Giải ngân quà Tết: Vẫn còn vướng mắc ở khâu lập danh sách chi trả

Liên quan đến vấn đề này, phóng viên Báo Điện tử Chính phủ đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Thế Anh, Phó trưởng Ban Chính sách - Pháp chế thuộc Kho bạc Nhà nước (KBNN) và ông Đinh Xuân Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách Nhà nước, Bộ Tài chính.

Kho bạc Nhà nước triển khai đồng bộ, khẩn trương

PV: Xin ông cho biết, đến nay Kho bạc Nhà nước đã triển khai các nhiệm vụ liên quan đến chi trả quà Tết theo Nghị quyết 418/NQ-CP như thế nào?

Ông Nguyễn Thế Anh: Căn cứ Nghị quyết số 418/NQ-CP và Quyết định số 2814/QĐ-TTg ngày 28/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ về bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ương cho các địa phương, đến nay hệ thống KBNN đã triển khai các nhiệm vụ trọng tâm.

Cụ thể, KBNN ban hành các công văn gửi Sở Tài chính các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để thống nhất nội dung phối hợp, đồng thời có công văn yêu cầu KBNN các tỉnh, thành phố tập trung cao độ, bảo đảm công tác chi trả quà Tết diễn ra kịp thời, chính xác.

Đơn vị cũng yêu cầu giám đốc các đơn vị địa phương tổ chức phổ biến, quán triệt đầy đủ Nghị quyết 418/NQ-CP và các văn bản hướng dẫn đến từng công chức trong hệ thống. Nhiệm vụ chi trả quà Tết cho người có công, đối tượng bảo trợ xã hội và người yếu thế được xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng hàng đầu, cần huy động tối đa nguồn lực để hoàn thành.

Ở khâu nghiệp vụ, KBNN các tỉnh, thành phố đã chủ động phối hợp với Sở Tài chính để thực hiện hạch toán bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ương cho ngân sách cấp tỉnh. Trên cơ sở phân bổ của UBND cấp tỉnh, các đơn vị tiếp tục phối hợp với UBND cấp xã hạch toán bổ sung cho ngân sách cấp xã.

Đơn vị cũng hướng dẫn thống nhất việc hạch toán kinh phí tặng quà theo Mã nguồn 26-Kinh phí tặng quà nhân dân, cùng các mã mục lục ngân sách nhà nước, cụ thể: Khoản 371 đối với người có công với cách mạng và Khoản 398 đối với đối tượng bảo trợ xã hội, hưu trí xã hội và các đối tượng yếu thế khác.

Ngoài ra, để bảo đảm tiến độ chi trả, KBNN nơi giao dịch có trách nhiệm hỗ trợ UBND cấp xã nhập dự toán vào hệ thống TABMIS kịp thời, đầy đủ, tạo cơ sở cho việc rút dự toán và giải ngân theo đúng quy định.

KBNN ưu tiên không dùng tiền mặt, kiểm soát hồ sơ "ngay trong ngày"

Theo Công văn 20294/BTC-NSNN. yêu cầu UBND cấp xã phải hoàn thiện những hồ sơ, chứng từ nào trước khi Kho bạc giải ngân. Vậy tiến độ triển khai ở địa phương hiện đã đến đâu, thưa ông?

Ông Nguyễn Thế Anh: Về tổ chức chi trả, KBNN chỉ đạo các đơn vị trực thuộc ngay khi tiếp nhận hồ sơ từ UBND cấp xã phải khẩn trương phối hợp với ngân hàng thương mại để chuyển tiền vào tài khoản người thụ hưởng hoặc thực hiện tạm ứng tiền mặt cho cán bộ xã chi trả trực tiếp.

Đồng thời, các đơn vị KBNN chủ động làm việc với ngân hàng thương mại nơi mở tài khoản để bảo đảm đủ lượng tiền mặt, đáp ứng kịp thời nhu cầu rút tiền của các đơn vị. Ngoài ra, đơn vị đã thành lập Tổ hỗ trợ nhằm kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong toàn hệ thống.

Để KBNN thực hiện giải ngân, UBND cấp xã cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ kiểm soát chi, gồm quyết định của cấp có thẩm quyền về việc hỗ trợ cho từng nhóm đối tượng kèm danh sách chi tiết và giấy rút dự toán ngân sách nhà nước để thực hiện tạm ứng hoặc thanh toán trực tiếp.

Về tiến độ giải ngân, số liệu cập nhật của chúng tôi là đến 11h30 ngày 6/1/2026, toàn quốc có 3.321/3.321 xã, đạt tỷ lệ 100%, đã thực hiện rút dự toán tại KBNN.

Tổng dự toán được giao là 2.715,7 tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương là 2.513,9 tỷ đồng, ngân sách địa phương là 201,7 tỷ đồng. Tổng số tiền đã rút dự toán đạt 2.499,1 tỷ đồng, tương đương 92,03% dự toán.

Xét theo đối tượng, chi cho người có công với cách mạng đạt 703,0 tỷ đồng; chi cho đối tượng bảo trợ xã hội, hưu trí xã hội đạt 1.796,1 tỷ đồng. 

Xét theo hình thức chi trả, chi bằng tiền mặt chiếm 65,32%, tương ứng 1.632,4 tỷ đồng, trong khi chi chuyển khoản chiếm 34,68%, tương ứng 866,7 tỷ đồng.

