Hành chính công ở Quảng Trị: 'Ở đâu thuận tiện, ở đó được phục vụ'

Xóa bỏ định kiến "hộ khẩu đâu, nộp hồ sơ đó", tỉnh Quảng Trị đang quyết liệt hiện thực hóa mục tiêu đột phá từ Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị: Biến nền hành chính quản trị thành nền hành chính phục vụ, nơi dữ liệu số kết nối liên thông và người dân được phục vụ tại bất kỳ nơi nào thuận tiện nhất.

"Đôn đốc hành chính" sang "kiểm đếm, giám sát trực tuyến theo thời gian thực"

Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia gắn liền với "Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số", Quảng Trị đã chọn cách tiếp cận thực chất, kỷ cương và lấy hiệu quả làm thước đo hàng đầu.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Thanh Liêm, Giám đốc Công an tỉnh - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57 tỉnh Quảng Trị, phương thức chỉ đạo, điều hành của tỉnh đã được đổi mới, chuyển mạnh từ "đôn đốc hành chính" sang "kiểm đếm, giám sát trực tuyến theo thời gian thực" trên nền tảng số. Từng phần việc đều được phân công theo phương châm "rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm" và kiểm đếm định kỳ hằng tuần, hằng tháng.

Tính đến giữa tháng 9/2026, kết quả giám sát trên hệ thống ghi nhận bức tranh chuyển biến rõ nét: Trong tổng số 277 nhiệm vụ được giao, toàn tỉnh đã hoàn thành 172 nhiệm vụ, 99 nhiệm vụ thường xuyên được duy trì đúng tiến độ, 6 nhiệm vụ đang thực hiện trong hạn và không có nhiệm vụ quá hạn.

Các nền tảng số cốt lõi vận hành thông suốt, mạng cáp quang kết nối 100% UBND cấp xã; nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu cấp tỉnh (LGSP) giúp Hệ thống giải quyết TTHC đồng bộ nhịp nhàng với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, định danh VNeID và các cổng chuyên ngành.

Tỉ lệ hồ sơ TTHC được số hóa và kết quả giải quyết toàn tỉnh đạt tuyệt đối 100%. Đây là nền tảng hạ tầng quan trọng để Quảng Trị tự tin bước vào một bài toán cải cách lớn hơn: Giải quyết TTHC không phụ thuộc vào địa giới hành chính.

Thực hiện TTHC ở bất kỳ xã phường nào

Để hiện thực hóa nguyên tắc "ở đâu thuận tiện, ở đó được phục vụ", UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành quyết định phê duyệt 100% TTHC (toàn bộ 2.079 thủ tục thuộc thẩm quyền từ cấp tỉnh đến cấp xã) đủ điều kiện đều được thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Người dân sinh sống hoặc làm việc tại bất kỳ địa bàn nào trong tỉnh đều có thể nộp hồ sơ tại cơ quan hành chính gần nhất.

Đánh giá về kết quả bước đầu triển khai, bà Nguyễn Thị Thúy, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công (PVHCC) tỉnh Quảng Trị cho biết, riêng trong tháng 8/2026, toàn tỉnh đã phát sinh 2.870 hồ sơ TTHC thực hiện theo phương thức không phụ thuộc vào địa giới hành chính, tăng 435 hồ sơ (tương đương mức tăng 17,8% so với tháng 7).

Đã có 66/78 đơn vị cấp xã, phường phát sinh loại hình hồ sơ này. Đáng chú ý, không chỉ tập trung ở vùng trung tâm như phường Đông Hà (155 hồ sơ), phường Quảng Trị (153 hồ sơ), mà dịch vụ công phi địa giới hành chính đã lan tỏa mạnh mẽ đến các xã ven biển như Triệu Phong (223 hồ sơ), Triệu Cơ (134 hồ sơ), hay xã miền núi Tuyên Hóa (90 hồ sơ), xã biên giới La Lay (82 hồ sơ)...

Không dừng lại ở những thủ tục phổ biến ban đầu như chứng thực (với 52 địa phương tiếp nhận) và hộ tịch (34 địa phương tiếp nhận), người dân Quảng Trị đã thực hiện phi địa giới ở 11 lĩnh vực đa dạng khác: Từ đăng ký kinh doanh, tư pháp, đất đai, người có công, bảo trợ xã hội cho đến xây dựng và cấp hộ chiếu...

Chia sẻ với phóng viên, bà Nguyễn Thị Thúy, Phó Giám đốc Trung tâm PVHCC tỉnh Quảng Trị khẳng định, giá trị lớn nhất của mô hình thực hiện TTHC phi địa giới không nằm ở những con số thống kê, mà là sự thuận lợi cho người dân, sự công bằng trong trải nghiệm dịch vụ và áp lực tích cực lên bộ máy công quyền.

"Nếu người dân ở xã Triệu Phong thấy chính quyền sở tại phục vụ chưa chu đáo, họ hoàn toàn có quyền đến xã Ái Tử để nộp hồ sơ. Mô hình này tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy tính đồng đều về chất lượng phục vụ hành chính công giữa các xã. Thước đo ở đây không gì khác ngoài tinh thần sẵn sàng phục vụ và sự hài lòng của nhân dân", bà Thúy chia sẻ.

Đặt hàng Bưu chính công ích tiếp nhận hồ sơ

Cùng với luồng dịch vụ phi địa giới, một cuộc cải cách mạnh mẽ khác đang diễn ra tại hệ thống Một cửa của tỉnh Quảng Trị. Đó là giao doanh nghiệp bưu chính công ích đảm nhận việc tiếp nhận, số hóa và trả kết quả TTHC.

