Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới nhằm bảo đảm quyền lợi cho bên thứ ba

Theo Đại tá, TS. Cao Hoàng Long, Viện trưởng Viện Khoa học Cảnh sát – Học viện CSND, tai nạn giao thông không chỉ gây tổn thất tại thời điểm xảy ra vụ việc mà còn để lại gánh nặng điều trị, suy giảm khả năng lao động, mất nguồn thu nhập và những hệ quả lâu dài đối với gia đình, cộng đồng. Vì vậy, nâng cao hiệu quả bảo đảm trật tự, an toàn giao thông phải đồng thời giải quyết 2 yêu cầu: chủ động phòng ngừa tai nạn và tổ chức khắc phục hậu quả, bảo vệ người bị thiệt hại.

Trong hệ thống các công cụ quản lý rủi ro giao thông, bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới được xác định là một cơ chế quan trọng nhằm bảo đảm quyền lợi cho bên thứ 3 bị thiệt hại, góp phần chia sẻ rủi ro trong xã hội và hỗ trợ khắc phục hậu quả tai nạn giao thông. Không chỉ dừng lại ở vai trò bồi thường thiệt hại, chính sách bảo hiểm bắt buộc còn có ý nghĩa định hướng hành vi, nâng cao ý thức trách nhiệm của người tham gia giao thông, từ đó góp phần phòng ngừa và hạn chế tai nạn.

Thực tiễn triển khai cho thấy, chính sách bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự đối với chủ xe cơ giới hiện vẫn còn bộc lộ một số hạn chế nhất định. Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm chưa tương xứng với quy mô phương tiện; tình trạng mua bảo hiểm mang tính đối phó vẫn phổ biến; công tác kiểm tra, xử lý vi phạm còn gặp khó khăn. Bên cạnh đó, quá trình giải quyết bồi thường trong một số trường hợp còn chậm, phát sinh tranh chấp, ảnh hưởng đến niềm tin của người dân đối với chính sách bảo hiểm. Đặc biệt, mối liên hệ giữa việc tham gia bảo hiểm và hành vi chấp hành pháp luật giao thông đường bộ chưa được nghiên cứu toàn diện, cả về phương diện lý luận và thực tiễn.

Tiến sĩ Lê Thanh Phong, Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao cho rằng, thực tiễn giải quyết các tranh chấp liên quan đến bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự đối với chủ xe cơ giới cho thấy vẫn còn một số vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện nhằm bảo đảm sự thống nhất trong nhận thức và áp dụng pháp luật. Việc rà soát, bổ sung và thống nhất các quy định pháp luật về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết các tranh chấp tại Tòa án mà còn bảo đảm sự hài hòa giữa lợi ích của chủ xe, doanh nghiệp bảo hiểm và quyền lợi chính đáng của người bị thiệt hại. Đây cũng là cơ sở để bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới tiếp tục phát huy vai trò là một cơ chế bảo vệ xã hội trước những rủi ro phát sinh từ hoạt động sử dụng phương tiện giao thông.

Về những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới, Thiếu tướng, TS. Chử Văn Dũng Giám đốc Học viện CSND đề nghị các nhà khoa học, các đơn vị chức năng và lực lượng thực tiễn tiếp tục hoàn thiện pháp luật và quy trình giải quyết bồi thường theo hướng rõ trách nhiệm, thuận tiện cho người dân. Đồng thời, phát huy nguồn lực bảo hiểm phục vụ hỗ trợ nạn nhân và phòng ngừa tai nạn giao thông. Cùng với đó là đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu và triển khai cơ chế phí bảo hiểm động. Nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm, đổi mới phương thức phục vụ và phòng ngừa hành vi trục lợi bảo hiểm.

Minh Phượng