Giải ngân vốn đầu tư công 9 tháng năm 2026: Một số bộ ngành, địa phương còn chậm

Bộ Tài chính đã có báo cáo số 818/BC-BTC ngày 02/10/2026 về tình hình phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công 9 tháng năm 2026; các khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2026; giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.

Số vốn đã được Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ giao cho các bộ, cơ quan trung ương, địa phương là 1.022.607 tỷ đồng; bao gồm: vốn ngân sách trung ương (NSTW) là 372.380,4 tỷ đồng (vốn trong nước là 354.716,3 tỷ đồng và vốn nước ngoài là 17.664,1 tỷ đồng) và vốn ngân sách địa phương (NSĐP) là 650.226,6 tỷ đồng.

Tổng số vốn còn lại thuộc thẩm quyền của Chính phủ chưa giao (so với số vốn Quốc hội quyết định) là 83.216,4 tỷ đồng (vốn NSTW).

Tổng kế hoạch giao năm 2026 đến thời điểm báo cáo (gồm: kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, kế hoạch vốn cân đối địa phương giao tăng, kế hoạch các năm trước chuyển sang) là 1.204.283,5 tỷ đồng.

Đến hết tháng 9, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn năm 2026 chi tiết cho danh mục nhiệm vụ, dự án là 1.049.808,3 tỷ đồng (bao gồm: vốn NSTW là 352.798,8 tỷ đồng, vốn NSĐP là 697.009,5 tỷ đồng). Nếu không tính kế hoạch vốn cân đối NSĐP các địa phương giao tăng (46.782,9 tỷ đồng), tổng số vốn đã phân bổ chi tiết là 1.003.025,4 tỷ đồng, đạt 98,1% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao (bao gồm 5% tiết kiệm NSĐP cho đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng).

Tốc độ giải ngân 9 tháng vốn đầu tư công kế hoạch năm 2026 tăng so với cùng kỳ năm 2025

Về giải ngân vốn kế hoạch năm 2026, Bộ Tài chính cho biết, luỹ kế giải ngân đến hết ngày 30/9/2026 là 642.961,6 tỷ đồng, đạt 62,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao; trong đó: vốn NSTW là 164.315,3 tỷ đồng, đạt 44,1%, vốn NSĐP là 478.646,3 tỷ đồng, đạt 73,6%. So với cùng kỳ năm 2025, kết quả giải ngân cao hơn 12,9% về tỷ lệ và 202.559,3 tỷ đồng về số tuyệt đối. Tốc độ giải ngân trong tháng 9 bằng 1,58 lần so với tốc độ giải ngân trong tháng 8, đạt tốc độ giải ngân hàng tháng ở mức tích cực so với diễn biến giải ngân những tháng đầu năm.

Tỷ lệ giải ngân đến hết ngày 30/9/2026 của cả nước là 64,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (991.931,6 tỷ đồng) nếu không tính 5% kế hoạch vốn đầu tư công NSĐP (tương đương 30.675,4 tỷ đồng) thực hiện tiết kiệm để dự kiến đầu tư cho đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Kết quả giải ngân tính đến hết ngày 30/9/2026, so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, có 06 bộ, cơ quan trung ương và 19 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt trên bình quân chung cả nước, bao gồm:

Bộ, cơ quan trung ương: Ngân hàng Chính sách xã hội; Tổng công ty đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC); Ngân hàng Phát triển Việt Nam; Bộ Công Thương; Bộ Quốc phòng; Bộ Công an.

Địa phương: Thành phố Bắc Ninh; thành phố Hà Nội; Lào Cai; Hà Tĩnh; thành phố Hải Phòng; Thái Nguyên; Nghệ An; thành phố Đà Nẵng; thành phố Quảng Ninh; Tây Ninh; Khánh Hòa; Thành phố Hồ Chí Minh; Điện Biên; thành phố Đồng Nai; Cà Mau; Lai Châu; Lạng Sơn; Tuyên Quang; Phú Thọ.

