Điện hạt nhân: Từ bảo đảm an ninh năng lượng đến động lực phát triển mới

Sáng 21/9, tại Khánh Hòa, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Tỉnh ủy Khánh Hòa tổ chức Hội thảo khoa học "Phát triển điện hạt nhân vì tăng trưởng xanh và an ninh năng lượng quốc gia".

Phát biểu tại hội thảo, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Khánh Hòa Hồ Xuân Trường cho biết, Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 là dự án điện hạt nhân đầu tiên của cả nước, được triển khai trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Đây là niềm vinh dự, tự hào, đồng thời đặt ra trách nhiệm chính trị lớn đối với Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh.

Theo ông Hồ Xuân Trường, việc triển khai dự án có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời mở ra dư địa phát triển công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ kỹ thuật, logistics và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Thời gian qua, tỉnh đã tập trung đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng và chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho dự án. Tỉnh ủy chỉ đạo thành lập Tổ công tác của UBND tỉnh trực tiếp giải quyết khó khăn, vướng mắc; tăng cường nhân lực cho các địa phương thuộc phạm vi dự án và huy động cả hệ thống chính trị tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.

Phát biểu đề dẫn, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định đề nghị hội thảo tập trung trao đổi về hệ thống pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn cần được cập nhật, hoàn thiện đối với toàn bộ vòng đời nhà máy điện hạt nhân; đồng thời làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm và bảo đảm phù hợp với các tiêu chuẩn, chuẩn mực quốc tế.

Một yêu cầu quan trọng khác là xây dựng mạng lưới các viện nghiên cứu, trường đại học, phòng thí nghiệm và đội ngũ chuyên gia đủ năng lực phân tích, kiểm chứng, tư vấn và cung cấp thông tin cho cộng đồng. Công tác đào tạo cần được triển khai từ sớm, liên tục, gắn với thực hành; đồng thời phát huy đội ngũ chuyên gia trong nước và tăng cường hợp tác quốc tế.

Hội thảo cũng đặt vấn đề nâng cao năng lực công nghiệp trong nước, chủ động nghiên cứu, đánh giá công nghệ, bảo đảm thông tin minh bạch và tăng cường sự tham gia của xã hội.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung làm rõ vai trò của điện hạt nhân như một nguồn điện công suất lớn, vận hành ổn định, phát thải carbon thấp; có thể bảo đảm công suất nền và bổ trợ cho các nguồn năng lượng tái tạo có tính biến đổi như điện gió, điện mặt trời.

Các chuyên gia cũng trao đổi về xu hướng công nghệ lò phản ứng thế hệ mới, lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) và kinh nghiệm quốc tế trong phát triển, vận hành an toàn các chương trình điện hạt nhân.

Theo các đại biểu, phát triển điện hạt nhân đồng thời là quá trình xây dựng năng lực quốc gia. Vì vậy, chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường năng lực nghiên cứu, quản lý, thiết kế, vận hành và từng bước phát triển công nghiệp hỗ trợ trong nước là những yếu tố then chốt.

Kết luận hội thảo, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Ngô Đông Hải cho biết các ý kiến và tham luận đã thống nhất cao về tính tất yếu và tầm nhìn chiến lược của điện hạt nhân đối với tương lai phát triển đất nước.

Cùng với tiếp cận công nghệ hiện đại, bài học an toàn và xây dựng văn hóa an toàn phải được đặt lên hàng đầu. Đồng thời, cần triển khai đồng bộ các giải pháp về an sinh xã hội, bồi thường, tái định cư, chuẩn bị nguồn nhân lực, hạ tầng kỹ thuật và đổi mới truyền thông minh bạch.

Thu Giang