Đại hội XIV đem lại cảm nhận rõ ràng về hình hài Tổ quốc trong tương lai

Việt Nam, trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động lớn với mức độ bất định cao chưa từng có trong lịch sử, đã bước vào Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng với sự thống nhất tuyệt đối - một thông điệp mang giá trị đặc biệt. Trong sự đối sánh ấy, sự thống nhất tuyệt đối về tư tưởng, tầm nhìn và quyết tâm chính trị được thể hiện tại Đại hội XIV tạo nên nền tảng vững chắc để đất nước chủ động định hình con đường phát triển của mình. Không chỉ tổng kết một chặng đường, Đại hội XIV quan trọng hơn ở việc xác lập một tầm nhìn mới, một hệ quan điểm mới và những đột phá có ý nghĩa chiến lược, tạo động lực mạnh mẽ cho bước phát triển tiếp theo của đất nước.

Chiều sâu nhân văn và tầm nhìn dài hạn

Điểm nổi bật xuyên suốt các văn kiện trình Đại hội XIV là tinh thần đổi mới tư duy một cách căn bản, có chiều sâu và hệ thống. Đổi mới không dừng ở việc điều chỉnh mục tiêu hay bổ sung giải pháp, mà được thể hiện ở cách tiếp cận mới đối với phát triển, quản trị quốc gia và tổ chức thực hiện. Những quan điểm được xác lập một cách kiên định và chiến lược, khi phát triển được nhìn nhận toàn diện hơn, hài hòa hơn giữa tốc độ và chất lượng, giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội, giữa lợi ích trước mắt và bền vững lâu dài.

Trong tư duy mới ấy, phát triển không còn được hiểu chỉ gồm sự gia tăng các chỉ số kinh tế, mà được đặt trong mối quan hệ con người, với môi trường sống, với chất lượng thể chế và năng lực quản trị. Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển; chất lượng cuộc sống, sức khỏe, tri thức và năng lực sáng tạo của mỗi người dân được nhìn nhận như những yếu tố cốt lõi quyết định sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Đây chính là chiều sâu nhân văn và tầm nhìn dài hạn của những quan điểm được Đại hội XIV xác lập.

Một điểm nhấn tư duy đặc biệt quan trọng của Đại hội XIV là sự phân định rõ ràng giữa những nhiệm vụ thường xuyên và những nhiệm vụ mang tính đột phá. Đại hội nhìn thẳng vào sự thật rằng, nếu chỉ tiếp tục dựa trên các động lực phát triển đã có, dù được phát huy ở mức cao hơn, thì cũng không đủ để đưa đất nước bứt phá trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt; thậm chí, nguy cơ tụt hậu là hiện hữu. Chính từ nhận thức đó, chủ trương tạo lập các động lực phát triển mới được đặt ra một cách dứt khoát, mạnh mẽ và có trọng tâm.

Trong các động lực mới ấy, đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được xác định là động lực trung tâm của phát triển. Đây không phải là sự lựa chọn mang tính cảm tính hay thời thượng, mà được xác lập trên cơ sở tổng kết sâu sắc thực tiễn và đánh giá đúng năng lực phát triển đã được tích lũy của đất nước. Đến thời điểm này, đội ngũ trí thức, chuyên gia người Việt trong nước và ở nước ngoài đã từng bước làm chủ nhiều công nghệ quan trọng, tham gia giải quyết những bài toán khó, đứng trong hàng ngũ chuyên gia của các lĩnh vực mũi nhọn. Việc đặt khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào vị trí trung tâm vì thế không chỉ đúng với xu thế phát triển của thế giới, mà còn phù hợp với năng lực thực tế và tiềm lực trí tuệ mà người Việt Nam đã đạt tới, mở ra cơ hội đưa tri thức, sáng tạo và công nghệ đi vào thực tiễn, lan tỏa và nhân rộng, trở thành nguồn lực trực tiếp cho phát triển nhanh và bền vững.

