Toàn cảnh hội thảo - Ảnh: VGP/Toàn Thắng
PGS.TS. Vũ Ngọc Anh, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ và môi trường (Bộ Xây dựng) cho biết, ngày 5/4/2023, Thủ tướng Chính phủ đã có Công điện 220/CĐ-TTg về việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC).
Theo đó, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và các bộ, ngành, địa phương khẩn trương rà soát kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc, làm rõ nguyên nhân để có giải pháp bổ sung, sửa đổi theo thẩm quyền ngay những tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật bảo đảm phù hợp với thực tiễn của Việt Nam.
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng trên cơ sở cầu thị, lắng nghe ý kiến của bộ, ngành, doanh nghiệp, cá nhân để ghi nhận, tổng hợp vướng mắc, chỉ đạo Viện Khoa học công nghệ xây dựng tiến hành rà soát, sửa đổi QCVN 06:2022/BXD.
Các quy định, yêu cầu khắt khe cần được rà soát để vừa bảo đảm an toàn cháy mà vẫn phù hợp với điều kiện thực tiễn; đồng thời thúc đẩy hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản diễn ra thuận lợi.
Ông Nguyễn Hồng Hải, Viện trưởng IBST, đơn vị được giao trực tiếp lập dự thảo sửa đổi Quy chuẩn 06 cho biết, một số nội dung cần điều chỉnh theo yêu cầu chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ cũng như đòi hỏi từ thực tế.
Mục đích của việc điều chỉnh nhằm tháo gỡ vướng mắc, khó khăn và áp dụng để sát đối tượng, phù hợp thực tiễn hơn. IBST đã tổ chức nhiều hội thảo, báo cáo quá trình triển khai, đề ra giải pháp, phương án tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nhưng không hạ thấp quy định về an toàn PCCC.
Quy chuẩn Quốc gia về An toàn cháy cho nhà và công trình (QCVN 06: 2022/BXD) mới có hiệu lực từ 16/1/2023 nhưng vẫn có nhiều ý kiến cho rằng quy chuẩn này đang tồn tại một số vướng mắc, gây ảnh hưởng đến hoạt động xây dựng. Tại hội thảo, hầu hết các chuyên gia bày tỏ quan điểm việc điều chỉnh, sửa đổi Quy chuẩn 06 là cần thiết nhưng không vì tập trung tháo gỡ vướng mắc mà xem nhẹ yếu tố an toàn trong phòng cháy.
Ông Nguyễn Thanh Tú, Phó Trưởng phòng Quản lý kỹ thuật Công ty CP Tư vấn công nghệ, thiết bị và kiểm định xây dựng (CONINCO) cho rằng, khi so sánh giữa yếu tố kinh tế và kỹ thuật cần cân nhắc kỹ.
Quy chuẩn không được hạ tiêu chuẩn kỹ thuật để bảo đảm chất lượng công trình. Trong lúc đầu tư thi công xây dựng có thể kinh phí cao hơn nhưng bảo đảm an toàn hơn; nếu để xảy ra sự cố thì thiệt hại còn lớn hơn, nhất là thiệt hại về tính mạng con người.
Ông Trần Tuấn Anh, Tổng giám đốc Công ty CP Tư vấn đầu tư và thiết kế xây dựng Việt Nam (CDC) cho rằng, trong PCCC thì "phòng" sẽ tốt hơn "chữa cháy" và Quy chuẩn 06 nên chú trọng nội dung này.
Theo ông Trần Tuấn Anh, ở nước ngoài rất chú trọng yếu tố phòng cháy nên khi xảy ra hỏa hoạn, thiệt hại về tài sản và con người luôn được khống chế ở mức thấp nhất.
"Nếu phòng chống tốt thì sẽ bảo đảm được an toàn sinh mạng con người tại các công trình. Theo đó, phòng chống cháy cần là tiêu điểm đặt lên hàng đầu ở quy chuẩn sửa đổi", lãnh đạo đơn vị này nêu quan điểm.
