Chuyển đổi số y tế: Thành công được đo bằng lợi ích của người bệnh

Đây là nhấn mạnh của PGS.TS. Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam tại hội thảo quốc tế có chủ đề "Chuyển đổi số y tế và xây dựng bệnh viện thông minh: Kinh nghiệm quốc tế và triển khai tại Việt Nam", do Hội Tin học Y tế Việt Nam phối hợp với Báo Sức khỏe và Đời sống tổ chức ngày 16/7.

Hội thảo quy tụ các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo Bộ Y tế, Tổng lãnh sự quán Anh tại TP.HCM, lãnh đạo các bệnh viện cùng các chuyên gia công nghệ và y tế hàng đầu thế giới, thảo luận về lộ trình phát triển hệ thống y tế hiện đại, thông minh, lấy người bệnh làm trung tâm.

Theo PGS.TS. Trần Quý Tường, những năm gần đây, dưới sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, ngành y tế đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong quá trình chuyển đổi số. 

Hiện nay, chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế đang được triển khai mạnh mẽ trên phạm vi cả nước. Trong đó, cả nước đã có 1.238 bệnh viện bước đầu nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số trong hoạt động khám chữa bệnh, quản lý bệnh viện và hỗ trợ ra quyết định chuyên môn.

Đây là nền tảng quan trọng để từng bước hình thành mô hình bệnh viện thông minh, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, tối ưu hóa quy trình vận hành, giảm tải cho đội ngũ y tế và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người bệnh. 

Những thách thức phải vượt qua trong chuyển đổi số y tế

Tuy nhiên, ngành y tế vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn và thách thức. Đó là sự chênh lệch về hạ tầng công nghệ giữa các địa phương; nguồn lực đầu tư còn hạn chế; việc chuẩn hóa dữ liệu chưa đồng bộ; năng lực nhân lực công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Đặc biệt, vấn đề bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong lĩnh vực y tế đang được xã hội rất quan tâm.

Bên cạnh đó, cơ chế tài chính cho chuyển đổi số cũng là nội dung được nhiều địa phương, cơ sở y tế quan tâm. Việc xây dựng các chính sách phù hợp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị triển khai chuyển đổi số hiệu quả hơn là nhiệm vụ cần được tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện trong thời gian tới.

Để xây dựng thành công bệnh viện thông minh, PGS Trần Quý Tường cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, chuẩn hóa dữ liệu y tế, bảo đảm an toàn thông tin, đồng thời đào tạo nguồn nhân lực có năng lực làm chủ các công nghệ mới.

"Bệnh viện thông minh không bắt đầu từ công nghệ mà bắt đầu từ sự thay đổi trong tư duy quản trị. Chuyển đổi số không đơn thuần là số hóa các quy trình hiện có mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện hoạt động dựa trên dữ liệu và công nghệ số.

Trong quá trình đó, dữ liệu phải được xem là tài sản chiến lược; công nghệ là công cụ hỗ trợ; người dân phải luôn là trung tâm của mọi hoạt động. Thành công của chuyển đổi số không được đo bằng số lượng phần mềm được triển khai mà phải được đánh giá bằng hiệu quả thực tế mang lại cho người dân, cho đội ngũ y tế và cho công tác quản lý", Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam nhấn mạnh.

Bệnh án điện tử là hạ tầng dữ liệu quan trọng trong chuyển đổi số y tế

Tại hội thảo, nhiều chuyên gia cũng khẳng định, hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) chính là hạ tầng dữ liệu quan trọng nhất, đóng vai trò như "hệ thần kinh trung ương" của y tế hiện đại. EMR không chỉ giải quyết triệt để vấn đề phân tán dữ liệu của hồ sơ giấy mà còn là tiền đề để kết nối thông tin xuyên suốt từ cộng đồng đến bệnh viện, giúp bác sĩ tiếp cận dữ liệu bệnh sử kịp thời, đưa ra các quyết định điều trị chính xác.

Đồng thời, khi dữ liệu được số hóa và chuẩn hóa, nó trở thành "nhiên liệu" quý giá để ứng dụng trí tuệ nhân tạo, thúc đẩy y tế dự báo và quản trị hệ thống hiệu quả. 

Thay vì tư duy điều trị bị động khi bệnh đã chuyển nặng, EMR cho phép ngành y tế chủ động sàng lọc nguy cơ, quản lý bệnh mạn tính và can thiệp kịp thời trước khi xuất hiện các biến chứng nguy hiểm.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, y tế cơ sở vững mạnh, được hỗ trợ bởi EMR, chính là lời giải cho bài toán quá tải bệnh viện tuyến trên tại các đô thị lớn.

Hiền Minh