Công nghệ và chuyển đổi số: Động lực quan trọng phát triển trong kỷ nguyên mới

Đại hội XIV của Đảng là dấu mốc quan trọng, định hình không gian phát triển mới của đất nước trong giai đoạn chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu. Ba đột phá chiến lược được xác lập - thể chế, nhân lực và hạ tầng có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau, trong đó nguồn nhân lực chất lượng cao giữ vai trò trung tâm và mang tính quyết định.

Xoay quanh mục tiêu phát triển nguồn nhân lực cho đất nước, Báo điện tử Chính phủ đã ghi nhận ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, đội ngũ trí thức bày tỏ niềm tin sâu sắc vào thành công của Đại hội XIV của Đảng và kỳ vọng vào những định hướng chiến lược sẽ tạo động lực mới cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn tới cũng như các cơ hội rộng mở cho ngành giáo dục và đào tạo phát triển.

Chuyển từ "ổn định và phát triển" sang "bứt phá và vươn mình"

PGS.TS. Ngô Văn Cẩm, Trưởng bộ môn Quản trị - Chương trình đào tạo MBA, Viện Quản trị & Công nghệ FSB (Đại học FPT) nhín nhận Đại hội XIV của Đảng không chỉ là sự kế thừa những thành tựu, quan điểm và kinh nghiệm lãnh đạo đã được kiểm nghiệm qua thực tiễn, mà còn là một bước "nâng cấp toàn diện" cả về tư duy và hành động. Điểm khác biệt căn bản của Đại hội lần này là sự chuyển dịch rõ nét từ trạng thái "ổn định và phát triển" sang trạng thái "bứt phá và vươn mình".

Nếu như trước đây, khoa học - công nghệ được xác định là quốc sách hàng đầu, thì tại Đại hội XIV, vai trò này đã được nâng lên thành động lực chủ yếu, trực tiếp quyết định năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Sự "nâng cấp" đó trước hết được thể hiện ở tư duy kiến tạo phát triển, với trọng tâm là cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đồng thời xác lập khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm, mang tính quyết định đối với mô hình tăng trưởng mới.

Việc xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học - công nghệ, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và đặc biệt là kinh tế dữ liệu cho thấy tầm nhìn dài hạn và sự nhạy bén của Đảng trong việc nắm bắt xu thế phát triển của thời đại. Đây không chỉ là sự điều chỉnh về mặt chiến lược, mà là một sự chuyển đổi mang tính cấu trúc, đòi hỏi đồng thời phải đổi mới tư duy quản trị quốc gia, phương thức tổ chức thực thi chính sách và chất lượng nguồn nhân lực.

Trong bối cảnh đó, công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, nhất là đội ngũ cán bộ, trí thức và lực lượng lao động trẻ, được đặt ra với yêu cầu ngày càng cao. Giáo dục - đào tạo không còn dừng lại ở việc cung cấp kiến thức, mà phải hướng tới hình thành năng lực đổi mới sáng tạo, năng lực số, tư duy quản trị hiện đại và khả năng thích ứng nhanh với những biến đổi của môi trường kinh tế - xã hội toàn cầu.

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao - "Nguồn lực của mọi nguồn lực" trong kỷ nguyên mới

Đại hội XIV của Đảng đặt phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới, gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong mọi chiến lược phát triển, con người là yếu tố quyết định; nguồn nhân lực chất lượng cao là “nguồn lực của mọi nguồn lực”, quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia và khả năng phát triển bền vững của nền kinh tế.

Hoàn thiện thể chế theo hướng phát triển nhanh và bền vững, bảo đảm môi trường pháp lý minh bạch, công bằng, khuyến khích đổi mới sáng tạo; cùng với đầu tư hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đặc biệt là hạ tầng số phục vụ chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, là nền tảng thúc đẩy tăng trưởng dài hạn. Trên cơ sở đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quyết định khả năng hiện thực hóa các đột phá về thể chế và hạ tầng.

Một điểm nhấn của Đại hội là khẳng định kinh tế tư nhân giữ vai trò động lực quan trọng của tăng trưởng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động, tạo việc làm và đóng góp ngân sách, được cụ thể hóa qua Nghị định 68 về phát triển kinh tế tư nhân.

Cùng với đó, Nghị quyết số 41-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát huy vai trò đội ngũ doanh nhân Việt Nam và các đề án phát triển nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2026–2035 đều nhấn mạnh gắn đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và thị trường. Đây là nền tảng để tăng cường liên kết giữa Nhà nước – cơ sở giáo dục – cộng đồng doanh nghiệp, bảo đảm các chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế tư nhân được triển khai hiệu quả và bền vững.

Để các chủ trương, chính sách đi vào thực tiễn, điều kiện tiên quyết là có đội ngũ nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu thực thi. Sự phát triển của kinh tế tư nhân gắn liền với chất lượng đội ngũ doanh nhân, nhà quản trị, chuyên gia trong các lĩnh vực then chốt như tài chính, công nghệ, logistics và quản trị doanh nghiệp – lực lượng trực tiếp chuyển hóa chính sách thành kết quả phát triển cụ thể của nền kinh tế.

Trong bối cảnh đó, giáo dục đại học giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của khu vực kinh tế tư nhân và tiến trình hội nhập quốc tế; đồng thời góp phần hình thành đội ngũ doanh nhân, nhà quản trị có tư duy chiến lược, năng lực quản trị hiện đại và khả năng thích ứng với thay đổi của thị trường, môi trường thể chế.

Đại hội XIV tạo khuôn khổ chiến lược và không gian phát triển mới cho giáo dục – đào tạo. Nếu các cơ sở giáo dục đại học phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp, gắn đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao với triển khai đồng bộ, hiệu quả Nghị định 68 và các chủ trương, chiến lược liên quan, Việt Nam có cơ sở hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững và hùng cường trong kỷ nguyên mới.

Mở ra dư địa và không gian mới cho các cơ sở giáo dục - đào tạo tham gia sâu hơn vào tiến trình hội nhập quốc tế

Trong khi đó, PGS.TS. Lê Khắc Cường, Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng khẳng định, Đại hội XIV đã mở ra dư địa và không gian mới cho các cơ sở giáo dục - đào tạo tham gia sâu hơn vào tiến trình hội nhập quốc tế; mở ra "cơ hội vàng" để giáo dục Việt Nam chuyển sang phát triển con người toàn diện, hình thành năng lực tư duy độc lập, sáng tạo, khả năng thích ứng và học tập suốt đời.

Theo PGS.TS Lê Khắc Cường Đại hội XIV đã mở "cánh cửa" để các trường đại học Việt Nam từng bước tiến vào bản đồ giáo dục - đào tạo của thế giới, thông qua chuẩn hóa chất lượng, tăng cường nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế, nhất là trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số đang tái định nghĩa thị trường lao động.

Mục tiêu cuối cùng là hình thành một hệ sinh thái giáo dục mở, liên thông, nơi tri thức và lòng nhân văn được lan tỏa đến mỗi người dân trên mọi vùng miền của Tổ quốc, không để ai bị bỏ lại phía sau, góp phần hình thành một thế hệ công dân giàu tri thức, có năng lực chuyên môn cao, nhiệt huyết với trách nhiệm với đất nước. Ở đó, mỗi sinh viên không chỉ là người học, mà là người kiến tạo tương lai, tự tin, nhân ái và có tầm nhìn toàn cầu. Công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng phải song hành với việc giữ vững và lan tỏa các giá trị nhân văn, đạo đức và bản sắc văn hóa dân tộc.

Thanh Thủy