Cải thiện điều kiện lao động: lợi ích từ những hành động nhỏ
Với mục đích hỗ trợ thực hiện hiệu quả Chương trình quốc gia về an toàn vệ sinh lao động nhằm tăng cường các biện pháp an toàn, kéo giảm tai nạn lao động ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, từ năm 2009 đến nay tổ chức Lao động quốc tế (ILO) đã phối hợp với sở Lao động – Thương binh và Xã hội và Liên đoàn Lao động tỉnh tổ chức triển khai dự án RAS/08/07M/JPN - giới thiệu tới doanh nghiệp chương trình cải thiện điều kiện lao động theo phương pháp Wise. Tại hội thảo đánh giá tác động của dự án trong việc thực hiện cải thiện điều kiện lao động tại các doanh nghiệp đã tham gia cho thấy: rất nhiều lợi ích thiết thực chỉ xuất phát từ những hành động nhỏ của doanh nghiệp.
Gắn thêm bảng hướng dẫn bằng tiếng Việt lên máy sản xuất. Biện pháp hết sức đơn giản nhưng không phải ai cũng thực hiện góp phần đảm bảo an toàn sản xuất. *Hành động nhỏ - hiệu quả lớn
Tại công ty TNHH Whittier Wood, KCM Amata, một trong những doanh nghiệp tham gia chương trình cải thiện điều kiện làm việc trong 6 tháng đầu năm 2011, ông Nguyễn Hữu Chí, Giám đốc nhân sự công ty cho biết, sau khi tham gia các lớp tập huấn của chương trình, công ty đã tiến hành áp dụng thực tế bằng việc triển khai thực hiện 11 biện pháp cải thiện điều kiện làm việc trong đó biện pháp nhiều tiền nhất là sửa chữa khu nhà ăn cho cán bộ, nhân viên, người lao động trong công ty 500 triệu đồng còn biện pháp ít tiền nhất là 50 ngàn đồng. Ông Chí tâm đắc, “Mặc dù chỉ tốn 50 ngàn đồng cho một một biện pháp cải tiến nhưng đã làm thay đổi rõ rệt thái độ của cả người lao động và đội ngũ quản lý về công tác an toàn”. Cụ thể, với 50 ngàn đồng, các phân xưởng mua sơn về để vạch lại các đường kẻ báo hiệu khu vực nguy hiểm ở nhà kho, khu vực sản xuất đặt máy móc dễ xảy ra tai nạn hay khu có điện... Từ đó, cảnh báo tới người lao động và cả đội ngũ quản lý góp phần hạn chế những tai nạn trong công ty.
Ông Nguyễn Hữu Chí cho biết thêm, trong tổng số 11 biện pháp cải thiện điều kiện làm việc mà công ty đã thực hiện thực sự chỉ là những vấn đề hết sức đơn giản như: lắp thêm bệ đỡ máy cắt, lắp hệ thống thu bụi tại máy cưa gỗ, cải tiến độ cao bàn làm việc thay đổi tư thế ngồi cho công nhân sản xuất, trang bị tủ chứa dụng cụ làm việc, giá kệ, sắp xếp vật liệu ngăn nắp tại nơi làm việc, gắn nhãn mác hướng dẫn sử dụng máy mác, thiết bị sản xuất bằng tiếng Việt, kẻ vạch giới hạn đường vận chuyển, khu vực nguy hiểm… Dù chỉ là những thay đổi nhỏ nhưng mang lại hiệu quả không thể ngờ đó là ngăn ngừa các yếu tố độc hại, nguy hiểm như bụi gỗ ảnh hưởng tới sức khỏe người lao động, tạo điều kiện làm việc an toàn, phòng tránh tai nạn lao động cũng như bệnh nghề nghiệp, giúp người lao động làm việc khoa học từ đó giảm công lao động tạo điều kiện tăng năng suất, tăng thu nhập và điều quan trọng là bảo vệ sức khỏe, an toàn tính mạng người lao động khi tham gia sản xuất, ông Chí chia sẻ.
Cải thiện để tận dụng ánh sáng tự nhiên tại công ty Whittier Wood. Do là doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ, lĩnh vực có nguy cơ cao về cháy nổ và các tai nạn, bệnh nghề nghiệp nên vấn đề bảo đảm an toàn vệ sinh lao động luôn được công ty chú trọng thực hiện. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để thực hiện các cải tiến mà dự án gợi ý. Sau khi phân tích những hiệu quả chương trình có thể mang lại, những đề xuất cải tiến của cán bộ quản lý đã được ban giám đốc chấp thuận và thực hiện kịp thời. Không chỉ vậy, tất cả cán bộ quản lý trực tiếp sản xuất, quản đốc, tổ trưởng sản xuất đến người lao động cũng hợp tác thực hiện hết sức hiệu quả, ông Chí cho biết.
