH và Nghị quyết số 260/2025/QH15 của Quốc hội (sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 98 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM) đã tháo gỡ rất nhiều vướng mắc để phát triển dự án NOXH. Theo đó, với các quy định mới, thủ tục để thực hiện dự án NOXH được rút ngắn khoảng 50% thời gian so với trước đây.

Mới đây, UBND TPHCM có chỉ đạo rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục cho dự án nhà ở xã hội (NOXH) nhằm đẩy nhanh tiến độ phát triển loại hình nhà ở này. Theo đó, các dự án NOXH được đưa vào nhóm "luồng xanh", "luồng ưu tiên". Đối với trường hợp doanh nghiệp có quyền sử dụng đất, tổng thời gian giải quyết thủ tục hành chính tối đa là 132 ngày, chia làm 2 giai đoạn…

Ông Lê Hữu Nghĩa, Tổng Giám đốc Công ty Lê Thành, đánh giá cao nỗ lực của Thành phố trong việc đẩy nhanh thời gian giải quyết đối với các dự án NOXH cũng như chính sách nới trần thu nhập (25 triệu đồng/tháng đối với người độc thân; người độc thân đang nuôi con dưới tuổi thành niên không quá 37,5 triệu đồng/tháng… ), tạo điều kiện mở rộng cho nhiều người có cơ hội sở hữu NOXH.

Tuy nhiên, theo ông Lê Hữu Nghĩa, thực tế hiện nay rất khó có dự án NOXH nào phù hợp với tất cả các điều kiện quy hoạch. Do đó, ông kiến nghị, cùng với việc quy định thời gian giải quyết thủ tục đầu tư dự án nhà NOXH, Thành phố cũng cần ban hành thêm mốc thời gian tháo gỡ, giải quyết vướng mắc khi dự án gặp vướng quy hoạch.

72 dự án quy mô 67.000 căn trong giai đoạn 2026 – 2027

Theo đề án của Chính phủ về đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn NOXH trên cả nước, TPHCM được giao chỉ tiêu phát triển gần 200.000 căn. Từ kết quả triển khai thời gian qua, giai đoạn 2026–2030, TPHCM phải phát triển hơn 181.000 căn NOXH, trong đó riêng năm 2026 cần hoàn thành 28.500 căn.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM Huỳnh Thanh Khiết cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, Thành phố có 1 dự án đã hoàn thành đưa vào sử dụng, quy mô 580 căn; 2 dự án được khởi công trong quý I/2026 với quy mô 2.643 căn; lũy kế hiện nay có 12 dự án đang thi công xây dựng với quy mô khoảng 10.300 căn; 1 dự án đã được công bố công khai thông tin để lựa chọn chủ đầu tư thực hiện, với quy mô 2.259 căn, thời gian kết thúc tiếp nhận hồ sơ là ngày 10/4/2026; 3 dự án dự kiến khởi công trước 30/4/2026 với quy mô 4.600 căn; 41 dự án dự kiến khởi công trước 30/6/2026 với quy mô khoảng 29.200 căn.

Ngoài ra, để chuẩn bị nguồn nhà cho các năm tiếp theo, Sở Xây dựng đã rà soát, bổ sung 16 khu đất, dự án có mục tiêu đầu tư xây dựng NOXH với quy mô khoảng 23.000 căn để thúc đẩy thực hiện thủ tục pháp lý, triển khai thi công xây dựng, bảo đảm chỉ tiêu phát triển NOXH năm 2026, năm 2027 và các năm tiếp theo. Trong đó, 15 dự án sử dụng quỹ đất ở trong dự án nhà ở thương mại đã được bồi thường, giải phóng mặt bằng, thuận lợi để triển khai. Sở Xây dựng sẽ tiếp tục rà soát, làm việc với chủ đầu tư và các đơn vị liên quan để thống nhất ngày khởi công của các dự án này.

Như vậy, giai đoạn 2026–2027, Thành phố tập trung giải quyết thủ tục đầu tư của 72 dự án với quy mô khoảng 67.000 căn để phấn đấu đạt được chỉ tiêu Thủ tướng giao.

Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án NOXH, tại cuộc họp Ban Chỉ đạo phát triển nhà ở xã hội TPHCM ngày 3/4 vừa qua, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Hoàng Nguyên Dinh giao Sở Xây dựng chủ trì tham mưu UBND Thành phố phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị đối với danh mục 41 dự án dự kiến khởi công trong quý II/2026. Trong đó, cần lưu ý xác định rõ từng dự án giao cho đơn vị nào chịu trách nhiệm chính, phối hợp với phường, xã nào và thời hạn hoàn thành cụ thể, với mục tiêu "rõ người, rõ việc, vướng ở đâu giải quyết ở đó". Đồng thời xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm, không đùn đẩy để bảo đảm các dự án có thể khởi công.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Hoàng Nguyên Dinh cũng yêu cầu Sở Quy hoạch - Kiến trúc chủ động tháo gỡ các vướng mắc về quy trình, chỉ tiêu quy hoạch tỉ lệ 1/2000, 1/500 và phân bổ dân cư. Sở Xây dựng phối hợp cùng các sở liên quan để bảo đảm tiến độ chung.

Phát triển quỹ đất NOXH cho mục tiêu dài hạn

Để tăng thêm nguồn quỹ đất, thời gian qua, các phường, xã trên địa bàn Thành phố được yêu cầu rà soát quỹ đất phục vụ phát triển NOXH và tái định cư. Bước đầu, 34 phường, xã đã đề xuất 148 khu đất. Từ kết quả này, Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM kiến nghị với các địa phương: Đối với những khu đất đang có người sử dụng thì cần thực hiện thu hồi, bồi thường, hỗ trợ tái định cư để tạo quỹ đất sạch phục vụ xây dựng NOXH theo quy định.

Đồng thời, các địa phương tiếp tục rà soát các khu đất do Nhà nước quản lý hoặc các quỹ đất khác có diện tích lớn, phù hợp quy hoạch hoặc có thể điều chỉnh quy hoạch để phát triển NOXH. Trên cơ sở đó, lập danh mục gửi Sở Xây dựng để phối hợp triển khai các dự án theo đúng quy định.

Cùng với đó, theo Sở Xây dựng TPHCM, một trong những nguồn cung quan trọng là quỹ đất 20% dành cho NOXH trong các dự án nhà ở thương mại. Hiện quỹ đất này có diện tích khoảng 732 ha, tương ứng khoảng 230.000 căn hộ. Dự kiến đến năm 2040, tổng quỹ đất dành cho NOXH của TPHCM có thể đạt khoảng 1.740 ha, bảo đảm nguồn lực phát triển dài hạn.

Riêng nhà lưu trú công nhân, TPHCM định hướng tận dụng quỹ đất trong khu công nghiệp, đồng thời nghiên cứu cơ chế doanh nghiệp đóng góp để phát triển quỹ nhà ở.

Nhiều DN tích cực tham gia phát triển NOXH với quy mô lớn

Để tăng cung cho thị trường, TPHCM đang tính đến phương án kêu gọi đầu tư các dự án NOXH quy mô lớn, từ 30-40 ha, thậm chí 100-200 ha. Nổi bật là chương trình hợp tác giữa Liên đoàn Lao động TPHCM và doanh nghiệp, đặt mục tiêu cung ứng khoảng 80.000 căn hộ đến năm 2030 cho công nhân, người lao động.

Trong tháng 1/2026, Liên đoàn Lao động TPHCM ký hợp tác với Tập đoàn Hoa Sen với mục tiêu phát triển tối thiểu 20.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030.

Vào tháng 3/2026, Liên đoàn Lao động TPHCM đã ký kết với Công ty CP Phát triển Dịch vụ LNT 7979 triển khai chương trình xây dựng 30.000 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026–2030.

Mới đây, ngày 27/3, Liên đoàn Lao động TPHCM ký kết hợp tác với Tập đoàn Phú Cường để triển khai 7 dự án nhà ở xã hội trên địa bàn TPHCM, dự kiến cung cấp khoảng 30.000 căn hộ cho người thu nhập thấp.

Theo nội dung các biên bản hợp tác, Liên đoàn Lao động TPHCM trực tiếp khảo sát, tổng hợp nhu cầu nhà ở của công nhân tại các khu chế xuất, khu công nghiệp theo từng hình thức như thuê, thuê mua hoặc mua. Trên cơ sở đó, tổ chức công đoàn cung cấp dữ liệu đầu vào cho doanh nghiệp để xây dựng phương án đầu tư phù hợp với thực tế.

Bên cạnh đó, Liên đoàn Lao động TPHCM còn tham gia đề xuất cơ chế, chính sách ưu đãi; kiến nghị bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, đồng thời phối hợp với các sở, ngành trong việc tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư, pháp lý, quy hoạch để đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.

Lê Anh