Hình thành một diễn đàn học thuật – chính sách có uy tín quốc gia trong lĩnh vực tài chính

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, Chủ tịch Hội đồng điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam dự và phát biểu tại Lễ khai giảng Khóa đào tạo Nhà quản lý Trung tâm Tài chính quốc tế tại Trường Đại học Việt Đức (TPHCM) vào sáng nay (27/2).

Trên cơ sở Đề án đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam, vừa qua, Trường Đại học Việt Đức đã triển khai thành công hai khóa đào tạo, trang bị cho học viên nền tảng toàn diện về vai trò, chức năng, phương thức thành lập và quản lý Trung tâm Tài chính quốc tế, đồng thời nâng cao kiến thức về thị trường tài chính, ngân hàng trung ương, điều hành kinh tế vĩ mô và quản trị rủi ro trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Nhiều học viên tham gia hai khóa đào tạo trên hiện đang giữ những vị trí quan trọng trong cơ quan điều hành, cơ quan giám sát của Trung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM và thành phố Đà Nẵng, qua đó bảo đảm sự chuyển hóa trực tiếp tri thức và kinh nghiệm quốc tế vào thực tiễn vận hành Trung tâm.

Tiếp nối thành công của hai khóa đào tạo nêu trên, Khóa đào tạo Nhà quản lý Trung tâm Tài chính quốc tế thứ 3 (IFCR03) với sự tham dự của 35 học viên do Trường Đại học Việt Đức tổ chức lần này là một sự kiện có ý nghĩa thiết thực trong việc triển khai các nhiệm vụ đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo; khẳng định Trường Đại học Việt Đức không chỉ là một trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật và tài chính mà còn là một hạt nhân tích cực tham gia hỗ trợ xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Một phần chiến lược của tiến trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng

Phát biểu tại Lễ khai giảng, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh, Việt Nam đang đứng trước một thời cơ phát triển lớn. Sau gần bốn thập kỷ Đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng về tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô và hội nhập quốc tế; vị thế quốc gia ngày càng được nâng cao; mạng lưới đối tác chiến lược, đối tác toàn diện được mở rộng, bao gồm tất cả các quốc gia lớn và nền kinh tế đã tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, chúng ta cũng nhận thấy chặng đường phía trước sẽ ngày càng thách thức hơn. Khi bước vào nhóm nước thu nhập trung bình cao, mô hình tăng trưởng dựa vào gia công, lao động giá rẻ, khai thác tài nguyên và mở rộng vốn đầu tư đơn thuần sẽ dần tới hạn. Muốn tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam buộc phải chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng dựa chủ yếu vào tăng năng suất, vào đổi mới sáng tạo, vào chất lượng thể chế và vào khả năng huy động, phân bổ nguồn lực hiệu quả.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng và vận hành thành công Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam là một phần chiến lược của tiến trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Một Trung tâm Tài chính quốc tế hiện đại sẽ giúp nâng cấp thị trường vốn, kết nối trực tiếp với dòng vốn toàn cầu, đa dạng hóa sản phẩm tài chính, thúc đẩy tài chính xanh, tài chính số, hỗ trợ các dự án hạ tầng, công nghệ, năng lượng sạch – những lĩnh vực then chốt cho phát triển dài hạn và bền vững.

Tuy nhiên cũng cần nhìn nhận rằng hội nhập tài chính sâu rộng luôn đi kèm với những rủi ro. Lịch sử kinh tế thế giới cho thấy nhiều quốc gia đã không thành công, thậm chí phải trả giá khi mở cửa tài chính mà thiếu chuẩn bị về khung khổ điều tiết, năng lực giám sát và quản trị rủi ro vĩ mô. Những sự mất cân đối về tiền tệ, kỳ hạn, cấu trúc nợ; những đợt bùng nổ tín dụng; những dòng vốn đảo chiều đột ngột có thể nhanh chóng chuyển hóa thành khủng hoảng nếu hệ thống không đủ sức chống chịu và khả năng quản trị tốt.

