Nhiều du khách tham quan đã lấy đi các di vật bằng đá cổ: rìu, cuốc, đá thổ hoàng...; có người còn đập cả nhũ đá mang về làm kỷ niệm, làm cho cảnh quan trong hang Khuẩy Nấng bị biến dạng nghiêm trọng... Ông Nguyễn Trùng Thương, Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) tỉnh Hà Giang bức xúc trước tình trạng hang Khuẩy Nấng bị xâm hại.
Hang Khuẩy Nấng, thuộc xã Thượng Tân, huyện Bắc Mê (Hà Giang) nằm cách trung tâm thị trấn Yên Phú, huyện Bắc Mê khoảng 35 km. Từ khi được phát hiện và khai quật vào đầu tháng 11/2010, đến nay, đã có hàng nghìn lượt du khách và các nhà nghiên cứu sử học trong và ngoài nước đến tham quan, tìm hiểu. Cửa hang rộng trên 50 mét được che phủ bởi khu rừng nguyên sinh rậm rạp và dây leo chằng chịt. Lòng hang rộng và sâu hàng ngàn mét. Khách tham quan có thể ngắm những nhũ đá đẹp ngay từ cửa hang và kéo dài suốt chiều dài, rộng của hang. Dọc lối đi trong hang là những khối đá vẫn còn những dấu tích khắc họa những hình ảnh chim, thú rất đẹp của người tiền sử. Hiện nay, trong hang vẫn còn hàng trăm di vật khảo cổ, chủ yếu là di vật đá, gồm các công cụ lao động như: rìu, cuốc, dao dùng để chặt đập, công cụ nạo, cắt; đá thổ hoàng...Tuy nhiên, do chưa có phương án, kế hoạch quản lý, bảo vệ cảnh quan và hang động một cách chặt chẽ nên nhiều du khách đến tham quan do thiếu ý thức đã làm cho cảnh quan trong hang bị biến dạng, mất đi vẻ đẹp nguyên sơ vốn có của hang.
Ông Nguyễn Trùng Thương cho biết, hang Khuẩy Nấng là địa điểm du lịch hấp dẫn nhất của tỉnh Hà Giang, hang có niên đại cách đây khoảng 6000 - 7000 năm, được bao bọc bởi khu rừng nguyên sinh rậm rạp. Hang Khuẩy Nấng còn là nơi lưu giữ những giá trị nghiên cứu về lịch sử của người tiền sử, đây là địa điểm khảo cổ học quan trọng cho việc nghiên cứu văn hóa về người tiền sử ở Hà Giang nói riêng và Việt Nam nói chung. Đặc biệt, hang nằm trong tuyến du lịch lòng hồ thủy điện Tuyên Quang. Với những giá trị lịch sử văn hóa cao, hang Khuẩy Nấng sẽ là nơi thu hút khách du lịch rất đông, cần phải được đầu tư để khai thác. Đồng thời tổ chức các hoạt động tuyên truyền đến từng hộ dân sống xung quanh hang không khai thác nhũ đá trong hang, không săn bắt các loài linh dương, linh trưởng, các loài chim có ở khu rừng nguyên sinh, thuộc khu vực hang. Bên cạnh đó, UBND huyện Bắc Mê cũng cần lên kế hoạch lập phương án đầu tư, xây dựng, biến cảnh quan khu vực hang thành điểm du lịch sinh thái trong thời gian tới, nhằm thu hút thêm nhiều khách tới tham quan và tạo thêm nhiều việc làm cho người dân địa phương.
Lê Việt Dũng