Đưa thương mại nông sản Việt Nam - Trung Quốc lên tầm cao mới

Tại họp báo trong khuôn khổ Diễn đàn Thương mại nông sản Việt Nam - Trung Quốc lần thứ nhất, ông Hà Vĩ, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại Việt Nam, nhấn mạnh diễn đàn là dịp để hai bên tìm kiếm các phương thức hợp tác sâu rộng hơn, qua đó đưa hợp tác nông nghiệp Việt Nam - Trung Quốc lên tầm cao mới.

Việt Nam là nhà cung cấp rau quả lớn thứ hai của Trung Quốc

Phát biểu tại họp báo, Đại sứ Hà Vĩ cho biết hợp tác nông nghiệp Việt Nam - Trung Quốc đang phát triển mạnh mẽ và đạt nhiều kết quả tích cực. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương vượt 290 tỷ USD, trong đó thương mại nông sản là một trong những lĩnh vực tăng trưởng nổi bật.

Trung Quốc hiện là thị trường xuất khẩu nông, lâm, thủy sản lớn nhất của Việt Nam. Đặc biệt, trong quý I/2026, xuất khẩu nông sản và thực phẩm của Việt Nam sang Trung Quốc tăng 37,4%, cao hơn 6 lần mức tăng trưởng xuất khẩu chung (5,9%), trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu nông sản.

Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là nhà cung cấp rau quả lớn thứ hai của Trung Quốc, chiếm 22,55% thị phần. Năm 2025, xuất khẩu rau quả sang thị trường này đạt 5,5 tỷ USD, chiếm 64% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam. Riêng mặt hàng sầu riêng đạt sản lượng xuất khẩu 941.000 tấn, với giá trị hơn 3,4 tỷ USD.

Hiện Việt Nam có hơn 20 loại rau quả, gồm bưởi, dừa, ớt... được phép xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Điều này không chỉ tạo đầu ra ổn định, lâu dài cho nông dân Việt Nam mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với các loại trái cây nhiệt đới chất lượng cao của người tiêu dùng Trung Quốc.

Thúc đẩy nông nghiệp xanh, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số

Theo Đại sứ Hà Vĩ, hợp tác nông nghiệp giữa hai nước đang từng bước chuyển từ trao đổi thương mại nông sản đơn thuần sang phát triển chuỗi cung ứng toàn diện.

Cùng với việc đẩy mạnh kết nối hạ tầng, hai bên đang chuyển hóa lợi thế địa lý thành lợi thế cạnh tranh trong vận tải xuyên biên giới, từng bước hình thành mạng lưới logistics đa phương thức với đường bộ giữ vai trò chủ đạo, kết hợp đường sắt, đường biển và hàng không.

Tại các cửa khẩu biên giới, cơ chế thông quan nhanh, "luồng xanh" dành cho nông sản cùng hệ thống kho lạnh hiện đại đã góp phần nâng cao hiệu quả vận chuyển và thông quan. Nhờ đó, nhiều loại trái cây tươi có thể được đưa tới thị trường tiêu thụ ngay trong ngày hoặc chỉ sau một ngày vận chuyển.

Đại sứ Hà Vĩ cho rằng chuyển đổi số đang tạo động lực mới cho phát triển nông nghiệp xanh. Công nghệ số giúp kết nối hiệu quả giữa nhà sản xuất và thị trường, đồng thời nâng cao tính minh bạch trong chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, việc xây dựng hải quan thông minh và cửa khẩu thông minh giữa hai nước đã góp phần rút ngắn đáng kể thời gian xử lý thủ tục. Hiện thời gian thông quan giảm khoảng 30%, trong khi thời gian kiểm tra, kiểm dịch giảm 40% so với trước đây.

Công nghệ truy xuất nguồn gốc bằng mã QR cũng đang được áp dụng rộng rãi đối với nhiều mặt hàng nông sản xuất khẩu như sầu riêng và tổ yến, giúp bảo đảm khả năng truy xuất trong toàn bộ quá trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và củng cố niềm tin của người tiêu dùng.

Lê Anh