Công chứng-Thiết chế bảo đảm an toàn pháp lý trong kỷ nguyên số

Phát huy vai trò công chứng trong phòng ngừa tranh chấp thời đại số

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Phó Chủ tịch Hiệp hội công chứng viên Việt Nam Đào Duy Anh nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số, cải cách thể chế và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự, kinh tế, thương mại và đầu tư là yêu cầu hết sức quan trọng.

Công chứng, với chức năng kiểm tra tính hợp pháp của giao dịch, xác định ý chí tự nguyện của các bên và phòng ngừa tranh chấp, là một thiết chế góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Sự phát triển của công nghệ, dữ liệu số và các phương thức giao dịch điện tử đang mở ra những cơ hội đổi mới mạnh mẽ đối với hoạt động công chứng. Tuy nhiên, việc xác thực thông tin, dữ liệu không đồng nghĩa với việc kiểm soát đầy đủ tính hợp pháp, ý chí tự nguyện và những rủi ro pháp lý của giao dịch.

Vì vậy, chuyển đổi số cần gắn với việc phát huy vai trò, trách nhiệm nghề nghiệp của công chứng viên, thay vì thay thế chức năng phòng ngừa tranh chấp của hoạt động công chứng.

Đặc biệt, đối với các giao dịch về quyền sử dụng đất, nhà ở và tài sản có giá trị lớn, việc duy trì cơ chế kiểm soát pháp lý phù hợp ngay từ thời điểm xác lập giao dịch có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa tranh chấp, bảo vệ quyền tài sản và củng cố niềm tin của các bên tham gia giao dịch. Đây cũng là yếu tố góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh an toàn, minh bạch và ổn định.

Hiệp hội công chứng viên Việt Nam kỳ vọng các ý kiến trao đổi tại Tọa đàm sẽ góp phần cung cấp thêm những luận cứ khoa học và thực tiễn, phục vụ quá trình nghiên cứu, hoàn thiện chính sách, pháp luật về công chứng và các lĩnh vực có liên quan, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính và hội nhập quốc tế.

Tại Tọa đàm, các đại biểu đã trao đổi, làm rõ một số vấn đề trọng tâm như vai trò và sự cần thiết của công chứng trong bảo đảm an toàn pháp lý, phòng ngừa tranh chấp, đặc biệt đối với các giao dịch có giá trị lớn, tiềm ẩn nhiều rủi ro; mối quan hệ giữa công chứng và dữ liệu số; kinh nghiệm quốc tế về công chứng điện tử, kết nối dữ liệu và việc phát huy trách nhiệm của công chứng viên trong môi trường số.

Cùng với đó là sự cần thiết tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật về công chứng, phát huy vai trò của thiết chế công chứng trong bảo vệ quyền tài sản, bảo đảm an toàn giao dịch và xây dựng môi trường đầu tư nước ngoài minh bạch, thuận lợi.

Cũng tại Tọa đàm, các chuyên gia Cộng hòa Pháp và Cộng hòa Uzbekistan đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn của mình và các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và những người hoạt động thực tiễn tại Việt Nam đã có những ý kiến phân tích, đánh giá sâu sắc về thiết chế công chứng.

Hoàn thiện pháp luật về công chứng gắn với thực tiễn Việt Nam

Phát biểu kết luận Tọa đàm, Tổng Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam Vũ Hoài Nam nhấn mạnh, mục tiêu cuối cùng của công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật và đổi mới tổ chức thi hành pháp luật là tạo động lực phát triển, đồng thời bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Theo ông Vũ Hoài Nam, Đảng, Nhà nước luôn quan tâm công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực công chứng. Vì vậy, việc nghiên cứu, sửa đổi chính sách, pháp luật về công chứng cần hướng đến mục tiêu phục vụ người dân, doanh nghiệp, chứ không chỉ đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước.

Đánh giá cao các ý kiến trao đổi tại Tọa đàm, đặc biệt là ý kiến của các chuyên gia quốc tế, ông Vũ Hoài Nam cho rằng Việt Nam có thể nghiên cứu, tiếp thu những kinh nghiệm hay từ các quốc gia có hoạt động công chứng phát triển sớm. Tuy nhiên, việc vận dụng kinh nghiệm quốc tế cần phù hợp với điều kiện thực tiễn và đặc thù của Việt Nam.

Ông Vũ Hoài Nam khẳng định: "Pháp luật về công chứng cũng như các lĩnh vực khác cần xuất phát từ thực tế các giao dịch, bảo đảm hài hòa yêu cầu quản lý với mục tiêu bảo vệ quyền lợi của người dân và doanh nghiệp". Đồng thời, nhấn mạnh Tọa đàm là diễn đàn trao đổi bài bản, thiết thực, thể hiện sự quan tâm của các nhà quản lý, nhà khoa học và chuyên gia đối với lĩnh vực công chứng.

Diệu Anh