Chiến dịch 500 ngày đêm: Đã quy tập 1.863 hài cốt liệt sĩ, đẩy nhanh xác định danh tính

Trong đó, tại Tuyên Quang, đã phát hiện 5 mộ tập thể, với khoảng 23 hài cốt liệt sĩ. Các đợt tìm kiếm tại khu vực này diễn ra trong nhiều thời điểm, trong đó có các điểm cao 211A, 685 và 823.

Tại Công viên Lê Thị Riêng, TPHCM, lực lượng chức năng đã tìm kiếm được 418 hài cốt liệt sĩ. Ngoài ra, tại khu vực Câu Nhi, Quảng Trị phát hiện 13 hài cốt; xã Minh Đức, TP. Đồng Nai phát hiện 26 hài cốt; xã Đắk Pé, Đắk Lắk phát hiện 10 hài cốt và khu vực đường Trường Chinh (Quảng Ngãi) phát hiện 4 hài cốt liệt sĩ.

Cũng theo số liệu cập nhật đến ngày 22/8, chiến dịch đang huy động 32 đội tìm kiếm, quy tập với tổng quân số 1.559 người. Trong đó, có 13 đội thực hiện nhiệm vụ trong nước và 19 đội làm nhiệm vụ ở nước ngoài, gồm 8 đội tại Lào và 11 đội tại Campuchia. Các đơn vị đã tổ chức 16 lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ, trong đó đón 850 hài cốt liệt sĩ.

Đẩy nhanh lấy mẫu, từng bước tìm lại danh tính liệt sĩ

Một nhiệm vụ quan trọng của Chiến dịch 500 ngày đêm là lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định, xác định danh tính. Đến ngày 22/8, lực lượng chức năng đã lấy mẫu đối với 148.601 mộ liệt sĩ, đạt 69,8% tiến độ.

Trong số này, có 102.689 mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đạt 69,1%; 45.912 mộ chưa đủ điều kiện lấy mẫu. Đến nay, 11/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành lấy mẫu. Để triển khai nhiệm vụ, 264 tổ, đội lấy mẫu với khoảng 3.500 người đã được huy động.

Công tác lấy mẫu thân nhân liệt sĩ cũng được đẩy mạnh. Tổng số mẫu đã lấy là 265.761 mẫu; trong đó 71.102 mẫu đã được phân tích và 66.909 mẫu được đồng bộ vào cơ sở dữ liệu. Đây là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ quá trình phân tích, đối sánh ADN, từng bước xác định danh tính những liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Cùng với việc lấy mẫu tại các địa phương, công tác tiếp nhận, lưu trữ và bảo quản mẫu hài cốt liệt sĩ được triển khai nhằm bảo đảm nguồn mẫu phục vụ giám định.

Đến ngày 22/8, đã tiếp nhận, lưu trữ và bảo quản 35.983 mẫu hài cốt liệt sĩ của các địa phương. Riêng Viện Pháp y Quân đội đã tiếp nhận 27.169 mẫu hài cốt liệt sĩ của 16/17 tỉnh, thành phố và thực hiện giám định 195 mẫu.

Đáng chú ý, ngày 21/8, một khối lượng lớn mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ đã được chuyển từ TPHCM ra Hà Nội để phục vụ giám định ADN. Ban Chỉ đạo TPHCM về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ phối hợp với các đơn vị thuộc Quân chủng Phòng không - Không quân vận chuyển 7.104 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ bằng máy bay vận tải quân sự CASA-295.

Các mẫu được niêm phong, đóng gói trong 100 thùng chuyên dụng, với tổng trọng lượng khoảng 1.300kg. Sau khi được vận chuyển đến sân bay quân sự Gia Lâm, toàn bộ số mẫu được đưa về Trung tâm Giám định ADN thuộc Viện Sinh học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Việt Nam để tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ và triển khai các bước chuyên môn.

Việc vận chuyển, bàn giao được thực hiện chặt chẽ, bảo đảm yêu cầu về quản lý, bảo quản và tính toàn vẹn của mẫu trước khi đưa vào quy trình giám định. Theo phân công tại Quyết định số 51/QĐ-BCĐQG ngày 31/5/2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam được giao tiếp nhận và giám định ADN mẫu hài cốt liệt sĩ của 8 tỉnh, thành phố, trong đó có TPHCM.

Việc tiếp nhận hơn 7.000 mẫu sinh phẩm lần này cho thấy quy mô ngày càng lớn của công tác giám định ADN trong hành trình xác định danh tính liệt sĩ. Đằng sau mỗi mẫu sinh phẩm không chỉ là dữ liệu phục vụ một quy trình khoa học mà còn là cơ hội để thân nhân có thêm thông tin về người đã hy sinh.

Với năng lực chuyên môn và hệ thống kỹ thuật phân tích ADN, Viện Sinh học và Trung tâm Giám định ADN sẽ triển khai các công đoạn chuyên môn đối với số mẫu được bàn giao, phục vụ công tác xác định danh tính liệt sĩ. Đây cũng là một trong những cách đưa khoa học và công nghệ trực tiếp tham gia giải quyết một nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc.

Như vậy, công tác xác định danh tính đang được triển khai đồng thời ở nhiều khâu, từ thu thập mẫu hài cốt, lấy mẫu thân nhân, phân tích ADN, lưu trữ đến đồng bộ dữ liệu. Mục tiêu không chỉ là tăng số lượng mẫu được xử lý mà quan trọng hơn là nâng cao khả năng đối sánh, xác định chính xác danh tính các liệt sĩ.

Công tác rà phá bom mìn, vật nổ tiếp tục được xác định là nhiệm vụ quan trọng, trực tiếp bảo đảm an toàn cho hoạt động tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Cho đến nay, các lực lượng đã rà phá được 11.793,6/22.725ha, đạt 51,9% kế hoạch. Riêng vùng lõi Vị Xuyên/Tuyên Quang đã rà phá 4.075,8/4.460ha, đạt 91,39%.

Để thực hiện nhiệm vụ, 360 đội rà phá bom mìn được huy động, sử dụng 1.311 máy dò và các trang thiết bị chuyên dụng, với tổng số 5.183 người tham gia.

Những con số trên cho thấy khối lượng công việc của Chiến dịch 500 ngày đêm vẫn còn rất lớn. Bên cạnh việc tiếp tục mở rộng tìm kiếm, quy tập tại các địa bàn, việc hoàn thành lấy mẫu, phân tích mẫu, đồng bộ dữ liệu và rà phá bom mìn là những nhiệm vụ có tính quyết định để nâng cao hiệu quả xác định danh tính liệt sĩ.

Với việc đồng thời triển khai tìm kiếm, quy tập, lấy mẫu, giám định, xây dựng cơ sở dữ liệu và bảo đảm an toàn địa bàn, Chiến dịch 500 ngày đêm đang từng bước hình thành một quy trình liên hoàn, hướng tới mục tiêu cao nhất là tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính ngày càng nhiều liệt sĩ, góp phần đáp ứng nguyện vọng của thân nhân và gia đình các liệt sĩ.

Thu Giang