
Thị trường nhiên liệu hàng không toàn cầu tiếp tục chịu tác động mạnh từ xung đột tại Trung Đông
Theo báo cáo cập nhật của Bộ Xây dựng, trong giai đoạn tháng 4 đến đầu tháng 5/2026, thị trường nhiên liệu hàng không toàn cầu tiếp tục chịu tác động mạnh từ xung đột tại Trung Đông. Mặc dù đã xuất hiện một số tín hiệu ngoại giao tích cực trong thời gian trước đó, tuy nhiên, tình hình khu vực Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, các gián đoạn trong vận chuyển và chuỗi cung ứng năng lượng đã đẩy giá nhiên liệu hàng không tăng trở lại và neo ở mức cao trong những ngày đầu tháng 5/2026.
Cụ thể, giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 trên thị trường Singapore đã tăng từ khoảng 85-90 USD/thùng trước khủng hoảng lên khoảng 150-200 USD/thùng trong đầu tháng 5/2026. Ngày 5/5/2026, giá Jet A-1 tiếp tục "neo" ở mức cao khoảng 160-170 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu Brent trong ngày 6/5/2026 dao động quanh mức 102-103 USD/thùng sau khi phục hồi nhẹ từ đợt giảm mạnh trước đó, trong khi WTI ở mức khoảng 96 USD/thùng.
Diễn biến này phản ánh trực tiếp tác động của việc hạn chế lưu thông qua eo biển Hormuz (Iran), đồng thời cho thấy nguồn cung nhiên liệu hàng không tiếp tục chịu áp lực trong ngắn hạn. Trong trường hợp khủng hoảng kéo dài, một số khu vực (đặc biệt tại châu Âu) có thể đối mặt với nguy cơ suy giảm đáng kể dự trữ nhiên liệu từ tháng 6/2026.
Tác động từ giá nhiên liệu tăng cao và gián đoạn nguồn cung đã ảnh hưởng rõ rệt đến hoạt động khai thác của các hãng hàng không toàn cầu, nhiều hãng hàng không quốc tế đã phải điều chỉnh kế hoạch khai thác, tăng giá vé, cắt giảm tần suất hoặc thu hẹp mạng bay nhằm kiểm soát chi phí nhiên liệu.
Đơn cử, Hãng hàng không Lufthansa (Đức) dự kiến cắt khoảng 20.000 chuyến bay ngắn và trung bình trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 10/2026, đồng thời xem xét giảm công suất khai thác từ 2,5-5% nếu tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tiếp tục kéo dài. Theo ước tính, trong tháng 5/2026, khoảng 2 triệu ghế cung ứng và hơn 13.000 chuyến bay có thể bị cắt giảm trên toàn cầu.
Mặc dù thị trường nhiên liệu và tình hình địa chính trị quốc tế tiếp tục tiềm ẩn nhiều biến động, Bộ Xây dựng đánh giá, hoạt động khai thác của các hãng hàng không Việt Nam vẫn duy trì xu hướng phục hồi và tăng trưởng tích cực trong quý I/2026.
Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn cung còn tiềm ẩn nhiều bất ổn và chi phí nhiên liệu duy trì ở mức cao, các hãng hàng không dự kiến sẽ tiếp tục điều chỉnh kế hoạch khai thác theo hướng thận trọng, tăng cường các biện pháp tối ưu chi phí và đảm bảo an toàn khai thác trong thời gian tới.

Máy bay của hãng hàng không Qatar Airways tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài - Ảnh: Phan Công
Cục Hàng không Việt Nam vừa thông báo áp dụng cơ chế miễn trừ slot đối với các chuyến bay bị ảnh hưởng do xung đột tại Trung Đông từ ngày 28/2 - 30/6/2026.
Theo đó, trên cơ sở văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và theo đề nghị của các hãng hàng không cũng như khuyến nghị của Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế ngày 1/4 về việc áp dụng cơ chế "không sử dụng slot có lý do chính đáng" và ý kiến của Hội đồng điều phối giờ hạ, cất cánh tại các cảng hàng không, sân bay Việt Nam, Cục Hàng không Việt Nam thông báo áp dụng cơ chế miễn trừ slot đối với các chuyến bay bị ảnh hưởng kể từ ngày 28/2 - 30/6/2026.
Cụ thể, đối với các hãng hàng không Emirates, Qatar Airways, Etihad Airways, các slot trả lại do không sử dụng hoặc sử dụng không đúng trong giai đoạn từ ngày 28/2 - 28/3/2026 được coi là sử dụng đúng khi tính toán điều kiện giữ slot lịch sử cho lịch bay mùa đông 2026/2027.
Các slot (đã được xác nhận tính đến thời điểm ngày cơ sở tính slot lịch sử) được trả lại do không sử dụng hoặc sử dụng không đúng trong giai đoạn từ ngày 29/3 - 30/6/2026 được coi là sử dụng đúng khi giám sát thu hồi chuỗi slot trong lịch bay mùa hè 2026 và khi tính slot lịch sử cho lịch bay mùa hè 2027.
Đối với hãng hàng không Việt Nam và hãng hàng không nước ngoài khác, các slot (đã được xác nhận tính đến thời điểm ngày cơ sở tính slot lịch sử) trong giai đoạn từ ngày 29/3 - 30/6/2026 được trả lại trước ngày 15/5/2026 thì coi là sử dụng đúng khi giám sát thu hồi chuỗi slot trong lịch bay mùa hè 2026 và khi tính slot lịch sử cho lịch bay mùa hè 2027.
Sau ngày 30/6/2026, trên cơ sở diễn biến của tình hình chiến sự Trung Đông và giá nhiên liệu Jet A-1, Cục Hàng không Việt Nam cho biết sẽ nghiên cứu, đánh giá về việc kéo dài thời gian áp dụng miễn trừ.
Bên cạnh đó, Cục Hàng không Việt Nam cũng thay đổi thời gian áp dụng độ dài tối thiểu của chuỗi slot là 5 tuần theo quy định tại Thông tư số 29/2021/TT-BGTVT và thay đổi thời gian áp dụng độ dài tối thiểu của chuỗi slot là 10 tuần kể từ lịch bay mùa đông 2027.
Phan Trang