Gỡ vướng trong đánh giá cấp xã, phường, đặc khu đạt chuẩn tiếp cận pháp luật

Mới đây, tại phường Bắc Giang, TP Bắc Ninh, Bộ Tư pháp tổ chức Tọa đàm trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm triển khai công tác đánh giá, công nhận xã, phường, đặc khu (cấp xã) đạt chuẩn tiếp cận pháp luật theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg ngày 04/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ quy định về xã, phường, đặc khu đạt chuẩn tiếp cận pháp luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2026. Trên cơ sở đó, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư số 15/2025/TT-BTP ngày 11/9/2025 hướng dẫn thi hành Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg.

Việc ban hành Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg và Thông tư số 15/2025/TT-BTP có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Đảng và nhà nước triển khai Nghị quyết số 27-NQ/TW về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới; hướng tới mục tiêu cao nhất là dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát và dân thụ hưởng; đặc biệt trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Việc triển khai nhiệm vụ đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật nhằm đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của chính quyền cấp xã trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; kịp thời nhận diện những hạn chế, tồn tại để đề ra giải pháp khắc phục, nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở; đồng thời nâng cao ý thức tìm hiểu, chấp hành pháp luật của người dân và doanh nghiệp, góp phần xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật.

Tại Tọa đàm, TS. Ngô Quỳnh Hoa, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp đã trao đổi về nghiệp vụ đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật, hướng dẫn cụ thể về căn cứ pháp lý, các quy định pháp luật có liên quan đến nội dung các chỉ tiêu, tiêu chí tiếp cận pháp luật.

Theo đó, việc thực hiện cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật là quá trình UBND cấp xã thực hiện các nhiệm vụ thuộc chức năng, thẩm quyền như ban hành văn bản quy phạm pháp luật, triển khai pháp luật về tiếp cận thông tin, phổ biến, giáo dục pháp luật và hòa giải ở cơ sở.

Đặc biệt, đối với các chỉ tiêu về tiếp cận thông tin, đây là vấn đề được các đại biểu quan tâm, do Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 và Nghị định số 337/2026/NĐ-CP ngày 26/8/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Tiếp cận thông tin có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026.

Ngoài ra, thực tiễn các địa phương cũng vướng mắc trong việc xác định thông tin phải công khai, cách thức công khai và việc lập, cập nhật Danh mục thông tin phải công khai….

Đồng chí Ngô Quỳnh Hoa cũng giải đáp băn khoăn, vướng mắc về chỉ tiêu tỷ lệ hòa giải thành trong đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật quá cao, về hình thức truyền thông trong quá trình xây dựng dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, việc thực hiện chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, việc bảo đảm nguồn lực, kinh phí phục vụ công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và hòa giải ở cơ sở….

Tọa đàm cũng trao đổi về trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã trong việc thực hiện các chỉ tiêu, tiêu chí tiếp cận pháp luật.

Để giúp đại biểu thực hành đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật, Ban Tổ chức tổ chức bài tập nhóm, trong đó cấp xã thực hành đánh giá các tiêu chí, xác định chỉ tiêu đạt, chưa đạt, tài liệu kiểm chứng và lý do chưa đạt; cấp tỉnh thực hành thẩm định các tiêu chí do cấp xã đề nghị.

Qua thực hành, các đại biểu nắm rõ hơn yêu cầu, mức độ đạt chuẩn của các tiêu chí, chỉ tiêu theo Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg và Thông tư số 15/2025/TT-BTP.

Tọa đàm đồng thời góp phần tháo gỡ vướng mắc cho Sở Tư pháp trong thẩm định hồ sơ; hướng dẫn công chức tư pháp cấp xã cách lập hồ sơ, đánh giá từng tiêu chí và phối hợp tham mưu UBND cấp xã thực hiện nhiệm vụ hằng năm. Qua đó, Bộ Tư pháp cũng nắm bắt những khó khăn từ cơ sở để tiếp tục nghiên cứu, hướng dẫn và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác trong thời gian tới.

Diệu Anh