Chính vì vậy, xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam phải được thực hiện trên nền tảng 5 yếu tố cốt lõi: Năng lực kết nối toàn cầu; hạ tầng pháp lý ổn định, minh bạch và tiên tiến; nguồn nhân lực chất lượng cao; năng lực điều hành và quản trị theo trình độ quốc tế; hệ sinh thái hỗ trợ cho sự phát triển, bao gồm hệ sinh thái môi trường đầu tư và hệ sinh thái môi trường sống.

Năm yếu tố này tạo thành một chỉnh thể thống nhất, bảo đảm cho sự vận hành an toàn và hiệu quả của Trung tâm Tài chính quốc tế. Năm yếu tố cốt lõi đó, yếu tố con người giữ vai trò quyết định. Không có đội ngũ cán bộ quản lý am hiểu thị trường tài chính quốc tế, không có chuyên gia có năng lực thiết kế sản phẩm, vận hành hạ tầng giao dịch và giám sát rủi ro, các cơ chế, chính sách dù tiên tiến đến đâu cũng khó đi vào cuộc sống.

Vì vậy, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đánh giá cao việc Trường Đại học Việt Đức đã chủ động triển khai Chương trình đào tạo Nhà quản lý Trung tâm Tài chính quốc tế, với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu của thế giới.

Đây là minh chứng rõ ràng cho tinh thần chủ động, trách nhiệm và đồng hành cùng Chính phủ trong thực hiện nhiệm vụ được giao. Nội dung chương trình được Trường Đại học Việt Đức xây dựng để trang bị kiến thức nền tảng, toàn diện về vai trò, chức năng, phương thức thành lập và quản lý Trung tâm Tài chính quốc tế, nâng cao kiến thức về thị trường tài chính, ngân hàng, điều hành kinh tế vĩ mô, quản trị rủi ro; đồng thời cung cấp các kiến thức về sản phẩm tài chính, cấu trúc thị trường, hạ tầng công nghệ và khung điều tiết quốc tế. Đây là những nội dung rất thiết thực, kịp thời và có ý nghĩa quan trọng góp phần đảm bảo phát triển sự thành công của Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Những định hướng chiến lược

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đã nêu lên những định hướng chiến lược đối với vai trò của Trường Đại học Việt Đức trong giai đoạn tới.

Cụ thể, một là, Trường Đại học Việt Đức là một mô hình hợp tác giáo dục đại học đặc biệt trong tiếp cận giáo dục quốc tế, tạo điều kiện tiếp cận các chuẩn mực đào tạo, nghiên cứu và quản trị đại học tiên tiến của châu Âu ngay tại Việt Nam. Trong giai đoạn mới, vai trò của trường cần tiếp tục được phát huy như một trung tâm kết nối học thuật, khoa học, công nghệ và chính sách giữa Việt Nam và châu Âu, đặc biệt đối với Đức, góp phần thúc đẩy đào tạo và nghiên cứu chất lượng xuất sắc phục vụ nhu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới.

Hai là, các khóa đào tạo nguồn nhân lực phục vụ Trung tâm Tài chính quốc tế một mặt khẳng định sự chủ động của nhà trường trong đào tạo nguồn nhân lực về sản phẩm tài chính, thu hút đầu tư, nền tảng giao dịch, cấu trúc thị trường và hạ tầng công nghệ. Đồng thời một mặt cần tiếp tục nâng tầm các chương trình STEM (giáo dục tích hợp) về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ tài chính, năng lượng và bán dẫn, trở thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực tài chính quốc tế và STEM chất lượng Đức tại Việt Nam.

Đồng thời, Trường Đại học Việt Đức cũng cần mở rộng đối tượng và quy mô đào tạo. Theo đó, cần nhận diện được đối tượng đào tạo, không chỉ là những nhà quản lý mà cần hướng tới cả nhà đầu tư và người dân sử dụng dịch vụ mà Trung tâm Tài chính quốc tế cung cấp.

