Đề xuất tạm hoãn xuất cảnh, ngừng cung cấp điện, nước, internet đối với trường hợp không chấp hành quyết định xử phạt hành chính

Ngày 08/9/2026, Chính phủ có Tờ trình số 665/TTr-CP trình Quốc hội về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi). Dự án Luật đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các vị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách cho ý kiến. Trên cơ sở ý kiến của các cơ quan, đại biểu nêu trên, Chính phủ đã tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án Luật và có Tờ trình số 879/TTr-CP ngày 10/10/2026 trình Quốc hội về dự án Luật.

Một nội dung đáng chú ý trong dự thảo Luật là việc bổ sung các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Theo Bộ Công an – cơ quan chủ trì soạn thảo, qua tổng kết thực tiễn thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính cho thấy, hiện nay pháp luật về xử lý vi phạm hành chính mới chỉ có 5 biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, trong đó có 4 biện pháp là để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt có hình thức xử phạt tiền và biện pháp cuối cùng là để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt có biện pháp khắc phục hậu quả.

Tuy nhiên, trên thực tế còn một số hình thức xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn, đình chỉ hoạt động có thời hạn… và thi hành biện pháp khắc phục hậu quả chưa có cơ chế cưỡng chế cụ thể khi người vi phạm không tự nguyện chấp hành. Việc thiếu các biện pháp bảo đảm cưỡng chế thi hành trên thực tế dẫn đến tình trạng quyết định xử phạt vi phạm hành chính không được thi hành hoặc thi hành không đầy đủ, nhất là đối với các cá nhân, tổ chức cố tình chây ỳ, né tránh nghĩa vụ chấp hành.

Theo đó, dự thảo Luật đã bổ sung các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt mới như tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, người đứng đầu tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Cơ quan soạn thảo lý giải, trên thực tiễn, không ít trường hợp cá nhân vi phạm hoặc người đại diện, người đứng đầu tổ chức lợi dụng việc xuất cảnh để trì hoãn, né tránh nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt, gây khó khăn cho công tác tổ chức thi hành và thu hồi tiền phạt. Do đó, việc bổ sung biện pháp này nhằm ngăn ngừa hành vi trốn tránh nghĩa vụ, bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành.

Đối với đề xuất biện pháp niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, cơ quan soạn thảo cho rằng việc bổ sung biện pháp này tạo cơ chế áp dụng trong trường hợp tổ chức, cá nhân vi phạm không chấp hành biện pháp xử phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc biện pháp khắc phục hậu quả như buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh.

Về đề xuất yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, cơ quan soạn thảo cho biết nhằm tạo cơ chế áp dụng trong trường hợp tổ chức, cá nhân vi phạm không chấp hành hình thức xử phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc biện pháp khắc phục hậu quả như buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu; buộc phá dỡ công trình, phần công trình xây dựng không có giấy phép hoặc xây dựng không đúng với giấy phép; qua đó tạo tính răn đe cao, buộc tổ chức, cá nhân phải chấp hành nghiêm túc các quy định pháp luật, qua đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và bảo đảm việc thi hành quyết định xử phạt được thực hiện nghiêm túc, đúng thời hạn.

Đối với đề xuất tạm dừng đăng kiểm; tạm dừng đăng ký xe; tạm dừng cấp giấy phép lái xe, cơ quan soạn thảo lý giải việc bổ sung biện pháp này nhằm tạo cơ chế áp dụng trong trường hợp tổ chức, cá nhân vi phạm không chấp hành biện pháp xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn, bảo đảm gắn nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt với quyền tham gia giao thông, qua đó nâng cao tính răn đe, phòng ngừa vi phạm tái diễn và góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

Đề xuất ngừng cung cấp dịch vụ internet, viễn thông, hạ tầng số

Đối với đề xuất yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập đối với tổ chức, cá nhân không chấp hành hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, đình chỉ hoạt động có thời hạn, biện pháp khắc phục hậu quả trên môi trường điện tử theo quy định của pháp luật; cơ quan soạn thảo lý giải việc bổ sung biện pháp cưỡng chế này nhằm bảo đảm cưỡng chế đối với tổ chức, cá nhân không chấp hành hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả trên môi trường điện tử.

Theo cơ quan soạn thảo, việc bổ sung các biện pháp cưỡng chế "tạm hoãn xuất cảnh", "ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước", "ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số" đã được cơ quan soạn thảo nghiên cứu, rà soát, đánh giá kỹ lưỡng để bảo đảm việc thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính được thi hành hiệu quả. Trên thực tế, không ít trường hợp cá nhân vi phạm hoặc người đại diện, người đứng đầu tổ chức lợi dụng việc xuất cảnh để trì hoãn, né tránh nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt. Đồng thời, nhiều cá nhân, tổ chức cố tình chây ỳ không thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, tiếp tục các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ để thu lợi.

Riêng đối với biện pháp "ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số", cơ quan soạn thảo cho biết hiện nay, hoạt động vi phạm trên môi trường số, đặc biệt là thương mại điện tử xuyên biên giới, ngày càng phổ biến và có nhiều trường hợp đối tượng vi phạm là tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp dịch vụ qua Internet nhưng không có trụ sở, chi nhánh hoặc văn phòng đại diện tại Việt Nam. Đối với các trường hợp này, nhiều biện pháp xử phạt truyền thống như tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động hoặc các biện pháp cưỡng chế gắn với hiện diện vật lý trên thực tế rất khó hoặc không thể thực hiện được. Vì vậy, cần bổ sung cơ sở pháp lý chung về các biện pháp ngăn chặn, xử lý và cưỡng chế trên môi trường số để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật; đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và khả năng thực thi pháp luật đối với các hành vi vi phạm trên không gian mạng.

Đề xuất nâng mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính

Dự thảo Luật đã nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính từ 01 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, từ 02 tỷ đồng lên 03 tỷ đồng đối với tổ chức; đồng thời nâng mức phạt tiền tối đa đối với một số lĩnh vực.

Theo cơ quan soạn thảo, việc nâng mức phạt tiền để phù hợp với mức tăng lương cơ sở, thu nhập bình quân đầu người, sự phát triển của kinh tế - xã hội, bảo đảm tính răn đe, tương xứng với tính chất, mức độ của hành vi vi phạm trong các lĩnh vực như: Bảo vệ môi trường; an toàn thực phẩm; chất lượng sản phẩm, hàng hóa; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; khám bệnh, chữa bệnh.

Cơ quan soạn thảo cho biết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, cơ quan có liên quan rà soát, đánh giá kỹ lưỡng để đề xuất mức phạt tiền tối đa phù hợp với đặc thù của từng lĩnh vực.

Quá trình xây dựng các nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong từng lĩnh vực, Chính phủ sẽ rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng để áp dụng các hình thức xử phạt khác (như tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; tịch thu tang vật vi phạm hành chính, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính) và các biện pháp khắc phục hậu quả phù hợp với tính chất, mức độ của từng hành vi vi phạm và tình hình thực tiễn chứ không chỉ áp dụng hình phạt tiền.

Anh Thơ