Ông có thể nói rõ hơn KBNN đã phối hợp hướng dẫn UBND cấp xã tổ chức chi trả (trực tiếp hoặc qua tài khoản) như thế nào? Qua tổng hợp từ địa phương, có phát sinh vướng mắc gì đáng chú ý không?

Ông Nguyễn Thế Anh: KBNN đã hướng dẫn các địa phương thực hiện linh hoạt 2 hình thức chi trả, trong đó ưu tiên thanh toán không dùng tiền mặt. 

Với các đối tượng có tài khoản, KBNN phối hợp với ngân hàng thương mại chuyển tiền trực tiếp từ dự toán ngân sách xã vào tài khoản cá nhân hoặc tài khoản an sinh xã hội liên kết VNeID của người thụ hưởng.

Đối với các trường hợp chưa có tài khoản, KBNN thực hiện tạm ứng tiền mặt cho UBND cấp xã. Các đơn vị trong hệ thống ưu tiên kiểm soát hồ sơ "ngay trong ngày" để bảo đảm người dân sớm nhận được tiền theo quy định.

Qua triển khai thực tế, đơn vị đã ghi nhận được một số khó khăn, vướng mắc, ví dụ như: danh sách các nhóm đối tượng đôi khi còn trùng lắp hoặc thông tin tài khoản chưa chính xác; một số địa phương phát sinh đối tượng thực tế cao hơn dự toán, phải báo cáo để tạm bổ sung dự toán ngân sách địa phương; một số khu vực miền núi, vùng sâu vùng xa, việc rút và vận chuyển tiền mặt về xã gặp khó khăn nhất định… 

Tuy nhiên, các đơn vị trong hệ thống KBNN đã dành ưu tiên tối đa, chủ động hỗ trợ các đơn vị giao dịch, đảm bảo hoàn thành kịp thời việc rút đủ kinh phí để các đơn vị thực hiện chi cho người thụ hưởng theo đúng quy định.

Hệ thống dữ liệu chưa hoàn thiện, người dân phản ánh trực tiếp tới các cơ quan địa phương

Khi người dân gặp khó khăn, họ có thể phản ánh qua kênh nào? Hiện đã có giải pháp nào tăng cường giám sát, minh bạch và tạo thuận lợi hơn trong chi trả chưa, thưa ông?

Ông Nguyễn Thế Anh: Theo Nghị quyết số 418/NQ-CP, Chính phủ giao UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ quan liên quan, UBND cấp xã phối hợp chặt chẽ với cơ quan công an để tổ chức tặng quà, bảo đảm đơn giản, thuận lợi, kịp thời, đúng đối tượng, đúng quy định. Khi gặp vướng mắc trong quá trình thụ hưởng, người dân có thể phản ánh trực tiếp tới cơ quan liên quan tại địa phương để được hướng dẫn cụ thể.

Qua tổng hợp báo cáo của các địa phương theo Nghị quyết 418 và Công văn 20294/BTC-NSNN, Bộ Tài chính cho biết những vấn đề nổi cộm cần sớm xử lý là gì?”

Ông Đinh Xuân Hà: Ngày 28/12/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 418/NQ-CP về việc tặng quà của Đảng, Nhà nước nhân dịp chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 cho người có công với cách mạng, các đối tượng bảo trợ xã hội, hưu trí xã hội và đối tượng yếu thế khác.

Căn cứ Quyết định số 2814/QĐ-TTg ngày 28/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ về bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ướng cho các địa phương, Bộ Tài chính đã thực hiện chuyển tiền đầy đủ cho các địa phương để triển khai việc thực hiện tặng quà cho các đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 1 Nghị quyết số 418/NQ-CP của Chính phủ nêu trên; riêng đối với đối tượng yếu thế khác, căn cứ tình hình thực tế và khả năng cân đối nguồn lực của địa phương, các tỉnh, thành phố xem xét, quyết định việc tặng quà theo thẩm quyền.

Đồng thời, để tổ chức triển khai tặng quà cho các đối tượng được thực hiện đồng bộ, thống nhất, bảo đảm đơn giản, thuận lợi, kịp thời, đúng đối tượng, đúng quy định: Bộ Tài chính đã ban hành Văn bản số 20294/BTC-NSNN ngày 28/12/2025 gửi UBND các tỉnh, thành phố để hướng dẫn về hạch toán, kinh phí tặng quà và Văn bản số 12553/KBNN-CSPC ngày 28/12/2025 hướng dẫn KBNN khu vực triển khai tặng quà của Đảng, Nhà nước nhân dịp chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026.

Qua tổng hợp báo cáo, Bộ Tài chính nhận thấy một số vướng mắc chủ yếu. 

Thứ nhất, thời gian tổ chức tặng quà ngắn trong khi số lượng đối tượng lớn, nhiều trường hợp trùng lặp, khiến khâu rà soát, lập danh sách chịu áp lực rất lớn.

Thứ hai, hệ thống cơ sở dữ liệu về người có công, đối tượng bảo trợ xã hội chưa được tích hợp đầy đủ vào cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nên việc chi trả qua tài khoản an sinh xã hội trên VNeID còn gặp khó khăn.

Bộ Tài chính đang tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và địa phương để tháo gỡ các vướng mắc này, bảo đảm việc tặng quà được thực hiện công khai, minh bạch và đúng chủ trương của Chính phủ.

Huy Thắng (thực hiện)