Ông Hồ Văn Thành, Phó Giám đốc Trung tâm PVHCC tỉnh Quảng Trị cho biết, tính đến giữa tháng 9/2026, đã có 10 sở, ban, ngành cấp tỉnh hoàn thành chuyển giao 100% TTHC cho nhân viên bưu chính công ích đảm nhận, rút toàn bộ công chức ở bộ phận Một cửa về cơ quan để tập trung xử lý công việc chuyên môn.

Về lộ trình tiếp theo, lãnh đạo Trung tâm PVHCC tỉnh Quảng Trị cho biết, dự kiến đến cuối năm 2026, tỉnh sẽ cơ bản hoàn thành việc thay hoàn toàn đội ngũ tiếp nhận tại Trung tâm PVHCC cấp tỉnh. Thay vì mỗi sở phải bố trí 1-2 công chức túc trực cả ngày tại quầy, cơ chế đặt hàng dịch vụ qua Bưu điện giúp tinh gọn nhân lực vượt bậc: Chỉ cần một số nhân viên bưu chính chuyên nghiệp là có thể đảm trách việc tiếp nhận cho hàng loạt sở, ngành.

Theo đánh giá, việc giao doanh nghiệp bưu chính công ích đảm nhận việc tiếp nhận và trả kết quả TTHC là giải pháp hiệu quả, thiết thực. Cơ chế thanh toán theo định mức, hợp đồng kinh tế theo số lượng hồ sơ phát sinh giúp ngân sách tiết kiệm, minh bạch và giải phóng sức lao động chuyên môn cho cán bộ công chức.

Song song với đó là việc ứng dụng hạ tầng thông minh. Toàn tỉnh Quảng Trị đã triển khai thí điểm hệ thống Kiosk dịch vụ công thông minh tại 78 xã, phường, đặc khu. Tại đây, người dân chỉ cần thẻ căn cước gắn chip là có thể tự thao tác toàn trình: Từ nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán phí, lệ phí không tiền mặt đến tra cứu tiến độ giải quyết mà không nhất thiết phải bước chân vào quầy giao dịch truyền thống.

Vượt qua điểm nghẽn để không ai bị bỏ lại phía sau

Dù đạt nhiều dấu ấn, song hành trình chuyển đổi số và cải cách hành chính tại Quảng Trị vẫn đối mặt với không ít khó khăn, thách thức.

Báo cáo của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57 tỉnh Quảng Trị thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn cần tập trung xử lý: Hạ tầng số ở vùng sâu, vùng xa, miền núi vẫn gặp khó khăn khi còn một số điểm chưa có điện lưới ổn định; khoảng 54% hệ thống máy tính tại các cơ quan nhà nước chưa đáp ứng cấu hình kỹ thuật tối thiểu.

Ở khía cạnh nghiệp vụ, theo ông Hồ Văn Thành, Phó Giám đốc Trung tâm PVHCC tỉnh, hồ sơ Hệ thống bộ, ngành chưa được đồng bộ trạng thái đầy đủ, kịp thời lên Cổng Dịch vụ công quốc gia; chức năng hỗ trợ phi địa giới và đối soát thanh toán trực tuyến còn nhiều thao tác phải thống kê thủ công, tạo áp lực cho cán bộ xử lý.

Đặc biệt, rào cản từ nhận thức và thói quen của người dân là điều khiến những người làm công tác cải cách trăn trở nhất.

Bà Nguyễn Thị Thúy, Phó Giám đốc Trung tâm PVHCC tỉnh trải lòng, ở nhiều nơi, không ít người vẫn nghĩ thực hiện thủ tục phi địa giới là đang "làm hộ" việc của người khác, "làm thay việc của xã khác", và e ngại quá tải.

Cũng theo bà Thúy, ở các xã miền núi đặc thù, dù chỉ tiêu giao dịch công trực tuyến đạt tỉ lệ rất cao, nhưng thực chất gần như là do công chức, công an hoặc đoàn viên thanh niên "làm thay, làm hộ" vì đồng bào chưa thành thạo thiết bị thông minh.

Chính vì vậy, Quảng Trị kiên quyết không áp dụng rập khuôn máy móc. Tỉnh đã triển khai các chiến dịch linh hoạt và nhân văn như: Ngày thứ 7 "Chính quyền tận tâm - Người dân thuận tiện", mô hình "Tối thứ Bảy chuyển đổi số cùng nhân dân", phong trào "Bình dân học vụ số" với 917 tổ công nghệ số cộng đồng (hơn 9.500 thành viên) gõ cửa từng nhà.

Với các địa bàn "lõm sóng", các xã chủ động tổ chức các tổ dịch vụ công lưu động, đem thiết bị đến tận nhà sinh hoạt cộng đồng hoặc điểm cao có sóng để hướng dẫn bà con gom hồ sơ giải quyết. Chuyển dịch từng bước từ "làm thay" sang "cầm tay chỉ việc", đào tạo kỹ năng số để mỗi người dân thực sự trở thành một công dân số tự tin.

Qua đó đồng hành cùng chính quyền kiến tạo nền hành chính công hiện đại và thuận lợi, dựa trên dữ liệu, công nghệ số và tinh thần tận tụy phục vụ nhân dân.

Nhật Anh