Gia Lai tập trung bảo tồn và phát huy tinh hoa võ Việt

Bà Đỗ Thị Diệu Hạnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Gia Lai, cho biết võ cổ truyền Việt Nam hình thành và phát triển cùng với chặng đường lịch sử hàng nghìn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc, là tinh hoa được kế thừa từ kinh nghiệm chiến đấu, bảo vệ và xây dựng đất nước của cha ông. Võ cổ truyền Việt Nam đã trở thành di sản văn hóa quý báu của dân tộc, có sức lan tỏa mạnh mẽ và ngày càng phát triển rộng rãi tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Ngày nay, võ cổ truyền Việt Nam đang được các thế hệ con cháu gìn giữ và phát huy. Nhiều lò võ cổ truyền được xây dựng và phát triển; nhiều môn phái võ được hình thành cả trong và ngoài nước, tạo nên sự phong phú, đa dạng và đặc sắc của võ Việt. Bộ môn này thu hút đông đảo môn sinh theo học, nghiên cứu, với sự hỗ trợ đắc lực của khoa học và công nghệ, góp phần tạo nên sự đa dạng, biến hóa cả về nội dung lẫn hình thức, đem lại sức sống trường tồn và những đặc trưng riêng của võ cổ truyền dân tộc.

Trong dòng chảy ấy, Gia Lai được xem là một trong những cái nôi của võ cổ truyền Việt Nam. Thời Tây Sơn được ghi nhận là giai đoạn võ cổ truyền Bình Định hưng thịnh và phát triển rực rỡ nhất, gắn liền với tên tuổi của các thủ lĩnh phong trào nông dân Tây Sơn và những chiến công hiển hách của người anh hùng dân tộc Quang Trung - Nguyễn Huệ.

Trải qua thời gian, võ cổ truyền đã tồn tại trên mảnh đất này, gắn với nhu cầu sinh tồn và phát triển của cộng đồng; không ngừng được chọn lọc, nâng cao, trở thành một thành tố văn hóa đặc sắc, bám rễ sâu vào đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân.

Ngày 27/12/2012, võ cổ truyền Bình Định được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Từ năm 2006 đến nay, Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam đã trải qua 8 kỳ tổ chức, trở thành sự kiện văn hóa, thể thao có sức lan tỏa, thu hút sự quan tâm của truyền thông trong nước và quốc tế.

Tiếp nối thành công đó, Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX - Gia Lai 2026, với chủ đề “Võ cổ truyền Việt Nam - Tinh hoa ngời sáng”, sẽ diễn ra từ ngày 2/8 đến ngày 5/8 tại phường Quy Nhơn và một số xã, phường trong tỉnh.

Đây không chỉ là ngày hội võ thuật mà còn là cơ hội để giới thiệu hình ảnh, con người Gia Lai nói riêng và Việt Nam nói chung đến với bạn bè quốc tế; đồng thời quảng bá, thu hút du khách đến với địa phương.

Liên hoan là dịp để các đoàn võ thuật trong nước và quốc tế gặp gỡ, giao lưu, trao đổi về công tác bảo tồn và phát huy võ cổ truyền Việt Nam, đồng hành cùng hành trình bảo vệ hồ sơ võ cổ truyền Bình Định trình UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, bám sát Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành kế hoạch bảo tồn và phát huy võ cổ truyền Bình Định giai đoạn 2026-2030.

Theo kế hoạch, tỉnh Gia Lai sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp nghiên cứu, bảo tồn; tăng cường công tác truyền thông, quảng bá; nâng cao nhận thức của cộng đồng về các giá trị văn hóa, lịch sử và tinh thần của võ cổ truyền Bình Định.

Tỉnh cũng định hướng gắn kết võ cổ truyền Bình Định với phát triển du lịch và thể thao thành tích cao, tạo ra các sản phẩm văn hóa đặc trưng phục vụ quảng bá hình ảnh tỉnh Gia Lai.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là số hóa công tác sưu tầm, bảo tồn toàn diện; xây dựng hoàn chỉnh hệ thống cơ sở dữ liệu và thư viện số về võ cổ truyền Bình Định.

Tỉnh phấn đấu đến năm 2030, các câu lạc bộ võ thuật trong trường học hoạt động thường xuyên; đồng thời thành lập các câu lạc bộ tại các phường, xã, đặc biệt là khu vực phía Tây Gia Lai.

Không chỉ bảo tồn, Gia Lai còn hướng đến khai thác hiệu quả giá trị di sản phục vụ phát triển kinh tế. Các tour, tuyến du lịch sẽ được xây dựng gắn với hoạt động tham quan, biểu diễn và trải nghiệm võ cổ truyền. Tỉnh đặt mục tiêu có ít nhất 10 võ đường tiêu biểu đủ điều kiện phục vụ khách du lịch; đầu tư chương trình “Đêm võ đài Bình Định” trở thành thương hiệu, sản phẩm du lịch đặc sắc.

Đến năm 2028, tỉnh phấn đấu nâng Giải Võ thuật cổ truyền Bình Định tranh Cúp Hoàng đế Quang Trung, được tổ chức hằng năm, lên quy mô khu vực miền Trung - Tây Nguyên và mở rộng quy mô toàn quốc vào năm 2030.

Xa hơn, đến năm 2035, tỉnh phấn đấu trở thành trung tâm võ thuật cổ truyền của cả nước, khẳng định thương hiệu “Đất võ” trong tiến trình hội nhập quốc tế.

Với những định hướng bài bản cùng các sự kiện võ thuật mang tầm quốc tế, Gia Lai đang từng bước biến di sản võ cổ truyền không chỉ thành niềm tự hào văn hóa mà còn trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển du lịch, kinh tế sáng tạo và quảng bá hình ảnh địa phương trong giai đoạn mới.

Nhật Anh