Đồng bằng sông Cửu Long- sức sống mới từ nông thôn mới

Ảnh minh họa

Diện mạo mới sinh động

Xã Mỹ Khánh (huyện Phong Điền, TP Cần Thơ) những ngày cuối năm thật tất bật. Nhiều tuyến đường, cầu nông thôn, ấp văn hóa, trạm y tế đang được khẩn trương hoàn thiện.

Cùng gia đình dọn vào căn nhà mới, anh Lâm Văn Đời (ấp Mỹ Phụng) mừng ra nước mắt: “Tết này gia đình tôi chính thức được công nhận thoát nghèo. Tôi được nhà nước hỗ trợ một căn nhà đại đoàn kết, bảo lãnh cho vay ưu đãi 9 triệu đồng. Từ số vốn đó, tôi trồng 90 gốc vú sữa, trồng xen hoa màu, thuê 3 công đất ruộng làm lúa, cho con đi học nghề. Tôi làm được 2 vụ rồi, sau khi trừ chi phí, còn dư gần 5 triệu đồng. Hai đứa con đã ra trường, có việc làm ổn định”.

Bí thư Huyện ủy Phong Điền Lê Bá Phước phấn khởi nói: Sau 11 tháng phát động xây dựng nông thôn mới, đến nay xã Mỹ Khánh đạt 16/20 tiêu chí (có 1 tiêu chí về dịch vụ hành chính công của TP Cần Thơ). Đầu năm 2012, Mỹ Khánh sẽ thành xã đầu tiên của TP Cần Thơ đạt chuẩn nông thôn mới. Điều đáng quý là, bà con sẵn sàng hiến đất, cây trái, hoa màu cùng nhà nước đầu tư xây dựng các công trình giao thông nông thôn, hệ thống thủy lợi, nhà thông tin…

Ở Sóc Trăng, UBND tỉnh đã có quyết định đầu tư khoảng 130 tỷ đồng để thực hiện đề án xây dựng nông thôn mới giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2015. Với số vốn này, tỉnh Sóc Trăng sẽ xây dựng 22 xã đạt 19 tiêu chí về nông thôn mới. Cũng trong thời gian này, địa phương phấn đấu xây dựng tất cả các xã còn lại trong tỉnh đạt 13 tiêu chí về nông thôn mới bao gồm các tiêu chí như giáo dục, thuỷ lợi, điện, chợ nông thôn, tổ chức sản xuất nông nghiệp và an ninh trật tự xã hội… Đây là chủ trương lớn đang được đồng bào các dân tộc trong tỉnh đồng tình ủng hộ, tạo điều kiện thuận lợi để các cấp chính quyền địa phương thực hiện nhanh và hiệu quả chủ trương này.

Ông Nguyễn Văn Bảy ở xã Kế Thành, huyện Kế Sách bày tỏ sự phấn khởi: "Năm nay 66 tuổi rồi mà tôi chưa từng thấy nông thôn được đổi mới như hôm nay. Đường giáp với đường nam sông Hậu đều được lưu thông, bà con nông dân đi lại thuận lợi. Thương lái không ép giá nông dân mình nữa".

Năm qua, UBND tỉnh Tiền Giang cũng trích ngân sách 27 tỷ đồng để hỗ trợ cho 10 xã điểm được chọn để xây dựng nông thôn mới. Mỗi xã được hỗ trợ 2,7 tỷ đồng để đầu tư kiến thiết hạ tầng nông thôn; phát triển sự nghiệp giáo dục, y tế và các thiết chế văn hóa khác... Ngoài ra, Trung ương cũng hỗ trợ thêm kinh phí từ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới cho tỉnh Tiền Giang trên 20 tỷ đồng. Tỉnh còn chọn thêm 30 xã khác để tiếp tục nhân rộng mô hình này. Ông Trần Văn Mum, Bí thư Đảng ủy xã Tăng Hòa, huyện Gò Công Đông cho biết: “Ban chấp hành Đảng bộ, Bí thư Chi bộ ấp, cả hệ thống Chính trị đều quán triệt sâu 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới”.

Từ đầu năm 2011, Ban Chỉ đạo thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới TP Cần Thơ đã triển khai việc ký kết với các doanh nghiệp chương trình hỗ trợ xây dựng nông thôn mới ở toàn bộ 36 xã ngoại thành. Đến nay, các địa phương đã vận động doanh nghiệp hỗ trợ gần 10 tỷ đồng xây dựng trường học, cầu nông thôn, trạm y tế, nhà văn hóa.

