Chuyển đổi số giúp tín dụng chính sách đến gần người dân hơn

Theo đó, cùng với việc mở rộng nguồn vốn và nâng cao chất lượng tín dụng, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) tại nhiều địa phương đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, từng bước đưa hoạt động tín dụng chính sách lên môi trường số.

Tại Phòng giao dịch NHCSXH Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa, chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi cách thức quản lý và tiếp cận tín dụng chính sách ở các xã vùng núi cao. Việc ứng dụng công nghệ vào quản lý, giao dịch và cung cấp thông tin giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng, đồng thời tạo thêm thuận lợi để người dân tiếp cận nguồn vốn và các dịch vụ tài chính.

Đáng chú ý, phần mềm quản lý tín dụng chính sách và ứng dụng VBSP SmartBanking đang được triển khai như những bước đi cụ thể trong quá trình hiện đại hóa hoạt động NHCSXH. Không chỉ cán bộ ngân hàng, các tổ chức hội nhận ủy thác và tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn, mà cả người dân cũng từng bước làm quen với phương thức làm việc, giao dịch trên môi trường số. Với địa bàn miền núi, nơi khoảng cách địa lý và điều kiện đi lại còn là trở ngại, việc ứng dụng công nghệ được kỳ vọng giúp người dân tiếp cận thông tin và dịch vụ ngân hàng thuận tiện hơn.

Chuyển đổi số trong tín dụng chính sách không chỉ dừng ở việc đưa một số dịch vụ lên môi trường điện tử mà còn bao gồm việc ứng dụng công nghệ trong quản lý nguồn vốn, quản lý tín dụng, hoạt động của các Tổ tiết kiệm và vay vốn, điều hành, giám sát và khai thác dữ liệu. Đây là nền tảng quan trọng để hoạt động tín dụng chính sách được quản lý khoa học, minh bạch và hiệu quả hơn.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy chuyển đổi số đang được đặt trong tổng thể quá trình đổi mới phương thức đưa vốn chính sách đến người dân. Nếu trước đây việc tiếp cận thông tin về khoản vay, giao dịch, quản lý vốn chủ yếu dựa vào cán bộ tín dụng, các tổ chức hội và mạng lưới Tổ tiết kiệm và vay vốn, thì việc ứng dụng công nghệ tạo thêm một kênh kết nối trực tiếp, nhanh chóng và thuận tiện hơn.

Đây cũng là yêu cầu ngày càng rõ trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp được triển khai, địa bàn quản lý ở cơ sở có nhiều thay đổi. Nhiều địa phương đang duy trì các điểm giao dịch NHCSXH tại xã, phường để bảo đảm dòng vốn không bị gián đoạn. Tại Phú Thiện, Gia Lai, phiên giao dịch xã định kỳ ngày 24/8 tiếp tục được tổ chức, với tổng dư nợ tín dụng chính sách trên địa bàn đạt 254,503 tỷ đồng, tăng 28,045 tỷ đồng so với đầu năm. Toàn xã có 4.143 khách hàng còn dư nợ và 86 Tổ tiết kiệm và vay vốn.

Những con số này cho thấy, bên cạnh việc ứng dụng công nghệ, phương thức giao dịch trực tiếp tại cơ sở vẫn giữ vai trò quan trọng. Với tín dụng chính sách, chuyển đổi số không thay thế hoàn toàn mạng lưới cơ sở mà đang được triển khai theo hướng kết hợp giữa giao dịch trực tiếp và các tiện ích số, qua đó vừa bảo đảm khả năng tiếp cận của những nhóm khách hàng còn hạn chế về kỹ năng công nghệ, vừa từng bước hình thành phương thức phục vụ hiện đại hơn.

Tại nhiều địa phương, quy mô tín dụng chính sách tiếp tục được mở rộng, tạo điều kiện để hàng chục nghìn hộ nghèo và đối tượng chính sách tiếp cận vốn. Đến ngày 31/7/2026, tổng nguồn vốn tín dụng chính sách toàn tỉnh Vĩnh Long đạt khoảng 16,2 nghìn tỷ đồng, tổng dư nợ hơn 16,1 nghìn tỷ đồng, tăng 8,98% so với đầu năm; hơn 76.300 lượt hộ nghèo và đối tượng chính sách đã được vay vốn trong năm.

Việc nguồn vốn ngày càng lớn, số lượng khách hàng ngày càng nhiều cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý, theo dõi và kiểm tra. Đây chính là một trong những lĩnh vực mà chuyển đổi số có thể tạo ra tác động rõ nét, từ cập nhật dữ liệu khách hàng, theo dõi dư nợ, quản lý các tổ vay vốn đến hỗ trợ cán bộ trong công tác kiểm tra, giám sát.

Quy mô tín dụng ngày càng lớn, trong đó có dư nợ tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đòi hỏi việc quản lý nguồn vốn phải ngày càng chặt chẽ và hiệu quả.

Ở cấp cơ sở, công tác tập huấn, kiểm tra, giám sát cũng được các địa phương chú trọng. Các hoạt động tập huấn nghiệp vụ tín dụng chính sách cho tổ trưởng tổ dân phố và cán bộ hội được triển khai trong tháng 8, nhằm nâng cao năng lực phối hợp, kiểm tra và giám sát hoạt động tín dụng chính sách. Những hoạt động này có ý nghĩa quan trọng trong quá trình số hóa, bởi con người vẫn là yếu tố quyết định khả năng khai thác hiệu quả các hệ thống và công cụ số.

Từ thực tế triển khai tại các địa phương có thể thấy, chuyển đổi số trong tín dụng chính sách đang đi theo hướng lấy người dân và hiệu quả quản lý nguồn vốn làm trung tâm. Công nghệ được sử dụng để rút ngắn quy trình, tăng khả năng tiếp cận thông tin, hỗ trợ giao dịch, đồng thời nâng cao tính minh bạch và khả năng giám sát.

Đặc biệt, với người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, lợi ích của chuyển đổi số không chỉ nằm ở việc thực hiện một giao dịch nhanh hơn. Quan trọng hơn, đó là khả năng tiếp cận thông tin về chính sách vay vốn, lãi suất, thời hạn, nghĩa vụ trả nợ và các dịch vụ ngân hàng một cách thuận tiện hơn. Khi người dân có thêm kỹ năng và công cụ số, khoảng cách giữa ngân hàng và khách hàng ở những địa bàn khó khăn cũng từng bước được thu hẹp.

Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra yêu cầu phải nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn và chính khách hàng. Hạ tầng công nghệ, khả năng tiếp cận thiết bị và kỹ năng sử dụng dịch vụ số giữa các nhóm dân cư vẫn có sự khác biệt. Vì vậy, việc chuyển đổi số trong tín dụng chính sách cần được thực hiện từng bước, phù hợp với điều kiện từng địa bàn, đồng thời duy trì các điểm giao dịch trực tiếp để không bỏ lại phía sau những người còn hạn chế về khả năng tiếp cận công nghệ.

Chuyển đổi số đang trở thành một công cụ quan trọng để nâng cao chất lượng phục vụ, quản lý nguồn vốn và đưa các chính sách an sinh đến gần người dân hơn. Khi công nghệ được kết hợp với mạng lưới giao dịch tại cơ sở, hoạt động ủy thác của các tổ chức chính trị - xã hội và hệ thống Tổ tiết kiệm và vay vốn, dòng vốn ưu đãi sẽ có thêm điều kiện để đến đúng đối tượng, đúng nhu cầu và phát huy hiệu quả tốt hơn.

BT