Cơ quan BHXH phản hồi kiến nghị về rà soát điều kiện tham gia BHXH

Qua thực tế làm việc ông Bùi Quý Bảo (Hà Nội) nhận thấy hiện nay có thể phát sinh tình huống người dân được tiếp nhận tham gia BHXH, thực hiện đóng BHXH trong thời gian dài theo hướng dẫn của cơ quan BHXH, nhưng đến khi phát sinh chế độ hoặc thực hiện thủ tục liên quan thì mới được rà soát lại điều kiện tham gia và được thông báo có vướng mắc về đối tượng.

Cụ thể, trong gia đình ông Bảo có người đã đóng BHXH liên tục theo hướng dẫn dành cho hộ kinh doanh từ tháng 7/2025. Tuy nhiên trong quá trình giải quyết hồ sơ sau này mới phát sinh việc rà soát lại điều kiện tham gia.

Do vậy, theo ý kiến của ông Bảo, việc xác định điều kiện tham gia BHXH cần được thực hiện đầy đủ ngay từ thời điểm tiếp nhận hồ sơ để tránh phát sinh vướng mắc về sau.

Người dân cần được hướng dẫn cụ thể hơn về các tài liệu bổ sung khi cơ quan quản lý thực hiện kiểm tra điều kiện tham gia. Cần tăng cường tính minh bạch trong việc giải thích căn cứ được sử dụng để xử lý hồ sơ có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của người tham gia.

Ông Bảo mong muốn cơ quan có thẩm quyền xem xét rà soát và hoàn thiện quy trình quản lý đối tượng tham gia BHXH đối với chủ hộ kinh doanh nhằm bảo đảm tính minh bạch, thống nhất và tạo niềm tin cho người dân khi tham gia BHXH.

Về vấn đề này, BHXH cơ sở Thanh Xuân, TP. Hà Nội trả lời như sau:

Căn cứ điểm m khoản 1 Điều 2 Luật BHXH năm 2024; khoản 2 Điều 3 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP; căn cứ Quyết định 1318/QĐ-BHXH ngày 19/9/2023 về việc công bố thủ tục hành chính sửa đổi, bổ sung thuộc thẩm quyền giải quyết của BHXH Việt Nam. BHXH cơ sở Thanh Xuân đã tiếp nhận hồ sơ mở mã tham gia BHXH cho các đơn vị theo đúng đề nghị.

Tại thời điểm đơn vị mở mã thành phần hồ sơ không có yêu cầu chủ hộ kinh doanh phải khai báo có đăng ký kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai hay không để hướng dẫn (do việc kê khai nộp thuế nộp thuế theo phương pháp kê khai thường các đơn vị thực hiện chậm nhất vào ngày 31/3 của năm sau). Việc xác định này do đơn vị kê khai và chịu trách nhiệm.

Đồng thời, theo Công văn số 675/BHXH-CĐBHXH ngày 6/2/2026 của BHXH TP. Hà Nội, đối với các trường hợp người lao động nghỉ hưởng chế độ thai sản có quá trình tham gia BHXH từ 6 đến 8 tháng trước khi sinh con hoặc tăng lương bất thường, trước khi giải quyết chế độ cho người lao động thực hiện kiểm tra điều kiện hưởng; mức đóng.

Do vậy khi giải quyết chế độ BHXH cơ sở Thanh Xuân thực hiện kiểm tra xác định người lao động có thuộc đối tượng tham gia BHXH và có đủ điều kiện để giải quyết chế độ làm căn cứ thanh toán chế độ cho người lao động.

BHXH cơ sở Thanh Xuân xin tiếp thu ý kiến phản ánh của ông Bảo và sẽ tập hợp các ý kiến của người lao động tham mưu cấp có thẩm quyền để chính sách pháp luật về BHXH được gần dân, sát dân hơn hướng đến sự phát triển bền vững của ngành BHXH, góp phần nâng cao sự hài lòng của người dân, tổ chức, doanh nghiệp.

Chinhphu.vn