Chuyển đổi mạnh mẽ quan điểm về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ

Sáng 7/5, thực hiện phân công của Bí thư Đảng uỷ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Ban Thường vụ Đảng uỷ Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu dự và phát biểu tại Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 47-CT/TW và triển khai Chỉ thị số 02-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác PCCC và CNCH trong tình hình mới.

Hội nghị do đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu và Thượng tướng Nguyễn Ngọc Lâm, Thứ trưởng Bộ Công an, đồng chủ trì.

Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương, địa phương; đại diện các tổ chức, hiệp hội, doanh nghiệp tại 34 điểm cầu trực tuyến.

Trên cơ sở kết quả tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 47-CT/TW ngày 25/6/2015 về tăng cường công tác PCCC và Kết luận số 02-KL/TW ngày 18/5/2021, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 02-CT/TW ngày 31/01/2026 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác PCCC và CNCH trong tình hình mới.

Ngày 31/3 vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 75/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Chỉ thị số 02 của Ban Bí thư (gồm 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, 12 nhiệm vụ chung và 65 nhiệm vụ cụ thể).

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho biết, trong Chỉ thị 02, Ban Bí thư đã thống nhất đánh giá: "Sau hơn 10 năm thực hiện Chỉ thị số 47 và 5 năm thực hiện Kết luận số 02, công tác PCCC và CNCH đã đạt được nhiều kết quả tích cực, quan trọng, góp phần bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản cho nhân dân".

Cụ thể, các cấp ủy đảng, chính quyền và các tổ chức chính trị-xã hội đã triển khai đồng bộ các giải pháp, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong công tác PCCC và CNCH. Nhận thức, ý thức của người dân chuyển biến tích cực hơn; công tác quản lý nhà nước được tăng cường. Hạ tầng PCCC được quan tâm đầu tư. Các giải pháp phòng, chống cháy, nổ được triển khai đồng bộ, hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, Ban Bí thư cũng đánh giá, tình hình cháy, nổ và tai nạn, sự cố vẫn diễn biến phức tạp. Theo thống kê của Bộ Công an, năm 2025, toàn quốc xảy ra 3.060 vụ cháy, 90 người chết, 93 người bị thương, thiệt hại tài sản lên đến gần 800 tỷ đồng.

Tình trạng vi phạm về PCCC và CNCH chưa được khắc phục triệt để. Một số vụ cháy gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, việc nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác PCCC và CNCH còn chậm. Bố trí lực lượng cảnh sát PCCC và CNCH, lực lượng PCCC và CNCH cơ sở, chuyên ngành tại các địa bàn trọng điểm chưa thật sự đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Để khắc phục những tồn tại, hạn chế nêu trên và nâng cao hiệu quả công tác PCCC và CNCH trong tình hình mới, Ban Bí thư yêu cầu xác định đây không chỉ là nhiệm vụ riêng của lực lượng chuyên trách mà phải huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị, tập trung vào 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm đã được nêu rất cụ thể tại Chỉ thị 02.

Những điểm mới nổi bật

Khẳng định Chỉ thị 02 kế thừa, đồng thời, bổ sung và có phát triển quan trọng về quan điểm chỉ đạo công tác PCCC và CNCH cho phù hợp với tình hình hiện nay, Phó Thủ tướng chia sẻ những điểm mới đáng chú ý.

Thứ nhất, Chỉ thị 02 của Ban Bí thư xác định cụ thể trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, tổ chức; vai trò gương mẫu, tự giác của cán bộ, đảng viên và người dân trong công tác PCCC và CNCH.

Thể chế hóa chỉ đạo này, Chương trình hành động của Chính phủ yêu cầu phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá công tác PCCC và CNCH; phải xem xét trách nhiệm nếu để tình hình cháy, nổ diễn biến phức tạp tại cơ quan, đơn vị, địa phương, lĩnh vực, địa bàn được giao phụ trách, quản lý. Mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu chấp hành và vận động gia đình, người thân, tuyên truyền về việc chấp hành nghiêm quy định về PCCC và CNCH.

Thứ hai, Chỉ thị xác định nhiệm vụ trọng tâm của công tác PCCC và CNCH trong thời gian tới là: "Đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức pháp luật, kỹ năng về PCCC và CNCH. Triển khai tích hợp, lồng ghép kiến thức pháp luật về PCCC và CNCH vào chương trình giảng dạy trong các cơ sở giáo dục. Nhân rộng các mô hình hay, sáng tạo, cách làm hiệu quả; xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH trong cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, khu dân cư, hộ gia đình."

Cụ thể hóa nhiệm vụ trên, Chương trình hành động của Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để đưa kỹ năng PCCC và CNCH vào trường học và cộng đồng một cách thực chất.

