Điều kiện tiếp tục giao đất cho dự án tồn đọng

Dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư năm 2018, đã được cập nhật trên Hệ thống 751 và thuộc diện xem xét tháo gỡ theo Nghị quyết số 29/2026/QH16. Thanh tra tỉnh đã có văn bản xác nhận dự án đáp ứng điều kiện tại điểm a khoản 3 Điều 3 của Nghị quyết.

Trong quá trình Sở Tài chính lấy ý kiến, 8/8 cơ quan, đơn vị phản hồi xác nhận và thống nhất việc cho phép tiếp tục giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án là cần thiết; Cơ quan thuế tỉnh cũng xác nhận doanh nghiệp không còn nợ ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, cơ quan tham mưu (Sở Tài chính) cho rằng việc đáp ứng điểm d khoản 1 Điều 12 cần được làm rõ thêm, nhất là phạm vi, tỷ lệ và hình thức "ứng trước một phần" tiền bồi thường. Hiện còn hai nội dung có cách hiểu khác nhau:

Về khoản tiền nhà đầu tư đã chi trả cho người dân: Nhà đầu tư đã chi trả trước cho một hộ dân trong phạm vi dự án trên cơ sở dự thảo phương án bồi thường do Trung tâm Phát triển quỹ đất lập, đã được niêm yết công khai và thông qua Tổ tư vấn nhưng chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Cơ quan tham mưu cho rằng khoản chi chỉ phù hợp khi được thực hiện theo phương án bồi thường đã được phê duyệt và chi trả thông qua Trung tâm Phát triển quỹ đất.

Việc phương án bồi thường chưa được phê duyệt xuất phát từ quá trình thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh ngày 16/11/2020 và hướng dẫn của cơ quan chuyên môn về tài nguyên, môi trường năm 2021 về việc tạm thời chưa xem xét, giải quyết vướng mắc đối với các dự án khu dân cư, khu đô thị có vốn ngoài ngân sách. Do đó, giá đất cụ thể chưa được xác định để làm cơ sở phê duyệt phương án bồi thường.

Về khoản tiền nhà đầu tư đã tạm ứng cho Trung tâm Phát triển quỹ đất: Nhà đầu tư đã tạm ứng kinh phí cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh theo hợp đồng đã ký để thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng và bàn giao mặt bằng sạch.

Tuy nhiên, cơ quan tham mưu cho rằng đây chỉ là quan hệ hợp đồng giữa nhà đầu tư và Trung tâm Phát triển quỹ đất, chưa đủ cơ sở xác định là khoản ứng tiền phục vụ công tác bồi thường theo điểm d khoản 1 Điều 12.

Từ tình huống trên, ông Lê Vũ Nghĩa đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, hướng dẫn các nội dung sau:

Thứ nhất, với các tình tiết nêu trên, dự án có thuộc trường hợp quy định tại điểm d khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 29/2026/QH16 để UBND tỉnh rà soát, quyết định cho phép tiếp tục giao đất, cho thuê đất hay không?

Thứ hai, việc phương án bồi thường chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt có làm mất điều kiện áp dụng điểm d khoản 1 Điều 12 hay chỉ ảnh hưởng đến việc xem xét công nhận, khấu trừ hoặc hoàn trả khoản tiền nhà đầu tư đã ứng theo Điều 8 Nghị định số 147/2026/NĐ-CP?

Thứ ba, căn cứ Điều 6 Nghị định số 147/2026/NĐ-CP, khi dự án đáp ứng các điều kiện về quy hoạch, quốc phòng, an ninh và năng lực của nhà đầu tư, UBND tỉnh có được quyết định cho phép dự án tiếp tục với các điều kiện kiểm soát cụ thể, sau đó mới hoàn thiện thủ tục bồi thường, xác định giá đất, nghĩa vụ tài chính, giao đất và cho thuê đất hay không?

Thứ tư, trường hợp dự án chưa đủ cơ sở để được cho phép tiếp tục, ông Nghĩa đề nghị cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn cụ thể điều kiện pháp lý hoặc tài liệu còn thiếu để cơ quan địa phương và nhà đầu tư tiếp tục hoàn thiện hồ sơ.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:

Để áp dụng Điều 12 Nghị quyết số 29/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài thì phải bảo đảm các nguyên tắc quy định tại khoản 3 Điều 3 Nghị quyết 29/2026/QH16.

Theo quy định tại khoản Điều 12 Nghị quyết số 29/2026/QH16, UBND cấp tỉnh rà soát các dự án, đất đai vi phạm về lựa chọn nhà đầu tư, giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án để áp dụng xử lý về việc tiếp tục giao đất, cho thuê đất đối với các dự án vi phạm về lựa chọn nhà đầu tư, về quản lý, sử dụng đất.

Việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 94 Luật Đất đai năm 2024, cụ thể:

"Điều 94. Kinh phí và chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

2. Trường hợp Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai, nếu người thực hiện dự án tự nguyện ứng trước kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt thì được ngân sách nhà nước hoàn trả bằng hình thức trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp. Số tiền được trừ không vượt quá tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp; số tiền còn lại (nếu có) được tính vào chi phí đầu tư của dự án".

Trường hợp Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai, mà người thực hiện dự án được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất cho toàn bộ thời hạn sử dụng đất nếu tự nguyện ứng trước kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt thì kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tính vào chi phí đầu tư của dự án".

Nghị quyết số 29/2026/QH16 đã giao UBND tỉnh rà soát và quyết định; do không có hồ sơ vụ việc nên không đủ cơ sở để trả lời cụ thể, Bộ chỉ trả lời theo nguyên tắc trên.

Đề nghị ông nghiên cứu và liên hệ với UBND tỉnh để được giải quyết theo quy định của pháp luật.

Chinhphu.vn