Bộ Nội vụ sẽ tham mưu, hướng dẫn điều chỉnh quy mô một số đơn vị hành chính cấp xã sau kết luận của Trung ương

Về việc điều chỉnh, sắp xếp một số đơn vị hành chính cấp xã, tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 của ngành Nội vụ, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương Phan Trung Tuấn (Bộ Nội vụ) cho biết, Bộ Nội vụ đã nghiên cứu, tổng hợp ý kiến của các địa phương. Nội dung này đã được báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương, Bộ Chính trị và dự kiến trình Hội nghị Trung ương 3 tới đây để xem xét, cho chủ trương.

Theo ông Phan Trung Tuấn, đây là vấn đề lớn, có tác động đến hệ thống chính trị cấp xã tại một số địa bàn. Vì vậy, Trung ương sẽ thảo luận, nghiên cứu và cân nhắc rất kỹ trước khi đưa ra kết luận vấn đề này.

Ông Phan Trung Tuấn cũng cho biết, mặc dù phải chờ kết luận chính thức của Trung ương tại Hội nghị Trung ương 3, song ngay trong quá trình tổng hợp ý kiến và sau Hội nghị sơ kết toàn quốc về mô hình tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp ngày 1/7 vừa qua, Bộ Nội vụ đã chủ động nghiên cứu các phương án. Ngay sau khi Trung ương có kết luận, Bộ sẽ tham mưu Chính phủ chỉ đạo, hướng dẫn kịp thời để các địa phương triển khai thực hiện.

Thông tin về định hướng sắp xếp trong thời gian tới, ông Phan Trung Tuấn cho biết tại các cuộc họp của Ban Chỉ đạo Trung ương cũng như Hội nghị sơ kết một năm thực hiện mô hình chính quyền 3 cấp, Bộ Chính trị và đặc biệt là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã bước đầu có ý kiến việc nghiên cứu sắp xếp đối với một số đơn vị hành chính cấp xã có quy mô nhỏ, thiếu dư địa phát triển, chưa đáp ứng tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số theo quy định tại Nghị quyết số 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đồng thời định hướng việc nghiên cứu hình thành các xã, phường hạt nhân, trọng điểm.

Liên quan đến thông tin có khoảng 705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn, ông Phan Trung Tuấn cho biết trong số này có nhiều đơn vị thuộc diện đặc thù, nằm ở địa bàn khu vực biên giới, miền núi, hải đảo, địa hình chia cắt hoặc có yếu tố lịch sử, văn hóa, truyền thống. Do đó, nhiều đơn vị sẽ có thể không thuộc diện tiếp tục điều chỉnh, sắp xếp, các địa phương chủ động nghiên cứu, đề xuất phương án điều chỉnh để nâng quy mô, bảo đảm đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định tại Nghị quyết số 112.

Sau khi Trung ương có kết luận, Bộ Nội vụ sẽ lấy ý kiến địa phương và báo cáo Chính phủ hướng dẫn thực hiện ý kiến chỉ đạo của Trung ương.

Không sắp xếp đồng loạt các đơn vị hành chính cấp xã

Theo ông Phan Trung Tuấn, định hướng bước đầu là không thực hiện một đợt sắp xếp đồng loạt trên phạm vi cả nước, mà căn cứ điều kiện, đặc điểm của từng địa bàn, từng địa phương để xem xét, đề xuất các trường hợp cụ thể.

Bên cạnh đó, cấp có thẩm quyền và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đã định hướng xây dựng các xã, phường hạt nhân, trọng điểm, hình thành các cực tăng trưởng mới với vai trò dẫn dắt phát triển của các tỉnh, thành phố. Theo định hướng này, có những xã, phường được định hướng hình thành đơn vị cấp xã hạt nhân, trọng điểm được tổ chức với quy mô lớn hơn, thậm chí các phường ''xã hội chủ nghĩa'' có thể có quy mô dân số khoảng một triệu dân.

Vì vậy, ông Phan Trung Tuấn đề nghị các địa phương chủ động nghiên cứu, rà soát ngay từ bây giờ trên cơ sở điều kiện thực tiễn của từng địa bàn để sẵn sàng triển khai khi Trung ương có chủ trương và Chính phủ, Bộ Nội vụ ban hành hướng dẫn thực hiện.

Thu Giang