chính phủ nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa việt nam
Báo Điện tử Chính phủ
Hậu “lò gạch”, hàng trăm ha đất hoang cần cải tạo, chuyển đổi để đưa vào sử dụng
Đã hơn 1 năm trôi qua, kể từ khi các lò gạch đun đốt thủ công dừng hoạt động theo Quyết định của UBND tỉnh Bắc Ninh về việc xóa bỏ toàn bộ các lò gạch nung đốt thủ công, nhiều diện tích đất ở các bãi ven sông bị bỏ hoang lãng phí khó đưa vào sử dụng bởi phần còn lại của những bãi đất này là những đống xỉ gạch, thùng, vũng ngổn ngang không còn đất màu để canh tác.
24/01/2011
15:47
Những năm trước đây, phong trào nung đốt lò gạch thủ công đã từng đem lại cho những người sản xuất gạch giá trị cao về kinh tế. Do thu nhập về việc sản xuất gạch thủ công cao nên có thời điểm trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có đến cả nghìn chiếc lò gạch ngày đêm “đỏ lửa” nung gạch. Tuy nhiên, hậu quả của việc đun đốt gạch đưa lại là sự ô nhiễm môi trường sống nghiêm trọng và ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất nông nghiệp. Để trả lại môi trường sống trong lành cho vùng quê và vì mục đích chung cho sản xuất nông nghiệp của người nông dân, thực hiện QĐ số 115/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đến năm 2010 chấm dứt hoàn toàn hoạt động của các lò gạch thủ công trên cả nước, những năm qua, Bắc Ninh đã dần xóa bỏ các lò gạch thủ công tiến tới xóa sổ hoàn toàn vào thời điểm 31/12/2009. Quyết định này đã được đại đa số người dân đồng tình, lò gạch thủ công bị xóa sổ chỉ còn lại những bãi “chiến trường” gạch vỡ, xỉ than lẫn lộn và những hố đất lâu ngày, khi có mưa biến thành thùng, vũng...Việc xử lý những diện tích đất này đang bắt đầu được chính quyền cơ sở tính đến nhưng còn nhiều khó khăn, hạn chế trong quá trình thực hiện.
Về xã Vạn Ninh, nơi còn hơn 38 ha đất bỏ hoang kể từ khi các lò gạch đun đốt thủ công dừng hoạt động, hiện không sử dụng được. Trăn trở với diện tích đất bỏ hoang nhiều năm ông Nguyễn Trọng Quyết, Chủ tịch UBND xã Vạn Ninh, huyện Gia Bình cho biết: Tổng diện tích đất bãi làm lò gạch của xã là trên 40 ha với 27 chủ lò. Để cải tạo lại diện tích đất này giao khoán cho người dân gieo trồng là rất khó khăn do phần đất thịt đã bị các chủ lò lấy hết rồi đưa xỉ than, gạch vỡ lấp lại, không thể canh tác được. Theo ông Quyết, muốn cải tạo lại diện tích đất bãi lò gạch cần lấy đất tốt về phủ lên mặt diện tích đất cũ và san lấp toàn bộ thùng, vũng. Nếu khoán đất cho người dân trong vòng 5 năm thì không đủ thời gian cho người dân thu hồi vốn cải tạo lại đất vì phải mất nhiều năm sau đất này mới có thể trồng trọt được, do đó người dân không ai dám làm. Bên cạnh đó, đất bãi không được phép làm trang trại bởi ảnh hưởng đến đê điều, cải tạo lại đất thì xã không có kinh phí nên chỉ trông chờ vào huyện, tỉnh hỗ trợ...
Tại bãi đất một thời từng là nơi nung đốt lò gạch hiện giờ bỏ hoang của xã, nhìn những đống xỉ gạch tan hoang, anh Nguyễn Văn Cận, trưởng thôn Thọ Ninh cho biết: Toàn thôn có 5,5 ha đất bãi lò gạch để hoang gây lãng phí. Để xử lý chỗ đất này, huyện đã có chủ trương giao khoán cho các hộ dân nhận đất để cải tạo lại. Tuy nhiên, việc san lấp, cải tạo lại tốn nhiều kinh phí, ở cấp thôn, xã không thể thực hiện được nên rất cần sự hỗ trợ từ huyện, tỉnh để sớm đưa diện tích này vào trồng trọt. Bác Nguyễn Văn Viễn, 51 tuổi, ở thôn Thọ Ninh cho biết: Đất làm gạch đã khai thác hơn 10 năm nay, không còn độ màu mỡ. Cần cải tạo lại đất bằng cách san lấp, bồi đắp đất màu, chỗ nào thành thùng vũng thì cải tạo làm ao thả để sản xuất nông nghiệp vì đất đai là tài nguyên vô giá...
Huyện Gia Bình có trên 800 ha diện tích đất bãi ven đê, tập trung chủ yếu ở 4 xã Đại Lai, Vạn Ninh, Thái Bảo, Cao Đức. Từ năm 2002-2009, 4 xã này đã tổ chức giao khoán cho các hộ gia đình, cá nhân thuê đất để sản xuất gạch ngói với hơn 253 ha. Từ khi xóa bỏ lò gạch đến nay, huyện mới chỉ cải tạo, san lấp và đưa vào sản xuất nông nghiệp được trên 50 ha, còn lại là diện tích đất thùng, vũng, xỉ than, gạch vỡ không thể đưa vào sản xuất, để hoang. Để sớm đưa diện tích đất bãi làm lò gạch vào sử dụng có hiệu quả, UBND huyện Gia Bình đã có công văn đề nghị UBND tỉnh cho phép lập dự án san lấp, cải tạo do huyện làm chủ đầu tư. Tuy nhiên để xử lý san lấp, cải tạo toàn bộ diện tích đất này cần có thời gian, sự đầu tư, quan tâm của các cấp chính quyền từ tỉnh đến cơ sở.
Thái Hùng