Đề xuất cụ thể việc giám sát hoạt động nhận chìm ở biển

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa xây dựng, lấy ý kiến các tổ chức, cá nhân về dự thảo Thông tư hướng dẫn kiểm tra, giám sát hoạt động nhận chìm ở biển, nhằm đánh giá việc tuân thủ giấy phép nhận chìm ở biển, quyết định giao khu vực biển và các quy định pháp luật có liên quan.

Theo Cục Biển và Hải đảo Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), số lượng dự án nạo vét, nhận chìm chất nạo vét ở biển ngày càng gia tăng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý, kiểm soát chặt chẽ hoạt động này. Tuy nhiên, hiện chưa có quy trình thống nhất về trình tự, nội dung, hình thức và phân công trách nhiệm trong kiểm tra, giám sát; các lực lượng tuần tra, kiểm soát cũng chưa có hướng dẫn phối hợp thống nhất. Điều này dẫn đến nguy cơ nhận chìm sai vị trí, sai chủng loại, sai khối lượng được cấp phép.

Bên cạnh đó, thiết bị giám sát hành trình trên phương tiện vận chuyển vật, chất nhận chìm chưa được chuẩn hóa về kết nối, truyền dữ liệu với cơ quan quản lý, gây khó khăn cho công tác theo dõi, kiểm soát.

Mặc dù Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, Nghị định số 40/2016/NĐ-CP và Thông tư số 28/2019/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường đã quy định một số nội dung liên quan đến kỹ thuật đánh giá chất nạo vét, xác định khu vực nhận chìm, nhưng chưa có văn bản quy định cụ thể về kiểm tra, giám sát hoạt động nhận chìm ở biển trong thực tiễn. Vì vậy, theo Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, việc ban hành văn bản hướng dẫn là cần thiết.

Theo dự thảo Thông tư, hoạt động kiểm tra, giám sát được thực hiện thông qua nhiều phương thức như kiểm tra trực tiếp tại hiện trường; kiểm tra hồ sơ, tài liệu; khai thác dữ liệu từ hệ thống giám sát hành trình, thiết bị định vị, camera, quan trắc môi trường; sử dụng dữ liệu viễn thám, GIS và các nguồn dữ liệu hợp pháp khác.

Dự thảo cũng cho phép ứng dụng trí tuệ nhân tạo, viễn thám, GIS, thiết bị bay không người lái và các công nghệ phù hợp để theo dõi hoạt động nhận chìm, việc sử dụng khu vực biển và diễn biến môi trường.

Việc kiểm tra được thực hiện định kỳ hoặc đột xuất. Kiểm tra đột xuất được tiến hành khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, có thông tin phản ánh, dữ liệu giám sát bất thường hoặc xảy ra sự cố môi trường biển.

Dự thảo Thông tư quy định xây dựng hồ sơ theo dõi việc thực hiện giấy phép nhận chìm ở biển đối với từng giấy phép. Kết quả đánh giá mức độ tuân thủ được phân thành 3 mức: tuân thủ đầy đủ; tuân thủ nhưng có tồn tại cần khắc phục; không tuân thủ.

Về trách nhiệm, Cục Biển và Hải đảo Việt Nam được giao chủ trì tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện các giấy phép thuộc thẩm quyền của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; xây dựng, quản lý, khai thác hồ sơ theo dõi và cơ sở dữ liệu; nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, viễn thám và GIS phục vụ quản lý hoạt động nhận chìm ở biển.

Các tổ chức, cá nhân được cấp phép có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các điều kiện của giấy phép; bảo đảm tính đầy đủ, liên tục, trung thực của dữ liệu giám sát; lưu giữ hồ sơ, nhật ký, kết quả quan trắc và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền trong quá trình kiểm tra, giám sát.

Thu Cúc