Ở tỉnh An Giang, theo Phó Chủ tịch UBND huyện Thoại Sơn Đoàn Minh Triết, để xây dựng nông thôn mới, từ nay đến năm 2020 cần hơn 3.000 tỷ đồng. Do vậy, ngoài nguồn ngân sách, việc thu hút, kêu gọi đầu tư của các doanh nghiệp và người dân rất được chú trọng. Hiện Công ty Xuất khẩu An Giang, Công ty Bảo vệ thực vật An Giang cùng xây dựng cánh đồng mẫu lớn và hệ thống nhà máy xay xát, chế biến, kho chứa quy mô 100.000 tấn. Từ cánh đồng mẫu lớn này, hiệu quả sản xuất của nông dân Thoại Sơn cao hơn, nhờ giá thành làm ra hạt lúa giảm, đầu ra chủ động, không bị tư thương ép giá như trước.

Có “bốn nhà” liên kết

Thực tiễn sinh động đang diễn ra ở ĐBSCL đều có chung mẫu số, thu nhập nông dân ngày càng tăng, mô hình cánh đồng mẫu lớn đang được nhân rộng. Nông dân Nguyễn Văn Cường ở xã Vĩnh Bình, huyện Châu Thành, tỉnh An Giang có 1 ha lúa với “thâm niên” 2 vụ liên tiếp tham gia cánh đồng mẫu lớn (1.000ha) cho biết: “Chúng tôi được lợi chi phí sản xuất (giảm khoảng 3 triệu đồng/ha/vụ), được tiếp cận quy trình sản xuất kỹ thuật cao nên làm chủ được mùa vụ”.

Cánh đồng mẫu lớn đầu tiên trên 300ha của tỉnh Trà Vinh trong vụ hè thu vừa qua tại xã Phú Cần, huyện Tiểu Cần có 302 nông hộ tham gia, đạt hiệu quả ngoài mong đợi. Chi phí sản xuất của bà con chưa tới 2.100 đồng/kg, thấp hơn bên ngoài gần 900 đồng/kg.

Ông Kiên Ninh, Chủ tịch UBND xã Phú Cần, cho biết nhờ tham gia mô hình cánh đồng mẫu lớn, thu nhập bà con tăng 20%-30%. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng nông thôn mới của địa phương. Do vậy trong vụ đông xuân này, toàn vùng ĐBSCL nhân rộng mô hình cánh đồng mẫu lớn lên gần 20.000ha, tăng hơn gấp đôi so với 2 vụ đông xuân và hè thu năm trước.

Rõ ràng khi “bốn nhà” tạo được mối liên kết chắc chắn, sẽ tạo một động lực rất lớn để xây dựng nông thôn mới. 

Tại Hội thảo “Triển khai Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới” khu vực đồng bằng sông Cửu Long diễn ra tại tỉnh Trà Vinh cuối năm 2011, hầu hết các đại biểu đều đánh giá đây là khu vực còn nhiều khó khăn, nhưng không vì thế mà lùi bước trong xây dựng nông thôn mới.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hồ Xuân Hùng nói: “Dù khó khăn đến mấy, đến tháng 6/2012, các địa phương phải xong quy hoạch. Đối với tiêu chí thu nhập mà Trung ương đưa ra là phù hợp, vì trong thực tế thu nhập của người dân nông thôn hiện chỉ bằng 47% so với vùng đô thị. Tiêu chuẩn hộ nghèo là phải phấn đấu bằng tiêu chuẩn quốc tế, vì vậy phải giúp dân nâng đời sống là nhiệm vụ chính”.

Đối với vấn đề vốn tín dụng riêng cho nông thôn mới, ông Hùng thông báo: Hiện đã có dòng vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Đầu tư phát triển Việt Nam. Trong thời gian tới, sẽ có thêm dòng vốn cho vay làm nông thôn mới. Mục tiêu đến 2015 phải có trên 20% số xã đạt chuẩn và đến 2020 phải có trên 50% số xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới.

“Đây là chương trình được sự đồng thuận rất cao, tuy nhiên đằng sau nó thì tạo ra áp lực rất lớn từ phía chính quyền. Sự tập trung lãnh đạo, chỉ đạo từ Trung ương đến địa phương là rất cao. Khó cách mấy cũng phải làm!” - ông Hùng khẳng định.

Công Trí