Cần Thơ tìm lời giải để du lịch bứt phá trong không gian phát triển mới

Không gian mới mở ra cơ hội tăng trưởng

Chiều 6/7, TP. Cần Thơ tổ chức Hội nghị gặp gỡ, trao đổi về phát triển du lịch thành phố trong tình hình mới.

Sau khi mở rộng không gian phát triển, Cần Thơ đang đứng trước cơ hội chưa từng có để tái định vị ngành du lịch. Từ một đô thị trung tâm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long với thế mạnh về du lịch sông nước, chợ nổi và miệt vườn, thành phố nay sở hữu thêm nhiều lợi thế về biển, văn hóa, tâm linh, sinh thái và nghỉ dưỡng, mở ra dư địa lớn để hình thành các chuỗi sản phẩm có sức cạnh tranh cao hơn.

Những tín hiệu tích cực đã xuất hiện ngay trong nửa đầu năm 2026. Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP. Cần Thơ, trong 6 tháng đầu năm, địa phương đón trên 7,5 triệu lượt khách, tăng 19% so với cùng kỳ; trong đó khách quốc tế đạt hơn 382.000 lượt, khách lưu trú đạt gần 2,83 triệu lượt. Tổng doanh thu từ du lịch đạt hơn 6,6 nghìn tỷ đồng, tăng 21% so với cùng kỳ. Các chỉ tiêu tăng trưởng đều đã đạt trên 50% kế hoạch năm, tạo nền tảng để thành phố phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026.

Tuy nhiên, những con số tăng trưởng ấy mới phản ánh quy mô, chưa phản ánh đầy đủ chất lượng phát triển của ngành du lịch. Không gian rộng hơn đồng nghĩa với cơ hội lớn hơn, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải thay đổi tư duy phát triển nếu muốn biến lợi thế về tài nguyên thành những sản phẩm có giá trị gia tăng và sức hút thực sự đối với du khách.

Theo TS. Chung Lê Khang, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, thị hiếu của du khách đang thay đổi nhanh chóng. Khách du lịch ngày nay không còn muốn đi thật nhiều điểm trong một hành trình mà mong muốn có những trải nghiệm thực chất, có chiều sâu tại từng điểm đến.

Điều đó đồng nghĩa với việc Cần Thơ không thể tiếp tục phát triển du lịch theo lối "có gì bán nấy" hay xây dựng những sản phẩm na ná nhau. Nếu các điểm đến thiếu bản sắc riêng, địa phương sẽ tự đặt mình vào cuộc cạnh tranh bằng giá với các địa phương khác thay vì cạnh tranh bằng chất lượng trải nghiệm và giá trị khác biệt. Theo TS. Chung Lê Khang, người làm du lịch cần thay đổi góc nhìn để kiến tạo những sản phẩm mới, tạo nên giá trị từ chính những điều tưởng như bình dị nhất của vùng đất và con người Cần Thơ.

Lấy du khách làm trung tâm để tạo đột phá

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Nguyễn Thị Ngọc Điệp, những kết quả tăng trưởng tích cực trong 6 tháng đầu năm tiếp tục khẳng định du lịch là ngành kinh tế tổng hợp có đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa đặc trưng của vùng đất Tây Đô. Tuy nhiên, thành phố cũng thẳng thắn nhìn nhận nhiều thách thức như sản phẩm du lịch chưa tạo được sự khác biệt, hạ tầng và dịch vụ chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, kinh tế đêm và liên kết vùng còn hạn chế, trong khi thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách vẫn ở mức thấp.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số theo Nghị quyết số 18-NQ/TU, bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp cho biết thành phố đang tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm, trong đó đổi mới tư duy phát triển theo hướng lấy du khách làm trung tâm, đẩy mạnh liên kết với TPHCM và các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long, thu hút đầu tư vào các dự án động lực, thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chuyên nghiệp hóa công tác xúc tiến, quảng bá, từng bước định vị thương hiệu "Đô thị miền sông nước - Văn minh - Hiện đại - Nghĩa tình" trên bản đồ du lịch Việt Nam.

