Đầu Xuân thưởng lãm Châu phê, trải nghiệm lưu dấu Mộc bản

Đây là hoạt động thiết thực triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, nhằm đưa giá trị tài liệu lưu trữ quốc gia, di sản tư liệu cũng như các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của dân tộc đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Chuyên đề diễn ra trong 3 ngày (từ 3-5/3), mang đến cơ hội hiếm có để công chúng tận mắt chiêm ngưỡng những nét châu phê cùng lời chúc hanh thông, dấu triện cát tường của các vị Hoàng đế triều Nguyễn còn được bảo tồn nguyên vẹn trên Châu bản và Mộc bản triều Nguyễn – những tài liệu gốc có giá trị đặc biệt về lịch sử, pháp lý và văn hóa.

Không chỉ dừng lại ở hoạt động trưng bày, chuyên đề được thiết kế theo hướng tương tác, trải nghiệm, tạo điều kiện để người tham quan “chạm” vào di sản bằng nhiều hình thức sinh động.

Tại khu vực “Thưởng lãm Châu phê”, khách tham quan được chiêm ngưỡng các phiên bản Châu bản triều Nguyễn với những dòng phê bằng mực son của các bậc Hoàng đế. Những bút tích này chứa đựng ước vọng về một năm mới “Quốc thái dân an – Thiên hạ thái bình”, phản ánh tư tưởng trị quốc và đời sống cung đình xưa.

Một điểm nhấn khác của chuyên đề là hoạt động trải nghiệm “Lưu dấu Mộc bản”. Tại đây, khách tham quan có thể tự tay thực hiện kỹ thuật in dập mộc bản trên giấy dó, in triện lên các tấm thiệp xuân và lưu giữ bản in làm kỷ niệm.

Hoạt động này tái hiện phần nào quy trình san khắc, in ấn mộc bản – một kỹ thuật truyền thống tinh xảo. Thông qua trải nghiệm thực hành, người tham gia không chỉ hiểu thêm về giá trị nghệ thuật, kỹ thuật của mộc bản mà còn cảm nhận được công sức, trí tuệ của các nghệ nhân xưa.

Bên cạnh trưng bày và trải nghiệm, không gian media hiện đại mang đến những thước phim tư liệu đặc sắc như “Hoàng cung đón Tết” và “Nghệ thuật san khắc Mộc bản”. Hình ảnh sinh động, tư liệu quý giá giúp tái hiện đời sống cung đình, phong tục đón Tết và quá trình hình thành các bản khắc xưa.

Mô hình triển khai Nghị quyết 80 từ sớm, thực chất

Theo Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, trong quá trình triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, việc hiện thực hóa các mục tiêu không thể chỉ dừng ở định hướng chính sách mà cần được cụ thể hóa bằng các mô hình vận hành thực tiễn.

Từ góc độ đó, Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu có thể được nhìn nhận như một mô hình triển khai Nghị quyết từ sớm, chủ động và thực chất.

Một điểm nhấn là các chuyên đề được tổ chức định kỳ, cập nhật theo từng chủ điểm, bảo đảm tính khoa học, tính giáo dục và tính thời sự. “Thưởng lãm Châu phê - Lưu dấu Mộc bản” là ví dụ tiêu biểu, mở đầu cho chuỗi hoạt động phục vụ công chúng năm 2026.

Chính sự “chạm” vào di sản này tạo nên hiệu quả giáo dục bền vững, giúp người trẻ cảm nhận sâu sắc hơn giá trị lịch sử, pháp lý và văn hóa của tài liệu gốc; đồng thời hình thành ý thức trân trọng, trách nhiệm bảo tồn tài liệu lưu trữ quốc gia ngay từ sớm.

Việc mở cửa miễn phí và tổ chức hoạt động trải nghiệm vì vậy không chỉ là hoạt động phục vụ công chúng đơn thuần mà còn là giải pháp giáo dục di sản mang tính chiến lược, thể hiện sự đầu tư dài hạn cho nền tảng văn hóa của thế hệ trẻ.

Thu Giang