Bộ Y tế thông tin diễn biến phức tạp của dịch bệnh do virus Ebola

Trước đó, ngày 5/5, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận 4 nhân viên y tế tại tỉnh Ituri của Công Gô tử vong, ngày 15/5, xác nhận nguyên nhân tử vong là do nhiễm bệnh Ebola do chủng virus Bundibugyo. Đến ngày 16/5, đã ghi nhận 8 trường hợp xác định tại phòng xét nghiệm, 246 trường hợp nghi ngờ và 80 trường hợp tử vong nghi ngờ tại tỉnh Ituri.

Tại Uganda, ngày 15/5, Bộ Y tế nước này xác nhận phát hiện một ca nhập cảnh từ Công Gô. Ca bệnh là một người đàn ông lớn tuổi nhập viện tại bệnh viện tư nhân ngày 11/5 với triệu chứng nặng và tử vong ngày 14/5.

Ngày 16/5, Uganda xác nhận thêm một ca nhập cảnh khác tại Kampala từ một người trở về từ Công Gô và không có mối liên hệ rõ ràng với ca đầu tiên. Tại thời điểm báo cáo, Uganda ghi nhận 2 ca mắc bệnh được khẳng định bằng xét nghiệm, trong đó có 1 ca tử vong tại Kampala, cả hai trường hợp này đều đến từ Cộng hòa dân chủ Công Gô, chưa xác định có mối liên quan về dịch tễ rõ ràng.

Theo thông tin của Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, các chùm ca bệnh tại 2 nước có các triệu chứng phù hợp với bệnh do chủng Bundibugyo gây ra.

Một số điểm bất thường của đợt dịch bệnh do virus Ebola lần này

Ngày 17/5, WHO công bố dịch bệnh Ebola do chủng Bundibugyo của virus Ebola tại Cộng hòa dân chủ Công Gô và Uganda là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.

Một số đặc điểm bất thường của đợt dịch lần này gồm: thứ nhất, có các chùm ca bệnh tử vong bất thường trong cộng đồng với các triệu chứng của bệnh Ebola do chủng virus Bundibugyo; ghi nhận 4 nhân viên y tế tử vong do nghi ngờ mắc bệnh gây quan ngại về sự lây truyền liên quan đến chăm sóc sức khỏe, những lỗ hổng trong các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn và khả năng bùng phát trong các cơ sở y tế.

Thứ hai, chưa chắc chắn về số lượng người nhiễm bệnh thực sự, phạm vi lây lan và mối liên quan dịch tễ.

Thứ ba, tỷ lệ mẫu bệnh phẩm có kết quả dương tính cao (8/13 trường hợp dương tính thu thập ở nhiều khu vực khác nhau), có sự gia tăng các ca nghi ngờ mắc bệnh và các chùm ca tử vong trên khắp tỉnh Ituri. Điều này cho thấy, có khả năng ghi nhận số ca mắc lớn hơn số lượng đã được báo cáo và nguy cơ lây lan ở cấp địa phương và khu vực.

Thứ tư, đã ghi nhận có sự lây lan sang các nước có chung đường biên giới.

Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh do virus Ebola

Tại Việt Nam, ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cho biết, đến ngày 21/5/2026, Việt Nam chưa từng ghi nhận trường hợp bệnh Ebola. Nguy cơ dịch Ebola xâm nhập vào nước ta từ Công Gô và Uganda là thấp, tuy nhiên không loại trừ nguy cơ lây lan dịch bệnh thông qua hành khách nhập cảnh trở về từ Công Gô, Uganda, quốc gia khu vực có dịch bệnh vào Việt Nam.

WHO đánh giá nguy cơ dịch bệnh đối với sức khỏe cộng đồng gây ra do dịch bệnh tại Cộng hòa dân chủ Công Gô và Uganda lần này ở mức cao ở phạm vi quốc gia bị ảnh hưởng và khu vực nhưng ở mức thấp trên phạm vi toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

Hiện tại, Bộ Y tế đang tiếp tục phối hợp chặt chẽ với tổ chức WHO và các quốc gia thông qua Cơ quan Đầu mối quốc gia thực hiện Điều lệ Y tế quốc tế để cập nhật tình hình dịch bệnh, các biện pháp phòng, chống trên thế giới và kịp thời chỉ đạo các địa phương thực hiện các biện pháp phòng, chống. Đồng thời, tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả.

Bộ cũng chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát phát hiện các ca bệnh xâm nhập, đặc biệt tại cửa khẩu và các cơ sở khám chữa bệnh. Đặc biệt, chú ý khai thác tiền sử các bệnh nhân trở về từ khu vực đang có dịch để phát hiện sớm, cách ly và điều trị kịp thời; tổ chức sẵn sàng các đội phản ứng nhanh đáp ứng chống dịch kịp thời khi có ca bệnh xâm nhập.

Đồng thời, xây dựng các kịch bản đáp ứng với các tình huống, nguy cơ dịch bệnh...

Dịch bệnh Ebola đầu tiên được ghi nhận vào năm 1976 tại Nam Sudan và Cộng hòa dân chủ Công Gô, dịch bệnh xảy ra tại một ngôi làng gần sông Ebola nên từ đó căn bệnh này được đặt tên là Ebola.

Bệnh Ebola là một bệnh truyền nhiễm cấp tính đặc biệt nguy hiểm, có khả năng lây lan rất nhanh và tỷ lệ tử vong cao (có thể tới 90%). Virus Ebola lây truyền sang người từ động vật hoang dã như dơi ăn quả, nhím và các loài linh trưởng không phải người và lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, nội tạng hoặc các dịch cơ thể khác của người nhiễm bệnh, hoặc tiếp xúc với các bề mặt và vật dụng (ví dụ: chăn ga gối đệm, quần áo) bị nhiễm bẩn bởi các dịch này.

Bệnh Ebola có 6 chủng thuộc chi Orthoebolavirus, trong đó có 3 chủng được ghi nhận gây dịch bệnh Ebola phổ biến nhất gồm: chủng Ebola, chủng Sudan và chủng Bundibugyo. Chủng Bundibugyo được xác định là virus gây nên đợt dịch bệnh này tại Công Gô và Uganda.

Hiện nay, chỉ có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh Ebola do chủng Ebola, chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu bệnh gây ra bởi các chủng khác như: Sudan và Bundibugyo.

HM