Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu có tầm nhìn xuyên thế kỷ

Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang: Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu là nền tảng cho các chiến lược, chương trình khác - Ảnh: Chinhphu.vn

Ngày 7/3, Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức công bố “Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu” và “Kịch bản biển đổi khí hậu, nước biển dâng cho Việt Nam”.

Nền tảng cho các chiến lược, chương trình khác

Theo Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Việt Nam là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu, trong đó đồng bằng sông Cửu Long là một trong 3 đồng bằng trên thế giới dễ bị tổn thương nhất do nước biển dâng (bên cạnh đồng bằng sông Nile – Ai Cập và đồng bằng sông Ganges – Bangladesh).

Quan điểm xuyên suốt của Chiến lược về biến đổi khí hậu là: Chiến lược có tầm nhìn xuyên thế kỷ, là nền tảng cho các chiến lược khác, coi ứng phó với biến đổi khí hậu là trách nhiệm của toàn hệ thống.

Đồng thời, tăng cường năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu của con người và các hệ thống tự nhiên, phát triển nền kinh tế carbon thấp nhằm bảo vệ và nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an ninh và phát triển bền vững quốc gia trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu và tích cực cùng cộng đồng quốc tế bảo vệ hệ thống khí hậu trái đất.

Bốn mục tiêu cụ thể và các nhiệm vụ chiến lược cũng đã được nêu rõ. Theo đó, đến năm 2015, Việt Nam sẽ hoàn thành việc xây dựng hệ thống giám sát biến đổi khí hậu và nước biển dâng; đến năm 2020, hệ thống quan trắc, dự báo khí tượng thủy văn và cảnh báo hiện tượng khí hậu cực đoan đạt mức tiên tiến trên thế giới.

Cũng thời điểm năm 2020, tỷ lệ đất có rừng được nâng lên 45% song song với việc nâng cao chất lượng rừng, tăng cường bảo vệ, quản lý và phát triển rừng ngập mặn, các hệ sinh thái đất ngập nước…

Về sử dụng tiết kiệm, hiệu quả năng lượng, đến năm 2015 hoàn thành việc rà soát và ban hành kế hoạch loại bỏ dần các công nghệ kém hiệu quả; ban hành hệ thống định giá năng lượng mới.

Kịch bản nước biển dâng chi tiết, phù hợp với thực tiễn hơn

Kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng cho Việt Nam cập nhật năm 2012 đã bổ sung các dữ liệu, kiến thức mới về hệ thống khí hậu và các phương pháp tính toán mới để đưa ra các kịch bản chi tiết, có cơ sở khoa học và phù hợp với thực tiễn hơn.

Kịch bản mới chi tiết hóa đến đơn vị hành chính cấp tỉnh và các khu vực ven biển, đặc biệt đã bổ sung một số yếu tố cực trị khí hậu, phục vụ cho công tác tính toán thiết kế và quy hoạch.

Các yếu tố của kịch bản bao gồm: mức tăng nhiệt độ, sự thay đổi lượng mưa trung bình của các mùa và trung bình năm; các cực trị khí hậu (nhiệt độ tối cao trung bình, tối thấp trung bình, sự thay đổi của số ngày có nhiệt độ lớn hơn hơn 35⁰C và mức thay đổi của lượng mưa ngày lớn nhất); mực nước biển dâng cho các khu vực ven biển. Mức độ chi tiết của kịch bản biến đổi khí hậu với quy mô ô lưới tính toán là 25km x 25km.

Kịch bản nước biển dâng được xây dựng cho 7 khu vực ven biển; các bản đồ nguy cơ ngập được xây dựng cho vùng đồng bằng sông Cửu Long và Thành phố Hồ Chí Minh, các bản đồ nguy cơ ngập cho đồng bằng sông Hồng, Quảng Ninh và các tỉnh ven biển.

Từ kết quả tính toán, nếu mực nước biển dâng 1m, sẽ có khoảng 39% diện tích đồng bằng sông Cửu Long, trên 10% diện tích vùng đồng bằng sông Hồng và Quảng Ninh, trên 2,5% diện tích thuộc các tỉnh ven biển miền Trung và trên 20% diện tích Thành phố Hồ Chí Minh có nguy cơ bị ngập.

Gần 35% dân số thuộc các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long, trên 9% dân số vùng đồng bằng sông Hồng, Quảng Ninh, gần 9% dân số các tỉnh ven biển miền Trung và khoảng 7% dân số TP Hồ Chí Minh bị ảnh hưởng trực tiếp. Hơn 4% hệ thống đường sắt, trên 9% hệ thống quốc lộ và khoảng 12% hệ thống tỉnh lộ của Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng…

Tại lễ công bố, cộng đồng quốc tế đánh giá cao những nỗ lực và sự chủ động của Chính phủ Việt Nam trong công cuộc ứng phó với biển đổi khí hậu toàn cầu, đồng thời cam kết sẽ tiếp tục có những hỗ trợ về tài chính và công nghệ để Việt Nam ứng phó hiệu quả với các tác động của biến đổi khí hậu.

 Thu Cúc