Sáu 'điểm nghẽn' cần sớm tháo gỡ

Nếu không gian phát triển mới mở ra cơ hội, thì những hạn chế nội tại của ngành du lịch lại là rào cản lớn trên hành trình hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của thành phố.

Tại hội nghị, các đại biểu không chỉ nhìn vào những kết quả tăng trưởng tích cực mà còn thẳng thắn chỉ ra những "điểm nghẽn" cần sớm được tháo gỡ.

Trước hết là câu chuyện về sản phẩm du lịch. Dù sở hữu hệ sinh thái tài nguyên phong phú, từ du lịch đô thị, sông nước, chợ nổi đến biển, văn hóa, tâm linh, nông nghiệp và sinh thái, nhưng việc chuyển hóa những lợi thế đó thành các sản phẩm đặc trưng, có giá trị gia tăng cao vẫn còn hạn chế. Một số sản phẩm còn trùng lặp, thiếu trải nghiệm khác biệt, chưa đủ sức tạo dấu ấn để giữ chân du khách hoặc khiến họ quay trở lại.

Không gian phát triển được mở rộng cũng đặt ra yêu cầu phải tổ chức lại các tuyến, điểm và sản phẩm du lịch theo hướng liên kết chặt chẽ hơn giữa đô thị, sông nước, biển, văn hóa và nông nghiệp. Nếu làm tốt, Cần Thơ không chỉ kéo dài thời gian lưu trú mà còn nâng mức chi tiêu của du khách. Ngược lại, nếu các điểm đến vẫn hoạt động rời rạc, thiếu kết nối, lợi thế của không gian mới sẽ khó được phát huy đầy đủ.

Một "nút thắt" khác là hạ tầng và dịch vụ du lịch chất lượng cao chưa theo kịp yêu cầu phát triển. Tiến độ thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào các dự án vui chơi giải trí, nghỉ dưỡng quy mô lớn, bến tàu du lịch, bến du thuyền và các tổ hợp dịch vụ cao cấp vẫn chưa đạt kỳ vọng. Đây là yếu tố quan trọng quyết định khả năng hình thành những sản phẩm đủ sức cạnh tranh với các trung tâm du lịch lớn trong nước.

Chuyển đổi số và liên kết vùng quyết định sức cạnh tranh

Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh của ngành du lịch vẫn diễn ra chậm. Việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý, quảng bá, xây dựng cơ sở dữ liệu ngành cũng như nâng cao trải nghiệm của du khách cần được đẩy nhanh hơn. Song song với đó là yêu cầu phát triển du lịch gắn với bảo vệ môi trường, gìn giữ bản sắc văn hóa và hướng đến mô hình tăng trưởng bền vững.

Theo các đại biểu, nguồn nhân lực cũng là vấn đề cần được quan tâm. Chất lượng dịch vụ, năng lực quản trị điểm đến và khả năng đáp ứng các phân khúc khách có mức chi tiêu cao, khách quốc tế vẫn còn khoảng cách so với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Trong khi đó, cơ chế liên kết vùng dù đã có nhiều chuyển biến nhưng chưa thật sự đi vào chiều sâu. Việc mở rộng thị trường quốc tế, kết nối thêm các đường bay mới và xây dựng các chuỗi sản phẩm liên vùng vẫn cần thêm những cơ chế và chính sách đủ mạnh để tạo bước đột phá.

Những "điểm nghẽn" này không phải là vấn đề mới, nhưng trong bối cảnh Cần Thơ đang sở hữu không gian phát triển rộng lớn hơn sau hợp nhất, yêu cầu tháo gỡ trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nếu giải quyết được đồng thời bài toán về sản phẩm, hạ tầng, công nghệ, nguồn nhân lực và liên kết vùng, thành phố sẽ có điều kiện để chuyển lợi thế về tài nguyên thành lợi thế cạnh tranh thực sự trên bản đồ du lịch quốc gia.

Lê Sơn