Chuẩn bị năm học mới: Huy động nguồn lực, bảo đảm điều kiện học tập cho học sinh

Để học sinh có đủ sách giáo khoa ngay từ đầu năm học

Giám đốc Sở GD&ĐT Quảng Ninh Nguyễn Việt Dũng cho biết tỉnh đang triển khai miễn phí sách giáo khoa tại các đơn vị trên toàn địa bàn. Chính sách này được thực hiện cùng với chương trình sữa miễn phí cho trẻ mầm non, học sinh tiểu học và hỗ trợ tiền ăn trưa đối với học sinh vùng khó khăn.

Tại TP. Huế, Giám đốc Sở GD&ĐT Nguyễn Tân cho biết thành phố dành 52,8 tỷ đồng để trang bị sách giáo khoa cho học sinh tại cả trường công lập và tư thục. Sách được mua đưa vào thư viện để học sinh mượn, với số lượng căn cứ theo nhu cầu đăng ký của phụ huynh. Những gia đình có điều kiện vẫn có thể chủ động mua sách cho con. Cách làm này vừa bảo đảm học sinh có sách khi bước vào năm học, vừa tạo nguồn sách dùng chung tại các nhà trường.

Ở một số địa phương khác, chính sách miễn phí sách giáo khoa vẫn đang trong quá trình chuẩn bị. Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết thành phố dự kiến trình chính sách vào tháng 12/2026 để thực hiện từ năm học tiếp theo. Giám đốc Sở GD&ĐT Bắc Ninh Tạ Việt Hùng cho biết địa phương sẽ bắt đầu đấu thầu từ năm 2027, hướng tới bảo đảm 100% học sinh trên địa bàn được hưởng chính sách.

Từ suất ăn bán trú đến những chuyến xe đưa đón học sinh

Bên cạnh sách giáo khoa, các địa phương đang dành nguồn lực cho bữa ăn và điều kiện đi học của học sinh.

Theo ông Nguyễn Văn Hiền, Hà Nội hỗ trợ suất ăn bán trú ở mức 40.000 đồng/ngày đối với học sinh tiểu học tại khu vực khó khăn; học sinh ở các địa bàn còn lại được hỗ trợ bằng 70% mức này. Thành phố phân định việc lựa chọn nhà cung cấp suất ăn với nhiệm vụ chuyên môn của trường học. Chính quyền địa phương lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ, còn giáo viên tập trung giảng dạy.

Các cơ sở đủ điều kiện được đưa vào phần mềm Hanoi Check để theo dõi quá trình từ đặt suất ăn đến cung cấp. Tuy nhiên, trách nhiệm bảo đảm an toàn thực phẩm trong phạm vi trường học vẫn thuộc về lãnh đạo nhà trường. Như vậy, chính quyền địa phương chịu trách nhiệm lựa chọn đơn vị cung cấp, trong khi lãnh đạo nhà trường vẫn chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm trong phạm vi trường học.

Tại Quảng Ninh, chính sách hỗ trợ được mở rộng ra cả việc đi lại. Ông Nguyễn Việt Dũng cho biết tỉnh đang xây dựng hệ thống xe buýt miễn phí đưa đón học sinh, với nguồn lực dự kiến gần 400 tỷ đồng trong năm học này. Nếu mô hình đạt hiệu quả, tỉnh sẽ tiếp tục nhân rộng. Đối với những khu vực dân cư thưa, không thuận lợi để tổ chức xe buýt, địa phương nghiên cứu hỗ trợ trực tiếp chi phí đi lại cho học sinh.

Quảng Ninh cũng có chủ trương trang bị điều hòa cho trường học, điểm trường, nhà công vụ giáo viên, ký túc xá và khu bán trú; đồng thời dự kiến lắp đặt điện mặt trời áp mái tại khoảng 500 trường, điểm trường. 

Giám đốc Sở GD&ĐT Nghệ An Nguyễn Văn Khoa cho biết các xã và nhà trường được yêu cầu rà soát từng học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, xây dựng kế hoạch vận động, hỗ trợ cụ thể. Địa phương phối hợp với doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân hỗ trợ tiền mặt, sữa học đường, với mục tiêu không để học sinh miền núi phải bỏ học vì hoàn cảnh kinh tế. 

