Hoàn thiện quy định về phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí

Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, công tác kiểm tra phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí đối với một số bộ, ngành, địa phương cho thấy, các cơ quan hành chính nhà nước đã cơ bản triển khai thực hiện các quy định của Luật Báo chí 2016 và Nghị định số 09/2017/NĐ-CP ngày 09/02/2017 của Chính phủ quy định chi tiết việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước: Cử người phát ngôn, người được ủy quyền phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí; thực hiện quyền và trách nhiệm của người phát ngôn và người được ủy quyền phát ngôn; ban hành Quy định về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan trực thuộc; một số cơ quan đã tổ chức phổ biến, quán triệt việc triển khai thực hiện các quy định của pháp luật về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí; triển khai các hình thức về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số hạn chế như: Chưa công bố thông tin của người thực hiện phát ngôn, người phát ngôn, người được ủy quyền phát ngôn; chưa gửi văn bản công bố thông tin của người thực hiện phát ngôn, người phát ngôn, người được ủy quyền phát ngôn theo quy định; chưa giám sát, đôn đốc việc thực hiện các quy định về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí đối với các cơ quan trực thuộc; chưa thực hiện nghiêm việc tổ chức họp báo định kỳ theo quy định.

Tăng cường trách nhiệm giám sát, xử lý vi phạm liên quan đến phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí

Thực hiện tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương và triển khai mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, chủ trương phân cấp, phân quyền, rõ người, rõ việc, phù hợp với tình hình. Do đó cần có thay đổi quy định về người thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí cho phù hợp thực tế và tình hình hiện nay.

Hiện nay với sự phát triển của khoa học, công nghệ, nhất là công nghệ truyền thông đã xuất hiện thêm các hình thức thông tin, tuyên truyền có hiệu quả như trang mạng xã hội, nền tảng số, trang fanpage của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và UBND tỉnh, thành phố. Do đó, Nghị định cần bổ sung cho phù hợp đáp ứng với yêu cầu thực tế. 

Mục đích xây dựng dự thảo Nghị định nhằm thể chế hóa kịp thời, toàn diện chủ trương, đường lối của Đảng về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy, về công tác quản lý báo chí; hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm đảm bảo hiệu lực thi hành.

Đồng thời, xác định rõ quyền và nghĩa vụ của cơ quan hành chính nhà nước trong công tác phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí, qua đó bảo đảm việc thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các quy định về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí.

Tăng cường trách nhiệm theo dõi, giám sát, xử lý vi phạm liên quan đến việc thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí.

Người thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí

Dự thảo Nghị định quy định, người thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Ủy ban nhân dân các cấp; cục, cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và tổ chức cấp tỉnh thuộc cơ quan trung ương được tổ chức theo ngành dọc đặt tại địa phương, khu vực, gồm:

a) Người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước;

b) Người được người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước giao nhiệm vụ phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí thường xuyên (sau đây gọi chung là người phát ngôn);

c) Người có trách nhiệm thuộc cơ quan hành chính nhà nước được người đứng đầu ủy quyền thực hiện phát ngôn (sau đây gọi chung là người được ủy quyền phát ngôn) hoặc giao nhiệm vụ phối hợp cùng người phát ngôn thực hiện phát ngôn hoặc cung cấp thông tin cho báo chí về những vấn đề cụ thể được giao.

Họ tên, chức vụ, số điện thoại và địa chỉ e-mail của người phát ngôn phải được công bố bằng văn bản cho cơ quan quản lý nhà nước về báo chí và phải được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử của cơ quan hành chính nhà nước.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm đăng tải, công bố công khai, cập nhật khi có thay đổi danh sách người phát ngôn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Ủy ban nhân dân cấp xã.

Người phát ngôn cung cấp thông tin cho báo chí thường xuyên nếu không thể thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí thì phải báo cáo để người đứng đầu cơ quan hành chính ủy quyền cho người có trách nhiệm thuộc cơ quan mình thực hiện việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí.

Các cá nhân của cơ quan hành chính nhà nước không là người được giao nhiệm vụ phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí được cung cấp thông tin cho báo chí theo quy định pháp luật nhưng không được nhân danh cơ quan hành chính nhà nước để phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin đã cung cấp.

Phát ngôn và cung cấp thông tin định kỳ

Theo dự thảo Nghị định, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức cung cấp thông tin cho báo chí theo định kỳ 1 tháng một lần về hoạt động và công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ bằng hình thức họp báo, cung cấp thông cáo báo chí và đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ.

Cổng thông tin điện tử của Chính phủ có trách nhiệm cập nhật thông tin theo các quy định hiện hành để cung cấp kịp thời, chính xác thông tin chính thống cho các cơ quan báo chí trong cả nước.

Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí về hoạt động của cơ quan mình, về lĩnh vực, địa bàn thuộc phạm vi quản lý của mình, thông qua các hình thức sau:

Hằng tháng cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí và cập nhật thông tin trên Cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử của cơ quan mình theo quy định của Chính phủ về cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến trên trang thông tin điện tử hoặc Cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước; trang mạng xã hội hoặc nền tảng số chính thức của cơ quan hành chính nhà nước.

Ít nhất 3 tháng một lần tổ chức họp báo để cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí.

Trường hợp cần thiết, cơ quan hành chính nhà nước tổ chức cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí bằng văn bản hoặc thông tin trực tiếp tại các cuộc giao ban báo chí hàng tuần do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức.

Cung cấp thông tin kịp thời, chính xác cho Cổng thông tin điện tử của Chính phủ theo quy định hiện hành.

Cục, cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và tổ chức cấp tỉnh thuộc cơ quan trung ương được tổ chức theo ngành dọc đặt tại địa phương, khu vực và Ủy ban nhân dân cấp xã:

Cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí và cập nhật thông tin trên Cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử của cơ quan mình theo quy định của Chính phủ về cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến trên trang thông tin điện tử hoặc cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước; trang mạng xã hội hoặc nền tảng số chính thức của cơ quan hành chính nhà nước.

Cử người phát ngôn cung cấp thông tin tại họp báo của bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh khi có yêu cầu.

Trường hợp cần thiết, cơ quan hành chính nhà nước tổ chức cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí bằng văn bản hoặc các hình thức quy định.

Cung cấp thông tin kịp thời, chính xác cho Cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử của bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cơ quan cấp trên ngành dọc ở trung ương theo quy định hiện hành.

Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; tổ chức cấp tỉnh thuộc cơ quan trung ương được tổ chức theo ngành dọc đặt tại địa phương, khu vực và Ủy ban nhân dân cấp xã có thể thông tin trực tiếp tại các cuộc giao ban báo chí do Ban Tuyên giáo và Dân vận, cơ quan chuyên môn về văn hóa thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Hội Nhà báo tỉnh, thành phố tổ chức.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến đối với dự thảo này trên Cổng TTĐT của Bộ.

Minh Hiển