Theo chuyên gia này, trong quá trình làm việc, một số đơn vị tư vấn nước ngoài có chung nhận xét quy chuẩn liên quan đến vật liệu của Việt Nam cao quá, ví dụ như sơn chống cháy khiến bài toán kinh tế và chi phí công trình bị đội lên nhiều. Hay kính dùng cho công trình nhà ở xã hội cũng vậy, chủng loại kính chịu nhiệt nhưng gioăng và phụ kiện lại không đáp ứng được...
Bởi vậy, để đáp ứng được tiêu chuẩn PCCC thì chi phí xây dựng, hoàn thiện công trình "đội" lên cao quá làm chủ đầu tư gặp khó. Do đó, theo ông Tuấn Anh, cần tăng cường yếu tố phòng chống cháy hơn là quy định phải đáp ứng các yếu tố về chữa cháy như hiện nay.
Đại diện Ban soạn thảo sửa đổi Quy chuẩn 06, TS. Cao Duy Khôi, Phó Viện trưởng IBST cũng nêu một số khó khăn, bất cập khi hầu hết các ý kiến đóng góp sửa đổi Quy chuẩn 06 đều xuất phát từ góc độ kinh tế chứ chưa thiên về an toàn cho con người trong phòng cháy.
Cùng với đó, việc thực thi quy chuẩn cũng còn những vướng mắc nhất định. Điển hình như việc quy chuẩn quy định người sử dụng có thể làm tất cả những gì quy chuẩn không cấm.
Nhưng trên thực tế, khi vận dụng để thực hành, nhiều đơn vị, cơ quan quản lý, địa phương... lại áp thành đối tượng chỉ được làm những gì quy chuẩn cho phép. Đây là cách hiểu sai, chưa đúng, ông Khôi nhấn mạnh.
Thêm một khó khăn khi sửa Quy chuẩn 06 được ông Khôi viện dẫn là Quy chuẩn 06 do Bộ Xây dựng ban hành nhưng lại do Bộ Công an thực thi. Trong quá trình thực hiện, khi giao thoa có những điểm không đồng nhất giữa ý đồ ban hành và khâu thực thi mà quy chuẩn này không thể giải quyết hết được. Chưa kể, năng lực thực thi, từ khâu kiểm định, thí nghiệm... cũng có độ trễ so với yêu cầu đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn.
"Quy chuẩn 06 là quy chuẩn khó, nặng về kỹ thuật và chuyên sâu, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam chưa có đào tạo bài bản về an toàn cháy cho nhà và công công trình cũng như yêu cầu tăng cường quản lý về PCCC. Điều này đòi hỏi tất cả các bên liên quan cần nghiên cứu kỹ, nắm bắt tốt các quy định của Quy chuẩn 06 để hiểu đúng, áp dụng đúng", đại diện Ban soạn thảo sửa đổi Quy chuẩn 06 nêu quan điểm.
Từ thực tế đó, Ban soạn thảo cũng kiến nghị Bộ Xây dựng, Bộ Công an cho biên soạn tài liệu Hướng dẫn áp dụng Quy chuẩn 06, biên soạn mới hoặc sửa đổi các tiêu chuẩn vệ tinh; hủy bỏ các tiêu chuẩn đã quá cũ để xây dựng một hệ thống quy định kỹ thuật đồng bộ, phù hợp.
Đồng thời, các bộ, ngành, địa phương, tổ chức, cá nhân quan tâm có đóng góp ý kiến cụ thể, khách quan, đa chiều, đúng phạm vi để Ban soạn thảo tiếp thu, hoàn thiện.
Đặc biệt, các chủ đầu tư công trình cần quan tâm đến vấn đề PCCC ngay từ khi bắt đầu thiết kế; lựa chọn đơn vị tư vấn và thi công đủ năng lực, có chuyên môn phù hợp.
Toàn Thắng