El Nino có thể mạnh kỷ lục, Malaysia ứng phó nguy cơ khô hạn, khói bụi

Theo bản dự báo ngày 13/8 của Trung tâm Dự báo khí hậu Mỹ (CPC), trong giai đoạn từ tháng 10-12/2026, có 69% khả năng xuất hiện một đợt El Nino có cường độ vượt các đợt từng được ghi nhận kể từ năm 1950. CPC đồng thời nhận định có hơn 90% khả năng El Nino phát triển thành một đợt cực kỳ mạnh trong mùa Thu và mùa Đông 2026-2027 ở Bắc Bán cầu.

El Nino đã được chính thức xác nhận xuất hiện từ tháng 6 và tiếp tục mạnh lên trong tháng 7. Theo CPC, nhiệt độ bề mặt nước biển tại một số khu vực Thái Bình Dương đã cao hơn mức trung bình trên 2°C và cao hơn 1,4°C tại vùng trung tâm đại dương. Các khối nước ấm bất thường nằm sâu dưới khu vực xích đạo Thái Bình Dương được dự báo tiếp tục thúc đẩy El Nino mạnh lên từ nay đến cuối năm. CPC dự báo El Nino chắc chắn tiếp diễn đến hết tháng 3/2027 và có 97% khả năng kéo dài đến hết tháng 4/2027.

Malaysia đối mặt nguy cơ mưa giảm mạnh, nhiệt độ lên 40°C

Trong bối cảnh đó, Cơ quan Khí tượng Malaysia cảnh báo nước này có thể phải đối mặt với thời tiết nóng hơn, các đợt khô hạn kéo dài và nguy cơ khói bụi gia tăng khi El Nino mạnh dần lên trong khu vực.

Theo dự báo của Malaysia, có tới 81% khả năng El Nino đạt cường độ "từ mạnh đến cực kỳ mạnh" từ tháng 10 và xác suất hiện tượng này kéo dài đến đầu năm sau lên tới 97%.

Tác động trước mắt là lượng mưa suy giảm. Thâm hụt lượng mưa được dự báo đạt đỉnh ngay trong tháng 8 do sự kết hợp giữa gió mùa Tây Nam và các điều kiện liên quan đến El Nino. Dự báo dài hạn từ tháng 8/2026 đến tháng 1/2027 cho thấy lượng mưa thấp hơn trung bình tại nhiều khu vực, trong đó một số nơi có thể giảm hơn 35% trong khoảng 3-6 tháng tới.

Lượng mưa giảm kéo theo nguy cơ hạn hán cục bộ và gây sức ép đối với nguồn cung nước, mực nước tại các hồ chứa cũng như sản xuất nông nghiệp. Điều kiện khô hạn còn làm tăng nguy cơ khói bụi xuyên biên giới, đặc biệt nếu xảy ra các hoạt động đốt lộ thiên không được kiểm soát.

Cơ quan Khí tượng Malaysia cũng cảnh báo nhiệt độ có thể lên tới 40°C vào đầu năm tới do tác động của một đợt El Nino rất mạnh. Điều kiện hiện nay được so sánh với El Nino 1997-1998, khi Đông Nam Á trải qua khói bụi nghiêm trọng, thiếu nước và gián đoạn hoạt động tại các sân bay. Malaysia khi đó ghi nhận mức nhiệt 40,1°C tại Chuping, bang Perlis ngày 9/4/1998, mức cao nhất từng được ghi nhận tại nước này.

Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường bền vững Malaysia Arthur Joseph Kurup cho biết gió mùa Tây Nam đang làm trầm trọng thêm tác động của El Nino, tạo ra điều kiện thời tiết khô nóng và gia tăng nguy cơ hỏa hoạn trên toàn khu vực.

Nắng nóng cũng làm gia tăng rủi ro đối với sức khỏe. Tổng Giám đốc Cơ quan Khí tượng Malaysia Mohd Hisham Mohd Anip khuyến cáo người dân thận trọng khi tiếp xúc lâu với bức xạ tia cực tím, đặc biệt khi hoạt động ngoài trời trong khoảng 11h-16h hằng ngày.

Theo dõi nguồn nước, nông nghiệp và nguy cơ cháy rừng

Trước nguy cơ El Nino kéo dài, Malaysia đang phối hợp với chính quyền các bang và các cơ quan liên quan để chuẩn bị ứng phó với những tác động tiềm tàng đối với nông nghiệp, nguồn cung nước và mực nước tại các hồ chứa.

Một trọng tâm khác là kiểm soát nguy cơ cháy rừng và khói bụi xuyên biên giới. Tại các cuộc họp về ô nhiễm khói bụi xuyên biên giới diễn ra tại Bali, Indonesia đầu tháng 7, Malaysia cùng Brunei, Indonesia, Singapore, Thái Lan và Timor Leste đã rà soát các chiến lược ngăn chặn cháy rừng và cháy đất.

Theo Hiệp định ASEAN về ô nhiễm khói bụi xuyên biên giới, cấp độ cảnh báo 2 đã được kích hoạt từ ngày 3/8, yêu cầu các quốc gia thành viên báo cáo hằng ngày về tình hình cháy rừng, khói bụi và những biện pháp ứng phó cụ thể đã triển khai.

Các dự báo hiện nay cho thấy Malaysia có thể phải đối mặt với tác động của El Nino trong nhiều tháng, từ nắng nóng, thiếu mưa và sức ép lên nguồn nước, nông nghiệp đến nguy cơ cháy rừng, khói bụi và ảnh hưởng sức khỏe người dân. Việc theo dõi nguồn nước, chuẩn bị cho khô hạn và phối hợp khu vực kiểm soát cháy, khói bụi vì vậy đang trở thành những trọng tâm ứng phó của nước này.

An Bình