Một số bộ và địa phương giải ngân khối lượng vốn lớn (lũy kế giải ngân 9 tháng trên 20 nghìn tỷ đồng) như:

Bộ Quốc phòng (34,3 nghìn tỷ đồng), Bộ Công an (32,3 nghìn tỷ đồng).

Thành phố Hà Nội (115,5 nghìn tỷ đồng), Thành phố Hồ Chí Minh (104,2 nghìn tỷ đồng); thành phố Hải Phòng (30,8 nghìn tỷ đồng), Tây Ninh (22,5 nghìn tỷ đồng), Hưng Yên (26,2 nghìn tỷ đồng).

Một số địa phương ghi nhận chuyển biến tích cực về tốc độ giải ngân trong những ngày cuối tháng 9, đồng thời đạt kết quả tỷ lệ giải ngân vốn ngân sách trung ương trên 50% như: Thành phố Hà Nội (77,2%); Lai Châu (63,4%), An Giang (53,1%) và Hưng Yên (51,3%), cao hơn tỷ lệ giải ngân bình quân vốn ngân sách trung ương của cả nước là 44,1%.

Còn 27 bộ, cơ quan trung ương và 15 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới bình quân chung cả nước. Trong đó, một số bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 15% và chưa giải ngân gồm: Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Đài Truyền hình Việt Nam; Bộ Khoa học và Công nghệ; Bộ Dân tộc và Tôn giáo; Liên minh Hợp tác xã Việt Nam...

Triển khai phương án chấm điểm giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công

Bộ Tài chính cho biết, sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1129/QĐ-TTg ngày 24/6/2026, Bộ Tài chính đã nghiên cứu và hoàn thành xây dựng Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về Tài chính; có văn bản số 10950/BTC-PTHT ngày 24/7/2026 hướng dẫn cách thức chấm điểm để các bộ, cơ quan trung ương và địa phương triển khai thực hiện. Căn cứ kết quả giải ngân và dữ liệu do các cơ quan cập nhật trên Hệ thống, Bộ Tài chính đã tổng hợp, lấy ý kiến các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về kết quả chấm điểm thử giải ngân vốn đầu tư công kỳ tháng 7; tổng hợp báo cáo Chính phủ kết quả chấm điểm thử kỳ tháng 7 và tháng 8.

Để thống nhất cách hiểu và cách thức thực hiện, trong tháng 9/2026, Bộ Tài chính đã tổ chức Hội nghị tập huấn toàn quốc về triển khai phương án chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công (ngày 10/9/2026). Trên cơ sở kết quả chấm điểm thử kỳ tháng 7, tháng 8 và ý kiến trao đổi tại Hội nghị, Bộ Tài chính tiếp tục tổ chức chấm điểm thử kỳ tháng 9/2026 theo Quyết định số 1129/QĐ-TTg; đồng thời tiếp tục hoàn thiện Hệ thống để triển khai chấm điểm chính thức từ kỳ tháng 10/2026.

Việc xây dựng phương án chấm điểm có tác động lan tỏa rất lớn tới các bộ, cơ quan trung ương, địa phương và các chủ đầu tư tích cực, chủ động xây dựng kế hoạch giải ngân và triển khai các biện pháp đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân các dự án. Đến nay, một số bộ, cơ quan trung ương và địa phương đang chủ động nghiên cứu xây dựng tiêu chí đánh giá nội bộ đối với các đơn vị trực thuộc, qua đó theo dõi tiến độ của đơn vị trực thuộc, từng chủ đầu tư; kịp thời nhận diện khó khăn, vướng mắc, xác định trách nhiệm và đôn đốc xử lý, góp phần thúc đẩy giải ngân tại các đơn vị nội bộ.

Qua kết quả chấm điểm thử có trường hợp cơ quan đạt điểm cao do hoàn thành mức đăng ký giải ngân trong tháng nhưng tỷ lệ giải ngân thực tế vẫn thấp hơn mức bình quân chung cả nước (đạt khoảng trên 80% so với mức bình quân chung cả nước). Do vậy, Bộ Tài chính sẽ điều chỉnh lại cách đánh giá, xếp loại để kết quả xếp loại chấm điểm giải ngân áp dụng từ kỳ tháng 10/2026 phản ánh sát hơn kết quả giải ngân thực tế; đồng thời khuyến khích các đơn vị đăng ký giải ngân sát với tiến độ, khả năng thực hiện và có tính phấn đấu. Cách đánh giá, xếp loại không làm thay đổi các chỉ tiêu, công thức và nguyên tắc tính điểm theo phương án đã được phê duyệt.

Giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công các tháng cuối năm 2026

Theo Bộ Tài chính, để đạt được yêu cầu giải ngân 100% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế "2 con số" theo Nghị quyết, Kết luận của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cần tiếp tục bám sát tiến độ từng dự án, lường trước các yếu tố bất lợi có thể xảy ra trong gia đoạn cuối năm (biến động của thời tiết, giá cả, tiếp tục khan hiếm nhân công,…) để xây dựng các kịch bản ứng phó, đề xuất các giải pháp kịp thời, khả thi.

Tại báo cáo, Bộ Tài chính đã nêu rõ một số nhiệm vụ cụ thể cần tiếp tục khẩn trương thực hiện như: Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; công tác quản lý nguyên vật liệu; về các dự án giao thông trọng điểm; về tổ chức thực hiện dự án; về công tác nghiệm thu, thanh toán; về chấp hành chế độ báo cáo.

Trong đó, về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cần tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Các địa phương chủ động rà soát cụ thể từng dự án, từng vị trí còn vướng; đẩy nhanh việc xác định nguồn gốc đất, giá đất, hoàn thiện hồ sơ, lập, thẩm định, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tăng cường tuyên truyền, vận động, giải thích các quy định pháp luật và chính sách bồi thường, hỗ trợ để tạo sự đồng thuận của người dân. Đối với phần mặt bằng đã đủ điều kiện, khẩn trương tổ chức bàn giao để chủ đầu tư, nhà thầu triển khai thi công; kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện, không để ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư, bảo đảm điều kiện ổn định đời sống cho người dân bị thu hồi đất, tạo điều kiện để người dân sớm bàn giao mặt bằng; đồng thời thực hiện đầy đủ các chính sách hỗ trợ di dời, ổn định chỗ ở, đời sống và sinh kế theo quy định...

Về tổ chức thực hiện dự án, đối với kế hoạch vốn năm 2026 mới được Thủ tướng Chính phủ giao bổ sung và số kế hoạch vốn chưa triển khai phân bổ (bao gồm cả kế hoạch vốn cho các CTMTQG), đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương khẩn trương hoàn thiện các thủ tục đầu tư, đảm bảo điều kiện phân bổ chi tiết cho các nhiệm vụ, dự án. Triển khai ngay việc nhập dữ liệu phân bổ hoặc điều chỉnh kế hoạch vốn (nếu có) trên Hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về đầu tư công theo đúng quy định pháp luật về đầu tư công.

Đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, gắn giải ngân vốn đầu tư công với khối lượng thực hiện và hiệu quả sử dụng vốn; thực hiện nghiêm quy định về tạm ứng và thu hồi tạm ứng vốn đầu tư công theo chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết số 262/NQ-CP ngày 5/9/2026 về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8 năm 2026. Kiểm soát chặt chẽ vốn tạm ứng bảo đảm tạm ứng phù hợp với tiến độ dự án, sử dụng vốn tạm ứng đúng mục đích, đúng đối tượng, không để xảy ra tạm ứng quá hạn. Đối với các dự án có số dư tạm ứng lớn, chủ đầu tư tập trung đôn đốc nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thành khối lượng để nghiệm thu, thanh toán và thu hồi vốn tạm ứng theo quy định, bảo đảm việc đẩy nhanh giải ngân thực chất, gắn với tiến độ thi công, hoàn thành và đưa công trình, dự án vào khai thác, phát huy hiệu quả đầu tư, đóng góp cho tăng trưởng kinh tế...

Toàn văn báo cáo của Bộ Tài chính về tình hình phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công 9 tháng năm 2026; các khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2026; giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2026./.