Còn tại nhà máy Hóa chất Đồng Nai, anh Lê Thanh Đạt, cán bộ kỹ thuật an toàn cũng cho biết, 6 tháng vừa qua, nhà máy đã tiến hành thực hiện 16 cải tiến với tổng chi phí trên 300 triệu đồng trong đó cải tiến ít tiền nhất là 100 ngàn đồng còn cải tiến nhiều tiền nhất là 300 triệu đồng. Cũng tương tự như công ty Whittier Wood, những cải tiến tại nhà máy chỉ là biện pháp đơn giản như: sắp xếp vật tư thiết bị khoa học, ngăn nắp; bổ sung bảng hướng dẫn trên máy sản xuất bằng tiếng Việt; nâng mái nhà kho tận dụng ánh sáng tự nhiên; chế tạo, lắp thêm dụng cụ máy móc thay thế lao động thủ công; tận dụng những chế phẩm còn sử dụng… Những giải pháp này đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong công tác an toàn, vệ sinh: giảm yếu tố nguy hiểm, độc hại phòng tránh tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; giảm hao phí lao động, tăng năng suất lao động, tăng thu nhập của người lao động và lợi nhuận của doanh nghiệp; đảm bảo chất lượng sản phẩm, giảm đáng kể số lượng sản phẩm hư hỏng. Ngoài ra mối quan hệ giữa lãnh đạo nhà máy với người lao động trong công ty cũng phát triển tốt hơn bởi người lao động cảm thấy mình được quan tâm, bảo vệ.
Tập huấn về chương trình cải thiện điều kiện làm việc. * Cần nhân rộng mô hình
Bà Phạm Thị Túy Hồng, thành viên dự án tại Đồng Nai đánh giá, hiệu quả thực hiện dự án trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua đã vượt ngoài cả sự mong đợi của ban tổ chức. Sau khi tổ chức tập huấn, giới thiệu chương trình tới 55 doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh. Kết quả, có 16 doanh nghiệp tham gia cải tiến với 85 biện pháp trong đó chủ yếu là thiết kế lại nơi làm việc, sắp xếp và vận chuyển nguyên vật liệu khoa học, ngăn nắp; an toàn điện và máy; cải thiện môi trường lao động và quản lý hóa chất; điều kiện phúc lợi và tổ chức công việc. Ngoài các doanh nghiệp đã kể trên, nhiều doanh nghiệp cũng thực hiện khá hiệu quả như: công ty cổ phần Hiệp Đạt, công ty giặt mài Texma Vina, công ty cổ phần Alo, công ty Công nghiệp thực phẩm, công ty TNHH thương mại và sản xuất Khải Phát…
Cũng theo bà Hồng, hầu hết các cải tiến đều đơn giản, dễ thực hiện; điều quan trọng là không đòi hỏi cao về kinh phí nhưng hiệu quả thiết thực là giảm được hao phí lao động, cải thiện môi trường làm việc; Ngăn ngừa tai nạn lao động và chăm lo đến phúc lợi cho người lao động.
Biện pháp cải thiện phân loại rác thải tại nhà máy Hóa chất Đồng Nai. Tuy nhiên, dự án vẫn gặp không ít khó khăn do vấn đề đảm bảo an toàn, lao động chưa phải là mục tiêu được doanh nghiệp quan tâm đúng mức nên không phải doanh nghiệp nào cũng sẵn sàng bỏ kinh phí (dù rất nhỏ) và nguồn nhân lực để thực hiện các biện pháp này, bà Hồng nói.
Ông Lâm Duy Tín, Phó giám đốc sở Lao động – Thương binh và Xã hội cho rằng, tai nạn lao động vẫn đang là vấn đề đáng lo ngại của tỉnh bởi Đồng Nai là một trong những địa phương có tỷ lệ tai nạn lao động cao cả nước. Năm 2010, Đồng Nai đứng thứ 6 cả nước về tai nạn lao động chết người còn riêng 6 tháng đầu năm nay, đứng thứ 4 sau TPHCM, Hà Nội, Bình Dương. Vì vậy, cải thiện điều kiện làm làm việc, một trong những giải pháp nâng cao an toàn, vệ sinh lao động giúp kéo giảm tỷ lệ tai nạn lao động nhất là tai nạn nặng cần được các doanh nghiệp sản xuất chú trọng. Mỗi doanh nghiệp phải nhận thức rằng, việc cải thiện điều kiện làm việc không chỉ giúp doanh nghiệp xây dựng môi trường làm việc an toàn, ngăn nắp mà thông qua đó sẽ nâng cao năng suất lao động đồng thời thể hiện sự quan tâm của doanh nghiệp tới người lao động nhằm xây dựng mối quan hệ ổn định, hài hòa, có lợi cho cả đôi bên. Đây cũng là cách thể hiện thiện chí trong tuân thủ thực hiện chính sách pháp luật Việt Nam của doanh nghiệp.
Lê Nguyễn