TP. Hồ Chí Minh xây thêm hơn 1.000 phòng học 

Giám đốc Sở GD&ĐT TP. HCM Nguyễn Tấn Phát cho biết, năm học 2026-2027, thành phố có hơn 2,6 triệu học sinh, tăng hơn 90.000 em so với năm học trước. Quy mô học sinh tiếp tục tăng gây áp lực lớn lên hệ thống trường lớp, trong khi tình trạng thừa, thiếu cơ sở vật chất vẫn xảy ra cục bộ.

Để bổ sung chỗ học, thành phố triển khai chương trình 150 ngày đêm xây dựng hơn 1.000 phòng học. Một số trụ sở dôi dư cũng được chuyển đổi công năng thành 3 trường phổ thông, trong đó có một trường liên cấp.

Cùng với việc mở rộng trường lớp, TP. HCM tiếp tục ứng dụng công nghệ trong quản lý. Công tác phân tuyến tuyển sinh đầu cấp được thực hiện trực tuyến qua bản đồ GIS; 100% học sinh đã được cấp học bạ số và 100% cơ sở giáo dục công lập sử dụng chữ ký số, hệ thống quản lý học tập.  

Bảo đảm an toàn cả về thể chất và tinh thần

Tại TP. Huế, nơi thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa bão, lũ lụt, Giám đốc Sở GD&ĐT Nguyễn Tân cho biết ngành Giáo dục đã thiết lập các nhóm kết nối trực tiếp với hiệu trưởng các cấp học để điều hành thời điểm nghỉ học, đi học và tránh lũ. Hệ thống này giúp thông tin được truyền nhanh đến các cơ sở giáo dục khi thời tiết diễn biến bất thường. Theo ông Nguyễn Tân, dù năm học trước xảy ra nhiều đợt lũ lớn, TP. Huế vẫn bảo đảm an toàn cho học sinh.

Giám đốc Sở GD&ĐT Lâm Đồng Lê Thị Bích Liên cho biết thời gian qua, trên địa bàn tỉnh xảy ra nhiều vụ đuối nước, trong đó có vụ 5 học sinh cùng tử vong. Trong khi đó, theo số liệu được bà dẫn lại, mới có khoảng 40% học sinh trên cả nước biết bơi. Từ thực tế này, bà Lê Thị Bích Liên đề xuất tăng cường dạy bơi trong nhà trường, tiến tới nghiên cứu đưa bơi thành môn học chính thức để học sinh được rèn luyện thường xuyên từ lớp 1 đến lớp 12. Theo bà, học bơi không chỉ giúp phòng chống đuối nước mà còn góp phần rèn luyện thể lực, giảm áp lực cho học sinh khi xuống nước. 

Trong khi đó, Hà Nội hướng tới chăm sóc đồng thời sức khỏe thể chất và tinh thần của người học. Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết, cùng với hỗ trợ suất ăn bán trú, thành phố đẩy mạnh giáo dục thể chất, tích hợp nội dung về chỉ số cảm xúc, trí tuệ cảm xúc vào hoạt động học tập. Hà Nội cũng hướng tới đánh giá thường kỳ trí tuệ cảm xúc của học sinh, hình thành hồ sơ theo dõi diễn biến thể chất và tâm lý của người học.

Tại Nghệ An, Giám đốc Sở GD&ĐT Nguyễn Văn Khoa cho biết nhà trường tiếp tục phối hợp với lực lượng Công an giáo dục kỹ năng sống, ý thức chấp hành pháp luật cho học sinh. Trong năm học 2026-2027, địa phương mở rộng phối hợp với Bộ đội Biên phòng tại các trường nội trú, bán trú miền núi, triển khai các hoạt động như “Tiết học biên cương”, “Kết nối biên cương”, “Nâng bước em đến trường”, đỡ đầu học sinh khó khăn và hỗ trợ dạy tiếng Lào tại các xã giáp biên giới.

Từ sách giáo khoa, bữa ăn, phòng học đến việc đi lại và bảo đảm an toàn, công tác chuẩn bị năm học mới đang được các địa phương triển khai trên nhiều phương diện, hướng trực tiếp tới điều kiện học tập và sinh hoạt của học sinh. 

Thu Trang