Thứ ba, tại Chỉ thị 02, Ban Bí thư chỉ đạo: "Tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về PCCC và CNCH, chú trọng công tác phòng ngừa. Chính quyền các cấp thường xuyên giám sát, kiểm tra, kịp thời tham mưu hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật về PCCC và CNCH phù hợp với thực tiễn. Tăng cường giám sát, thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm, hành vi tiêu cực, tham nhũng, chấn chỉnh, khắc phục tình trạng buông lỏng quản lý nhà nước trong lĩnh vực PCCC và CNCH".

Về nhiệm vụ này, Chương trình hành động của Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục tham mưu cho cấp có thẩm quyền hoàn thiện thể chế, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; tổ chức triển khai hiệu quả Luật PCCC và CNCH năm 2024 và các văn bản hướng dẫn; thực hiện hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và khắc phục những thiếu sót, bất cập, bảo đảm 100% các hành vi vi phạm về PCCC và CNCH được phát hiện trong quá trình thanh tra, kiểm tra phải được xử lý nghiêm theo quy định.

Thứ tư, về ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong lĩnh vực PCCC và CNCH, Chỉ thị 02 của Ban Bí thư và Chương trình hành động của Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương: (1) Ứng dụng hiệu quả khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong lĩnh vực PCCC và CNCH; (2) nghiên cứu, sản xuất, làm chủ công nghệ, thiết bị, phương tiện PCCC và CNCH tiên tiến; (3) Tăng cường hợp tác quốc tế để chia sẻ kinh nghiệm, tiếp nhận chuyển giao công nghệ của các đối tác.

Bộ Công an cần xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ số gắn với ứng dụng hệ thống truyền tin báo cháy và cơ sở dữ liệu về PCCC và CNCH; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, kết hợp tiếp nhận, xử lý, chỉ huy tác chiến điện tử trực tuyến, quản lý về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trên nền tảng số.

Thứ năm, liên quan đến bố trí nguồn lực và phát triển lực lượng PCCC và CNCH, tại Chỉ thị 02, Ban Bí thư chỉ đạo bố trí các nguồn kinh phí của Trung ương, địa phương và huy động các nguồn lực xã hội hoá để đầu tư xây dựng, phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng, cơ sở vật chất, mua sắm, trang bị phương tiện PCCC và CNCH đáp ứng yêu cầu thực tiễn; đầu tư xây dựng các trung tâm huấn luyện, đào tạo chuyên sâu, hiện đại để nâng cao năng lực cho lực lượng PCCC và CNCH.

Đồng thời, xây dựng lực lượng cảnh sát PCCC và CNCH vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; tập trung đào tạo cán bộ, chiến sĩ thuộc đơn vị đặc biệt tinh nhuệ có đủ năng lực, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ PCCC và CNCH ở nước ngoài.

Trong Chương trình hành động, Chính phủ giao Bộ Tài chính tổng hợp nhu cầu kinh phí của các bộ, ngành, địa phương báo cáo cấp có thẩm quyền. UBND các tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch bố trí kinh phí từ ngân sách địa phương hỗ trợ công tác PCCC và CNCH giai đoạn 2026-2030, hằng năm bố trí kinh phí chi thường xuyên cho công tác PCCC và CNCH, báo cáo HĐND cùng cấp phê duyệt để tổ chức thực hiện.

Cùng với đó là đầu tư xây dựng, phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng, cơ sở vật chất, mua sắm, trang bị phương tiện PCCC và CNCH đáp ứng yêu cầu thực tiễn; huy động nguồn lực xã hội hóa và khuyến khích các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đóng góp tiềm lực và tham gia vào công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Về phía Bộ Công an, Bộ có trách nhiệm tham mưu xây dựng và triển khai Đề án của Chính phủ về "ngăn chặn, kéo giảm các vụ cháy gây thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản và nâng cao hiệu quả công tác CNCH"; trang bị đầy đủ phương tiện, thiết bị bảo hộ cá nhân cho cán bộ, chiến sĩ lực lượng cảnh sát PCCC và CNCH để đáp ứng yêu cầu và bảo đảm an toàn khi thi hành nhiệm vụ; thành lập, bố trí các đơn vị cảnh sát PCCC và CNCH tại các địa bàn, khu vực phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

"Thay mặt Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, và Bí thư Đảng ủy, Thủ tướng Chính phủ, chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành hoàn thiện thể chế, bố trí nguồn lực tương xứng và vào cuộc cùng cả hệ thống chính trị để quán triệt, đưa Chỉ thị 02 của Ban Bí thư đi vào cuộc sống, góp phần nâng cao hiệu quả công tác PCCC và CNCH trong tình hình mới", Phó Thủ tướng chia sẻ./.

Thu Sa

Thu Sa