Bảo tồn hổ bằng cách... nấu cao?

Năm 2009, Tổ chức WWF đã xếp Việt Nam là 1 trong 10 nước có nguy cơ tuyệt chủng loài hổ. Hiện Việt Nam chỉ còn khoảng 30 cá thể hổ sống trong tự nhiên. Đoàn đại biểu Việt Nam cũng vừa mới trở về từ Hội nghị Thượng đỉnh về Bảo vệ loài Hổ tổ chức tại Liên bang Nga từ ngày 21 đến 24- 11-2010 với những cam kết mạnh mẽ nhằm bảo vệ loài vật này. Chính phủ của 13 nước đã cùng cam kết tham gia vào Chương trình Phục hồi Hổ toàn cầu. Trong khi đó, các cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa lại cho phép nấu cao tang vật hổ thu giữ được để... đấu giá!

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công văn số 611/TTg-NN giao cho Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam chỉ đạo Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam tổ chức thu thập mẫu vật để xây dựng Bộ sưu tập mẫu vật quốc gia, phục vụ công tác trưng bày triển lãm.

Tuy nhiên PGS. TS Phạm Văn Lực, Giám đốc Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam cho biết, còn rất nhiều địa phương, cơ quan không hiểu vì lý do gì mà không thông báo, chuyển giao các mẫu vật thu giữ được cho bảo tàng. Các cơ quan chức năng hoặc người dân nên có thông báo và chuyển giao sớm cho Bảo tàng Thiên nhiên để tiến hành các công việc theo đúng quy định của Chính phủ. “Còn nếu không đưa về làm mẫu vật cho bảo tàng thì chỉ được phép hủy, không được đấu giá. Việc đấu giá dưới bất kỳ hình thức nào từ loài động vật này là vi phạm pháp luật của Nhà nước, vi phạm Công ước quốc tế về cấm buôn bán, săn bắn ĐVHD quý hiếm”, ông Lực khẳng định.

Ở Việt Nam, nuôi nhốt hổ vẫn đang trong giai đoạn khởi đầu, việc sở hữu và buôn bán hổ và các sản phẩm từ hổ là trái pháp luật. Tuy nhiên, nhu cầu về các sản phẩm từ hổ ở nước ta đang tăng dần cùng với sự phát triển của kinh tế. Trung tướng Phạm Quý Ngọ, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này rất phức tạp, nhất là buôn bán các loài động vật quý hiếm có lợi nhuận cao như hổ, tê tê. Việt Nam đang được xem là nước chung chuyển các loại ĐVHD cho nước thứ ba.

Bà Lê Minh Thi, Giám đốc Chương trình của Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) cho rằng, Chính phủ cần có những biện pháp cứng rắn hơn trong việc ngăn chặn thảm họa to lớn đe dọa đến loài hổ không chỉ của Việt Nam, mà còn cả những cá thể hổ trong khu vực, bởi rất có thể số phận của chúng sẽ kết thúc trong nồi cao. Bà Thi khẳng định, “Các cơ quan chức năng Thanh Hóa cần phải nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình và có hành động hợp lý đối với việc bảo vệ loài hổ”.

Điều khiến ENV lo ngại chính là hiện vẫn còn hai cá thể hổ chết (mỗi con nặng gần 100kg) đang được giữ đông lạnh tại trang trại của ông Nguyễn Mậu Chiến ở Thanh Hóa chờ được xử lý. Hai cá thể hổ này được nuôi giữ tại đây và bị chết từ tháng 8-2010. ENV đã liên lạc với UBND tỉnh Thanh Hóa và các cơ quan chức năng liên quan nhằm gợi ý phương án xử lý hợp lý nhất đối với hai cá thể hổ này.

Trên thực tế, cách xử lý phù hợp nhất chính là chuyển giao cho một cơ sở nghiên cứu khoa học có đủ chức năng pháp lý và điều kiện cơ sở vật chất để tiếp nhận hoặc tiêu hủy theo quy định của pháp luật. Mới đây, các cơ quan chức năng Nghệ An đã nhận được sự ủng hộ lớn của công luận khi chuyển giao một số lượng lớn ĐVHD bao gồm cả hổ về cho Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam.

Lê Na