Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng được vinh danh tại Giải thưởng Tài chính Bền vững Karlsruhe 2026

Theo thông tin từ Tổng công ty Phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI), dự án được Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) gửi hồ sơ ứng cử hạng mục Tài chính bền vững Karlsruhe. Tổ chức Phát triển Bền vững châu Âu (EOSD) sau đó lựa chọn dự án vào vòng cuối.

Việc VDB được lựa chọn và vinh danh đối với Dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng khẳng định hiệu quả của mô hình huy động, thu xếp và sử dụng nguồn vốn cho một dự án hạ tầng giao thông có quy mô lớn, có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Hiệu quả của mô hình huy động, thu xếp vốn cho dự án giao thông quy mô lớn

Dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng do VIDIFI làm chủ đầu tư theo hình thức Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao (BOT), được xây dựng từ năm 2008 và hoàn thành vào tháng 12/2015, với tổng vốn đầu tư khoảng 45.000 tỷ đồng (tương đương 1,8 tỷ USD). Tuyến cao tốc dài 105,5 km, điểm đầu tại đường Vành đai III (huyện Gia Lâm, Hà Nội), đi qua tỉnh Hưng Yên và kết thúc tại cảng Đình Vũ, Hải Phòng; được thiết kế theo tiêu chuẩn quốc tế loại A với 6 làn xe, 2 làn dừng khẩn cấp và tốc độ thiết kế 120 km/h.

Đây là dự án hạ tầng chiến lược, thay thế cho Quốc lộ 5 vốn đã xuống cấp và thường xuyên ùn tắc, đồng thời là hành lang giao thông huyết mạch kết nối Hà Nội, Hải Phòng, Hạ Long và Khu kinh tế Vân Đồn, tạo động lực phát triển cho Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và Đồng bằng sông Hồng.

Doanh thu hàng năm khoảng 4.000 tỷ đồng

Về tài chính, dự án được thu xếp theo cơ cấu kết hợp vốn góp của VIDIFI, nguồn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước và nguồn vốn tài trợ dài hạn của VDB, trong đó VDB cam kết tổng mức tài trợ 37.960 tỷ đồng (tương đương 1,52 tỷ USD), bao gồm các khoản vay quốc tế huy động từ Citi-SMBC (270 triệu USD), Ngân hàng Tái thiết Đức - KfW (100 triệu USD) và KEXIM (200 triệu USD). Sau hơn 10 năm vận hành, dự án tạo ra doanh thu hàng năm khoảng 4.000 tỷ đồng (160 triệu USD) và luôn thực hiện đầy đủ, đúng hạn nghĩa vụ trả nợ.

Về vận hành và an toàn giao thông, tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng là tuyến đường đầu tiên tại Việt Nam triển khai đầy đủ hệ thống thu phí điện tử không dừng (từ 1/6/2022), được hỗ trợ bởi hệ thống quản lý giao thông thông minh và trung tâm giám sát hoạt động 24/7. 

Đây cũng là tuyến cao tốc đầu tiên thí điểm (từ 15/8/2025) và sau đó chính thức áp dụng (từ 19/9/2025) biện pháp cấm xe tải và xe khách trên 29 chỗ lưu thông ở Làn 1, góp phần kéo giảm tai nạn giao thông và trở thành tham khảo cho các tuyến cao tốc khác trên cả nước.

Về môi trường, dự án đã chủ động giải phóng mặt bằng hành lang rộng 100 mét, dành riêng 15-20 mét mỗi bên để trồng cây xanh và dự trữ cho việc mở rộng lên 10-12 làn xe trong tương lai mà không phải thu hồi đất quy mô lớn; đồng thời thực hiện giám sát định kỳ chất lượng không khí, tiếng ồn và nước mặt theo yêu cầu của các bên cho vay quốc tế.

Về hiệu quả kinh tế - xã hội, lưu lượng phương tiện trên tuyến liên tục tăng trưởng: từ 6,6 triệu lượt xe (khoảng 18.000 xe/ngày) năm 2016 lên gần 17 triệu lượt xe (khoảng 63.000 xe/ngày) chỉ trong 9 tháng đầu năm 2025, tăng khoảng 3,5 lần; thời gian di chuyển Hà Nội - Hải Phòng được rút ngắn từ 2,5 giờ xuống còn 1,5 giờ. Dự án từng nhận Giải thưởng Dự án Phát triển ADFIAP năm 2015 ở hạng mục Phát triển Hạ tầng.

Dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng được trao giải thưởng sáng kiến tài chính bền vững tại một diễn đàn quốc tế cho thấy đầu tư đường cao tốc không đơn thuần là câu chuyện xây dựng một tuyến đường mới. Đằng sau mỗi dự án giao thông chiến lược là bài toán huy động nguồn vốn, tổ chức tài chính, quản trị nguồn lực và bảo đảm hiệu quả đầu tư trong dài hạn. 

Việc kết hợp nguồn lực của VDB với sự tham gia của KfW cũng cho thấy vai trò của hợp tác tài chính quốc tế đối với phát triển hạ tầng giao thông bền vững, đồng thời mở ra khả năng tiếp tục thu hút các nguồn lực quốc tế cho những dự án hạ tầng quan trọng trong tương lai.

PT