Ghi chép bên lề Đại hội IX Hội Nhà báo Việt Nam

Không thể có tác phẩm báo chí tốt nếu không có phóng viên giỏi

Nhà báo Mai Sông Bé, Giám đốc Đài Phát thanh truyền hình Đồng Nai, đơn vị 2 năm liền đạt giải A báo chí quốc gia cho biết: Trong xu thế truyền thông đa phương tiện, việc tích hợp thông tin đặt ra cho chúng ta  vấn đề đào tạo kỹ năng cho nhà báo. Tình hình thế giới và trong nước đã thay đổi rất nhanh đòi hỏi nhà báo phải định hướng tư duy theo quá trình biện chứng.

Tuy là đài địa phương, nhưng chúng tôi quan niệm đây là thời đại bùng nổ thông tin. Ai xử lý thông tin nhanh nhất, xử lý thông tin sắc sảo nhất là người đó thành công. Ở địa phương xa Trung ương có những hạn chế nhất định. Quan điểm của chúng tôi là phải tích cực học hỏi cái hay cái mới từ các báo trong nước cũng như nước ngoài.

GS. Đào Nguyên Cát, Tổng biên tập Thời báo kinh tế Việt Nam - Ảnh:Chinhphu.vn

Còn theo TS. Nguyễn Anh Tuấn, Tổng biên tập Báo Đầu tư, trong thời đại ngày nay, không thể có tác phẩm báo chí tốt nếu không có phóng viên giỏi cả về nghiệp vụ, ngoại ngữ và cả về kiến thức kinh tế và chính trị.

Việc đào tạo đội ngũ những người làm báo giỏi đang trở thành nhiệm vụ sống còn của các cơ quan báo chí, tuy nhiên vì nhiều lý do, nhiều cơ quan báo chí chưa đủ điều kiện đào tạo.

Theo TS Nguyễn Anh Tuấn, cơ chế tài chính cũng cần có sự thay đổi vì theo Luật Báo chí, báo chí được xác định “là cơ quan ngôn luận của các tổ chức của Đảng, Nhà nước, tổ chức xã hội và là diễn đàn của nhân dân”.

Tuy nhiên, trên thực tế các cơ quan báo chí không được bao cấp phải đóng thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) như một doanh nghiệp kinh doanh thuần túy, thậm chí ở mức cao (25%), khiến nhiều cơ quan báo chí gặp khó khăn về tài chính. Việc khắc phục những bất cập về thuế đối với các cơ quan báo chí sẽ tạo điều kiện để các cơ quan báo chí tích lũy cho đầu tư phát triển, thực hiện tốt hơn nhiệm vụ chính trị của mình, góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội và củng cố quốc phòng-an ninh.

GS. Đào Nguyên Cát, là đại biểu lớn tuổi nhất (sinh năm 1927), Tổng biên tập Thời báo Kinh tế Việt Nam, cho rằng nhà báo cần có nhiệt huyết nhưng cũng cần có cái nhìn tỉnh táo, khách quan và công bằng. 

“Tôi năm nay 84 tuổi, làm việc từ trước Cách mạng tháng 8, cả đời làm tuyên huấn- tư tưởng, đã từng làm Tổng biên tập hàng chục tờ báo từ xưa như  từ nội san Tuyên huấn, tạp chí Tuyên huấn.. Trong cuộc đời làm báo, tôi cũng  gặp nhiều khó khăn, tham gia chống tiêu cực nhưng cũng bị người khác nói về mình tiêu cực. 

Vì vậy, mỗi nhà báo cần phải tu dưỡng để vừa có tâm, có tầm, có bản lĩnh. Khi có thông tin nhà báo cần bình tĩnh, xử lý tỉnh táo, hiểu chi tiết ngọn ngành, phân tích khách quan những mặt tiêu cực và tích cực." GS Cát nói.

Câu chuyện tác nghiệp của nhà báo trẻ nhất Đại hội

Đại biểu trẻ nhất dự Đại hội là nhà báo Vũ Minh Việt (sinh năm 1979), hiện là  Trưởng Ban Trị sự và Tổ chức Báo Nông nghiệp Việt Nam.

Đại biểu trẻ nhất, nhà báo Vũ Minh Việt.-Ảnh: Chinhphu.vn

Trong 2 năm qua Báo Nông nghiệp Việt Nam giành 2 giải báo chí quốc gia, trong đó có  loạt bài đoạt giải C báo chí quốc gia năm 2009,  đột nhập mạng lưới buôn bán lợn ốm chết lớn nhất miền Bắc do anh Việt trực tiếp thực hiện.

Anh Việt chia sẻ: Loạt bài này có khoảng 6 kỳ, nhưng thời gian thực hiện khoảng hơn nửa tháng, ý tưởng thực hiện bắt đầu từ khi tôi thấy biển báo ở Hà Nam ghi : “Tôi mua lợn ốm chết, liên hệ số điện thoại…”. Tôi đã liên hệ theo số điện thoại này, từ đó phát hiện ra hàng chục đại lý ở Nam Định, Thái Bình, Hưng Yên…Liên tục 4, 5 đêm, khoảng 9h tối, tôi đi điều tra hoạt động của mạng lưới mua lợn chết chở ra tiêu thụ ở thành phố vào ban đêm.

Đột nhập vào những lò mổ này không phải dễ do chúng được bố phòng cẩn mật. Sau đó, dựa vào người dân tôi phải trá hình, ăn ở, sinh hoạt ở đó cho tới khi chó canh giữ quen hơi mới đột nhập vào được.

Lúc đó, do nhiệt huyết khi làm điều tra, lại chưa có kinh nghiệm, không lường hết được mức độ nguy hiểm, do đó tôi đã sử dụng số điện thoại của mình, nên ngay sau khi đăng bài đầu tiên, có nhiều tin nhắn, gọi điện hăm dọa, khủng bố, đe dọa tính mang…

Vì vậy, tôi xin chia sẻ kinh nghiệm với các bạn làm báo trẻ là:  Muốn làm bài điều tra sâu phải biết thận trọng, hóa thân bám sát địa bàn, phải có sự che chở, giúp đỡ của người dân và phải  luôn có phương án dự phòng  khi bị đối tượng phát hiện.

Huy Thắng