Bẫy ảnh chụp tại Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, năm 2022 - Ảnh: WWF
Thông tin từ Hợp phần Bảo tồn Đa dạng sinh học thuộc Dự án Quản lý rừng bền vững và Bảo tồn đa dạng sinh học (VFBC) do Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) tài trợ đã công bố kết quả điều tra bằng bẫy ảnh lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam.
"Chúng tôi rất vui mừng hợp tác với Bộ NN&PTNT, các ban quản lý rừng trong 2 năm qua để thực hiện một trong những cuộc điều tra cơ bản về đa dạng sinh học bằng bẫy ảnh lớn nhất từ trước đến nay trong khu vực Đông Nam Á", ông Bradley Bessire, Phó Giám đốc USAID Việt 'Nam cho biết.
Ông Trần Quang Bảo, Cục trưởng Cục Lâm nghiệp (Bộ NNPTNT) nhấn mạnh: "Chúng tôi mong đợi nhìn thấy kết quả điều tra đa dạng sinh học bằng bẫy ảnh của dự án phát huy hiệu quả hơn nữa, góp phần thiết lập một hệ thống hướng dẫn bằng văn bản cho phép cơ quan quản lý nhà nước đưa ra những kiến nghị chính sách phù hợp nhằm bảo vệ động vật hoang dã, bảo tồn đa dạng sinh học".
Theo báo cáo của dự án, để tiến hành điều tra, dự án đã thiết lập 1.176 điểm bẫy ảnh tại 21 khu rừng đặc dụng và rừng phòng hộ trên địa bàn 8 tỉnh, thành phố và được hơn 120.000 ghi nhận động vật trong hàng triệu hình ảnh mà bẫy ảnh chụp được trong khoảng thời gian 2019-2023.
Bẫy ảnh ghi nhận được quần thể voi châu Á tại 2 khu vực dự án và loài thú móng guốc lớn như bò tót tại một khu vực dự án. Phần lớn những loài được ghi nhận là những loài có khả năng chống chọi tốt nhất với áp lực săn bắt như các loài khỉ, chồn bạc má và lợn rừng. Bẫy ảnh không ghi nhận được hình ảnh của các loài động vật ăn thịt lớn và động vật ăn cỏ như hổ, báo gấm, sói lửa và sao la – một trong số ít loài thú lớn được phát hiện trong 50 năm qua.
Mặc dù kết quả khảo sát cho thấy động vật hoang dã đã suy giảm ở tất cả 21 khu rừng đặc dụng và rừng phòng hộ nhưng mức độ phong phú loài và số lượng loài đặc hữu tương đối cao, với 9 loài đặc hữu và 21 loài đặc hữu của dãy Trường Sơn có nguy cơ bị đe dọa cao được ghi nhận.
Các loài quý hiếm như mang lớn và gấu chó cũng được phát hiện, góp phần cung cấp một vài ghi nhận về các loài này ở Việt Nam trong 20 năm qua.
Đại diện dự án cho biết, đợt điều tra thứ hai đang được tiến hành tại 21 khu rừng đặc dụng và rừng phòng hộ và sẽ được so sánh với kết quả ban đầu khi dự án kết thúc vào năm 2025. Kết quả khảo sát này sẽ cho phép dự án đánh giá xu hướng đa dạng sinh học ở 21 khu vực trong thời gian thực hiện dự án.
Theo nhận định của các chuyên gia bảo tồn thuộc Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF-Việt Nam), đây là đợt khảo sát về đa dạng sinh học bằng bẫy ảnh hệ thống và toàn diện nhất từng được thực hiện tại Việt Nam với sự hỗ trợ tài chính từ USAID để giám sát tính đa dạng sinh học và độ che phủ của rừng. Kết quả điều tra cho thấy quần thể của nhiều loài động vật rừng quan trọng không được ghi nhận và có thể đã suy giảm do việc bẫy bắt vẫn phổ biến trên diện rộng.
Đỗ Hương