Hiến tặng mô, tạng – Mang lại hy vọng sống

Các bác sỹ của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đang tiến hành ghép tạng cho bệnh nhân. Ảnh: Chinhphu.vn

Tại Việt Nam hiện mới có khoảng 1.000 người được ghép mô và tạng. Điều đó có nghĩa là chỉ một phần rất nhỏ người bệnh có cơ hội được cứu sống hoặc thay đổi cuộc sống.

Bệnh viện Hữu nghị Việt - Đức là nơi  đầu tiên lấy tạng từ người cho chết não để ghép cho các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo. Ngày 20/5/2010, ca ghép thận (ghép cho 2 bệnh nhân) lấy từ người cho chết não đầu tiên của Việt Nam đã được các bác sỹ của Bệnh viện thực hiện thành công. Tháng 6/2010, ca ghép đa tạng (ghép gan người lớn, ghép thận, ghép van tim) lấy từ người cho chết não cũng được thực hiện thành công do các bác sỹ Việt Nam thực hiện tại Bệnh viện Việt - Đức... Đến nay, Bệnh viện đã thực hiện thành công 12 ca ghép thận, 12 ca ghép tim và 3 ca ghép gan từ người cho chết não.

Tại Bệnh viện Việt Đức, hiện có 200 – 300 bệnh nhân phải thường xuyên lọc máu chạy thận nhân tạo, 150 – 170 bệnh nhân đang trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng và cần được ghép thận khẩn cấp. Ngoài ra còn có khoảng 200 bệnh nhân chờ ghép gan và ghép tim. Tuy nhiên, nếu như trên thế giới, ghép tạng trong đó có ghép thận, 90% là người cho chết não và chỉ có 10% từ người sống thì ngược lại tại Việt Nam hầu hết là từ người sống.

PGS.TS Nguyễn Tiến Quyết, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt - Đức cho biết, công trình “Nghiên cứu triển khai ghép gan, thận, tim lấy từ người cho chết não” của Bệnh viện là công trình đầu tiên ở Việt Nam. Việc ghép tạng thành công lấy từ người cho chết não giúp bệnh nhân có cuộc sống với chất lượng cao hơn, cứu sống bệnh nhân và đem lại hy vọng cho hàng nghìn bệnh nhân đang chờ ghép tạng. Việc này có tác động rất tốt tới sự ổn định của xã hội.

Bên cạnh đó, người bệnh được ghép tạng trong nước với những tạng lấy từ người cho chết não sẽ được giảm chi phí rất lớn. Chi phí cho mỗi bệnh nhân ghép thận, ghép gan, ghép tim sẽ chỉ bằng 1/3 so với chi phí khi đi nước ngoài ghép tạng.

Để hoạt động ghép tạng từ người cho chết não đạt hiệu quả hơn trong thời gian tới, PGS.TS Nguyễn Tiến Quyết đã đề xuất Bộ Y tế cấp thẻ đăng ký hiến mô, tạng cho công dân từ 18 tuổi trở lên tình nguyện hiến tạng cứu sống những người mắc bệnh hiểm nghèo; đồng thời kiến nghị Nhà nước tôn vinh những gia đình có người hiến tạng cả về tinh thần và hỗ trợ vật chất khi họ khó khăn, để khuyến khích được người dân đăng ý hiến tạng, đặc biệt là từ gia đình có người chết não.

PGS.TS Đồng Văn Hệ, Bệnh viện Hữu nghị Việt - Đức cũng cho biết, có hai dạng chết là chết não và chết khi ngừng tim. Hầu hết người chết khi ngừng thở và tim ngừng đập, khi đó các tạng không thể sử dụng để ghép mà chỉ sử dụng được một số mô như van tim và giác mạc để ghép.

Riêng đối với trường hợp chết não, có thể lấy các tạng để ghép như tim, thận, gan... Chết não xảy ra khi não bị tổn thương nặng nề và mất chức năng vĩnh viễn như trong trường hợp bị tai biến mạch não hay chấn thương sọ não. Việc xác định não không hồi phục vĩnh viễn do các nhóm chuyên gia độc lập gồm từ 5 - 7 bác sỹ chuyên ngành chẩn đoán lâm sàng tiến hành và đưa ra kết luận chính xác đến tối đa.

Hiến, ghép tạng và mô là một thành tựu y học nhằm cứu sống những người bệnh mắc những bệnh hiểm nghèo bằng cách lấy mô và tạng của người hiến tặng để ghép cho người bệnh. Ngoài thận và gan có thể hiến tặng khi người hiến tạng còn sống thì hầu hết các tạng và mô chỉ được lấy để ghép cho người bệnh sau khi người hiến tạng và mô đã chết.

Nhiều bệnh nhân được ghép tạng như ông Nguyễn Văn Giác, 59 tuổi  ở Hải Phòng, là người được ghép tim tại Bệnh viện Hữu nghị Việt - Đức, đã gửi lời cảm  ơn tới người hiến tạng và tập thể các cán bộ, y, bác sỹ của Bệnh viện đã cứu sống ông, cũng như nhiều người bệnh hiểm nghèo khác. Ông khẳng định: Hiện nay, sức khỏe của ông hoàn toàn bình thường và có thể làm được nhiều việc để giúp đỡ con cháu. Hàng tháng ông vẫn tới bệnh viện để khám sức khỏe định kỳ. Đặc biệt, mỗi tháng tiền thuốc ông đang uống mất khoảng 7 triệu đồng và số tiền này được bảo hiểm chi trả 100%.

Chị Trần Thị Ánh Hường - một bệnh nhân đang phải chạy thận và mong mỏi chờ ghép thận tại Bệnh viện Việt Đức bày tỏ, “không những người bị bệnh thận như tôi mong muốn có cơ hội được ghép thận và không phải phụ thuộc vào máy chạy thận. Hy vọng, mọi người hãy chung tay góp sức để có thêm nhiều nguồn tạng, để chúng tôi có cơ hội sống, làm việc, cống hiến và giảm bớt gánh nặng cho gia đình và xã hội”.

Danh sách bệnh nhân ghép tạng ngày càng tăng trong khi nguồn người hiến tạng ngày càng hiếm. Trung tâm tư vấn và điều phối hiến, ghép tạng Bệnh viện Việt Đức đã được thành lập từ tháng 6 năm 2009. Người dân có nhu cầu về hiến, ghép tạng và mô có thể liên hệ số điện thoại: 012.569.444.17 (24/24h vào tất cả các ngày trong tuần).

Mai Chi