Đề xuất quy định hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp xã

Bộ Tài chính cho biết, Quyết định số 05/2023/QĐ-TTg ngày 24/02/2023 của Thủ tướng Chính phủ ban hành hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã (Quyết định số 05/2023/QĐ-TTg) được xây dựng căn cứ Luật Thống kê số 89/2015/QH13 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 01/2021/QH15. Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã được xây dựng nhằm đáp ứng yêu cầu thông tin phục vụ các cơ quan, lãnh đạo Đảng, chính quyền cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã ở địa phương. Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã là căn cứ để đánh giá, giám sát các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội tại Nghị quyết đại hội đảng ở địa phương. Số liệu thống kê của các chỉ tiêu cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã là cơ sở quan trọng xây dựng các chỉ tiêu, mục tiêu của các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm, 5 năm và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm của mỗi địa phương. Đây cũng là thông tin quan trọng làm căn cứ để thực hiện công tác xây dựng quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh trong nhiều năm qua.

Tuy nhiên, theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15, cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của các cấp chính quyền địa phương có nhiều thay đổi không còn đơn vị hành chính cấp huyện và tập trung phân cấp, phân quyền triệt để đến cấp tỉnh, cấp xã; nâng cao tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của chính quyền cấp tỉnh, cấp xã; tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Bên cạnh đó, Luật số 138/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê, trong đó đã bỏ quy định về Hệ thống thông tin và hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp huyện và bổ sung các quy định về Hệ thống thông tin thống kê cấp tỉnh, cấp xã; Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp xã và đặc biệt quy định thêm chế độ báo cáo thống kê cấp tỉnh, cấp xã, đây là một trong những quy định mới nhằm đảm bảo nguồn thu thập thông tin thống kê cho hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp xã.

Ngoài ra, quá trình thực hiện Quyết định số 05/2023/QĐ-TTg có một số hạn chế, bất cập như sau:

Một số chỉ tiêu thống kê trong hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp xã chưa phù hợp với thực tiễn nên cần được sửa đổi, điều chỉnh về tên chỉ tiêu; khái niệm, phương pháp tính; phân tổ; nguồn số liệu; cơ quan chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp cho phù hợp với tình hình thực tế và bối cảnh mới.

Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh hiện hành chưa phản ánh đầy đủ xu hướng phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới, đặc biệt là các lĩnh vực như: Ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển bền vững; môi trường;…

Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã hiện tại không còn phù hợp với cơ cấu tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp và tổ chức thống kê nhà nước.

Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp xã hiện tại chưa phản ánh và đánh giá đầy đủ tình hình kinh tế - xã hội tại địa phương do phạm vi quản lý của đơn vị hành chính cấp xã đã thay đổi.

Vì vậy, để bảo đảm phù hợp với quy định mới của văn bản quy phạm pháp luật, chức năng, nhiệm vụ của chính quyền địa phương 02 cấp và đáp ứng việc cung cấp những thông tin thống kê toàn diện, kịp thời về tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn, phục vụ các cơ quan Đảng, chính quyền trong chỉ đạo điều hành, dự báo tình hình, hoạch định, chính sách, chiến lược, xây dựng kế hoạch phát triển của địa phương thì việc xây dựng và ban hành hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp xã là cần thiết.

Nội dung cơ bản của dự thảo Thông tư

Bộ Tài chính đã xây dựng dự thảo Thông tư quy định hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp xã gồm 05 Điều và 02 Phụ lục về danh mục và nội dung Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp xã.

Nội dung cơ bản của dự thảo Thông tư quy định hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp xã gồm 02 phần:

Phụ lục I: Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, gồm:

Danh mục chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh gồm: Số thứ tự; mã số; nhóm, tên chỉ tiêu của 183 chỉ tiêu thống kê chia 20 nhóm chỉ tiêu, cụ thể:

- Nhóm 01. Đất đai, dân số: 17 chỉ tiêu;

- Nhóm 02. Lao động, việc làm và bình đẳng giới: 11 chỉ tiêu;

- Nhóm 03. Doanh nghiệp, cơ sở kinh tế, hành chính, sự nghiệp: 12 chỉ tiêu;

- Nhóm 04. Đầu tư và xây dựng: 10 chỉ tiêu;

- Nhóm 05. Tài khoản quốc gia: 09 chỉ tiêu;

- Nhóm 06: Tài chính công: 04 chỉ tiêu;

- Nhóm 07. Tiền tệ và bảo hiểm: 08 chỉ tiêu;

- Nhóm 08. Nông, lâm nghiệp và thủy sản: 18 chỉ tiêu;

- Nhóm 09: Công nghiệp: 03 chỉ tiêu;

- Nhóm 10. Thương mại, dịch vụ: 04 chỉ tiêu;

- Nhóm 11. Chỉ số giá: 03 chỉ tiêu;

- Nhóm 12. Giao thông vận tải: 04 chỉ tiêu;

- Nhóm 13. Khoa học và công nghệ: 19 chỉ tiêu;

- Nhóm 14. Giáo dục: 16 chỉ tiêu;

- Nhóm 15. Y tế và chăm sóc sức khỏe: 10 chỉ tiêu;

- Nhóm 16. Du lịch: 05 chỉ tiêu;

- Nhóm 17. Mức sống dân cư: 09 chỉ tiêu;

- Nhóm 18. Trật tự, an toàn xã hội: 04 chỉ tiêu;

- Nhóm 19. Tư pháp: 04 chỉ tiêu;

- Nhóm 20. Bảo vệ môi trường: 13 chỉ tiêu.

Nội dung chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, gồm: Khái niệm, phương pháp tính; phân tổ chủ yếu; kỳ công bố; nguồn số liệu; cơ quan chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp của từng chỉ tiêu thống kê.

Phụ lục II: Danh mục và nội dung hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp xã, gồm:

Danh mục hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp xã, gồm: Số thứ tự; mã số; nhóm, tên chỉ tiêu của 55 chỉ tiêu thống kê chia 03 nhóm chỉ tiêu, cụ thể:

- Nhóm 01. Đất đai, dân số và bình đẳng giới: 06 chỉ tiêu;

- Nhóm 02. Kinh tế: 26 chỉ tiêu;

- Nhóm 03. Xã hội, môi trường: 23 chỉ tiêu.

Nội dung chỉ tiêu thống kê cấp xã gồm: Khái niệm, phương pháp tính, phân tổ chủ yếu, kỳ công bố, nguồn số liệu, cơ quan chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp của từng chỉ tiêu thống kê.

Dự thảo đang được lấy ý kiến góp ý trên Cổng TTĐT Bộ Tài chính./.