Chỉ rõ không gian đóng góp của mỗi cá nhân

Đáng chú ý, Đại hội XIV thể hiện rõ quyết tâm chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo và phục vụ phát triển, trong đó việc tinh gọn, sắp xếp lại tổ chức bộ máy được xác định là yêu cầu tất yếu nhằm tháo gỡ những lực cản và quán tính hình thành trong giai đoạn trước. Đây là một quá trình có tính điều chỉnh sâu, thậm chí tạo ra những xáo trộn cần thiết, để mỗi tổ chức, mỗi bộ phận và mỗi cá nhân có điều kiện nhìn lại cách thức làm việc của mình, từ đó đổi mới phương pháp giải quyết công việc, đổi mới quy trình, công cụ và cách tiếp cận nhiệm vụ. Vẫn là những con người ấy, những công việc ấy, nhưng với cách làm mới và công cụ mới, năng lực được giải phóng từ bên trong, tạo ra sự chuyển động tích cực trong từng đơn vị và lan tỏa thành động lực chung của toàn hệ thống. Chính ở đó, tinh gọn bộ máy không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà trở thành một giải pháp tư tưởng quan trọng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động và giải phóng năng lực nội tại cho phát triển trong giai đoạn mới.

Đại hội XIV cũng đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy lý luận của Đảng, khi việc tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận về đường lối đổi mới được đặt thành một chỉnh thể rõ ràng, có hệ thống. Việc gắn chặt lý luận với thực tiễn, coi thực tiễn đổi mới là nguồn mạch để bổ sung, phát triển tư duy lý luận không chỉ khẳng định bản lĩnh đổi mới sáng tạo, mà còn tạo nền tảng tư tưởng vững chắc cho những quyết sách chiến lược trong tương lai.

Từ những quan điểm mới và đột phá chiến lược ấy, ý nghĩa lớn của Đại hội XIV không chỉ nằm ở nội dung các định hướng phát triển, mà còn ở sức lan tỏa tư tưởng và niềm tin xã hội mà Đại hội khơi dậy. Khi tư duy được làm mới, mục tiêu được xác định rõ ràng, con đường phát triển được hoạch định trên cơ sở khoa học và thực tiễn, niềm tin vào tương lai đất nước được củng cố một cách tự nhiên và bền vững.

Từ góc nhìn của một người làm công tác nghiên cứu, một trí thức đồng thời là đảng viên, những quan điểm và đột phá được xác lập tại Đại hội XIV đem lại một cảm nhận rõ ràng về hình hài của Tổ quốc trong tương lai - một đất nước phát triển mạnh mẽ, thịnh vượng hơn, được kiến tạo từ tư duy mới và quyết tâm chính trị cao. Quan trọng hơn, Đại hội không chỉ vạch ra đích đến, mà còn chỉ rõ không gian đóng góp của mỗi cá nhân trong tiến trình chung ấy. Khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đặt ở vị trí trung tâm, đó cũng là lời mời gọi rõ ràng đối với đội ngũ trí thức, chuyên gia, nhà nghiên cứu: Đất nước đã xác định những bài toán lớn cần lời giải, và trân trọng những giải pháp đến từ tri thức, thực tiễn và sáng tạo.

Đại hội XIV vì thế có sức cổ vũ đặc biệt đối với khát vọng phát triển trong toàn xã hội. Khát vọng ấy không phải là cảm xúc nhất thời, mà được nuôi dưỡng từ nhận thức rằng đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nơi mỗi địa phương, mỗi ngành, mỗi con người đều có điều kiện và cơ hội để đóng góp vào sự nghiệp chung, bằng những phần việc cụ thể, thiết thực và bền bỉ.

Khép lại Đại hội XIV là sự mở ra của một chặng đường phát triển mới. Những định hướng, quan điểm và đột phá chiến lược được xác lập chính là nền móng tư tưởng để hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững, vì hạnh phúc của nhân dân và tương lai của dân tộc. Với nền tảng ấy, cùng sự đồng thuận và quyết tâm cao của toàn xã hội, niềm tin vào một kỷ nguyên phát triển mới không chỉ là kỳ vọng, mà đang dần trở thành hiện thực được kiến tạo bằng trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng chung của Việt Nam.

PGS.TS Phạm Thị Thanh Xuân

Phó Viện trưởng, Trường Đại học Kinh tế - Luật
Đại học Quốc gia TPHCM