Ba là, nhà trường cần tiếp tục tiên phong trong mô hình kết nối chặt chẽ giữa đại học - doanh nghiệp - Chính phủ, qua đó chuẩn bị cho sinh viên và học viên năng lực vượt trội, đủ sức thích ứng và thành công trong một môi trường toàn cầu nhiều biến động. Việc gắn kết đào tạo với nhu cầu thực tiễn của thị trường, với yêu cầu hoạch định và thực thi chính sách, đồng thời duy trì chuẩn mực học thuật quốc tế tại Việt Nam sẽ giúp nhà trường không chỉ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, mà còn trở thành cầu nối hợp tác quốc tế có uy tín trong lĩnh vực giáo dục đại học. Đây cũng là cách để khẳng định vị thế và nâng cao uy tín của nhà trường.

Gắn nội dung học tập với thực tiễn Việt Nam

Nhấn mạnh, việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam là một nhiệm vụ mới, khó và phức tạp, chưa có tiền lệ tại Việt Nam; chúng ta cần học hỏi từ kinh nghiệm quốc tế; tận dụng lợi thế của hội nhập và có thể xây dựng mô hình phù hợp với điều kiện thể chế, trình độ phát triển và mục tiêu dài hạn của Việt Nam, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đề nghị các học viên tham dự khóa đào tạo hôm nay xác định rõ trách nhiệm của mình. Mỗi kiến thức, mỗi bài học tiếp thu được sẽ góp phần phục vụ cho vị trí công tác hiện tại của chính các học viên, đồng thời góp phần cho tương lai của hệ thống tài chính quốc gia. Các học viên cần chủ động trao đổi, đặt câu hỏi, tranh luận thẳng thắn và gắn nội dung học tập với thực tiễn Việt Nam.

Đồng thời đề nghị Cơ quan Điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM và thành phố Đà Nẵng tăng cường hợp tác chặt chẽ hơn nữa với Trường Đại học Việt Đức trên ba phương diện: Đào tạo, nghiên cứu và đối thoại chính sách. Thông qua sự phối hợp này, có thể phát huy kịp thời các cơ hội tích cực của hội nhập tài chính, chủ động nhận diện và quản trị rủi ro trong quá trình xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế.

Từ khía cạnh này, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình mong muốn trường là một kênh tham vấn chính sách quan trọng của Chính phủ. Từ mỗi khóa học, qua trao đổi của các giáo sư, chuyên gia, học viên, trường tham mưu cho Chính phủ, 2 thành phố là TPHCM và Đà Nẵng những vấn đề trên các khía cạnh về thể chế, cơ chế chính sách, chiến lược phát triển của Trung tâm Tài chính quốc tế... Mỗi khóa học không chỉ là trang bị kiến thức cho học viên mà cần có báo cáo cho Chính phủ về vấn đề tham vấn chính sách.

Cùng với đó, Trường Đại học Việt Đức cần tiếp tục phát huy vai trò hạt nhân tri thức, tiếp tục phối hợp chủ động, chặt chẽ với Hội đồng Điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam cũng như các cơ quan điều hành tại hai thành phố trong công tác đào tạo nguồn nhân lực và nghiên cứu chuyên sâu.

Nhà trường cần từng bước xây dựng và kết nối một mạng lưới liên kết các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu và chuyên gia tài chính trên cả nước, hình thành một diễn đàn học thuật – chính sách có uy tín quốc gia trong lĩnh vực tài chính và thị trường vốn. Một diễn đàn như vậy sẽ là không gian trao đổi thường xuyên giữa giới nghiên cứu, cơ quan quản lý và khu vực doanh nghiệp, góp phần cung cấp luận cứ khoa học, phản biện chính sách và đề xuất giải pháp thực tế cho sự phát triển bền vững của Trung tâm Tài chính quốc tế.

Nguyễn Hoàng