Hợp tác kinh tế trên tuyến hành lang “Côn Minh – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh”: Nhiều điểm sáng

Việc thu hút và sử dụng hiệu quả vốn đầu tư là một trong những điểm sáng hàng đầu về hợp tác phát triển kinh tế trên tuyến hành lang Côn Minh – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, hàng năm nguồn vốn đầu tư trong và ngoài nước chiếm tỷ trọng lớn trong tổng vốn đầu tư toàn xã hội của mỗi địa phương, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, xóa đói giảm nghèo.

Điểm nổi bật trong hoạt động thu hút đầu tư, đó là các địa phương trên tuyến hành lang kinh tế này luôn quan tâm và triển khai tốt việc thu hút và sử dụng vốn đầu tư nước ngoài. Đến nay, trên địa bàn tỉnh Lào Cai hiện có 21dự án FDI của Trung Quốc/30 dự án FDI còn hiệu lực, với tổng vốn đầu tư cam kết đạt 408 triệu USD chiếm 83.77% tổng vốn đầu tư FDI trên toàn địa bàn tỉnh; thành phố Hà Nội có 166 dự án FDI của các Nhà đầu tư đến từ Trung Quốc với tổng vốn đăng ký đạt 105 triệu USD;Quảng Ninh có 54 dự án FDI của Trung Quốc/100 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 370/3.730 triệu USD; con số này ở thành phố Hải Phòng lần lượt là 42/294 dự án FDI còn hiệu lực với tổng số vốn đầu tư đăng ký đạt 348/4.440 triệu USD, chiếm 14.3%tổng vốn FDI trên địa bàn thành phố.

Hợp tác trao đổi thương mại giữa các tỉnh, thành phố luôn được nhận được sự quan tâm của các cơ quan chức năng và cộng đồng doanh nghiệp trên tuyến hành lang. Thành quả của sự hợp tác đã đem lại những kết quả đáng khích lệ cho hoạt động thương mại dọc theo lưu vực sông Hồng. Năm 2010 cùng với sự phục hồi của nền kinh tế thế giới, khu vực và trong nước, kim ngạch XNK qua cặp cửa khẩu quốc tế Lào Cai – Hà Khẩu có bước tăng trưởng mạnh mẽ, năm 2010 ước đạt 800 triệu USD tăng 23% so với cùng kỳ năm trước.

Hợp tác về lĩnh vực tài chính, ngân hàng giữa các địa phương trên tuyến hành lang kinh tế là một trong những điểm sáng không thể thiếu để góp phần thúc đẩy vùng biên cương phát triển phồn thịnh. Điển hình là công tác thanh toán biên mậu qua cửa khẩu Lào Cai – Hà Khẩu trong thời gian qua góp phần thúc đẩy phát triển kinh doanh, XNK hàng hóa, dịch vụ của các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp trong nước với tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Chỉ tính riêng năm 2010, có trên 430 tổ chức, doanh nghiệp thường xuyên thực hiện thanh toán qua ngân hàng đối với hàng hóa XNK qua Cửa khẩu quốc tế Lào Cai; tổng doanh số thanh toán chung XNK hàng hóa qua Ngân hàng ước đạt 5.302 tỷ đồng tăng hơn 300% so với cùng kỳ năm trước.

Thành quả tốt đẹp của hợp tác phát triển kinh tế phải kể đến sự đóng góp không nhỏ của hoạt động xúc tiến thương mại thời gian qua. Các doanh nghiệp của các địa phương tích cực tham gia giới thiệu sản phẩm hàng hóa, ký kết hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Hội chợ Thương mại biên giới Việt – Trung tổ chức luân phiên tại tỉnh Lào Cai và Vân Nam. Năm 2009, Hội chợ được tổ chức tại thành phố Lào Cai thu hút 648 gian hàng của các doanh nghiệp hai nước Việt - Trung, 14 hợp đồng kinh tế của doanh nghiệp hai nước Việt – Trung được ký kết với tổng giá trị đạt 114 triệu USD. Năm 2010, Hội chợ biên giới Trung – Việt được tổ chức tại huyện Hà Khẩu, Vân Nam, Trung Quốc với quy mô 1.300 gian hàng của doanh nhân hai nước Trung – Việt; đã có 12 hợp đồng kinh tế được ký kết với tổng trị giá 137,3 triệu USD, tăng 23,3%so với hội chợ năm trước.

Theo Ông Vương Kiến Vĩ, Phó Giám đốc Sở Thương mại tỉnh Vân Nam (Trung Quốc): giao lưu kinh tế thương mại tỉnh Vân Nam và Việt Nam ngày càng được tăng cường và bước sang giai đoạn phát triển mới. Mặc dù trong bối cảnh kinh tế các nước trên thế giới và khu vực suy giảm, nhưng kim ngạch thương mạigiữa tỉnh Vân Nam và Việt Nam năm 2009 vẫn đạt 790 triệu USD. Riêng 10 tháng năm 2010 con số này đạt 714 triệu USD, gần bằng kim ngạch của cả năm trước. Bên cạnh đó, sự hợp tác kinh tế và kỹ thuật giữa tỉnh Vân Nam với Việt Nam không ngừng tăng lên, các doanh nghiệp tỉnh Vân Nam đã triển khai hợp tác với các doanh nghiệp Việt Nam trên các lĩnh vực như thủy điện, luyện kim, vật liệu xây dựng... .

Đến nay, lĩnh vực và phạm vi hợp tác không ngừng mở rộng, đặc biệt là hoạt động xúc tiến triển khai xây dựng hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng- Quảng Ninh. Khi các dự án hoàn thành và đi vào sử dụng sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của các địa phương, tạo bước đột phá về quan hệ hợp tác trên tuyến hành lang kinh tế, không gian kết nối hợp tác được mở rộng và thông suốt, có tác dụng lan tỏa mạnh mẽ các vùng, miền lân cận.

Cùng hợp tác cùng thắng

Dựa trên những thành quả tốt đẹp của 5 tỉnh, thành phố đạt được trong thời gian qua, với quan điểm “cùng hợp tác cùng thắng”, các tỉnh, thành phố trên tuyến hành lang cần thắt chặt hơn nữa quan hệ hợp tác, phát huy tốt tiềm năng, lợi thế của mỗi địa phương và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Trước hết, 5 tỉnh, thành phố tiếp tục đề nghị Chính phủ hai nước ký kết Hiệp định hợp tác xây dựng “Hai hành lang một vành đai” làm khung pháp lý để các tỉnh, thành phố triển khai thực hiện các hoạt động hợp tác phát triển.

Song hành cùng với tiến trình này, 5 tỉnh cần đẩy nhanh kết nối không gian kinh tế - xã hội tạo nền tảng thúc đẩy phát triển hợp tác đầu tư và trao đổi thương mại. Trong đó, ưu tiên đầu tư và đẩy nhanh tiến độ xây dựng hạ tầng giao thông, đặc biệt là các công trình quan trọng có tác động lớn đến tốc độ phát triển kinh tế xã hội của các địa phương như: khẩn trương hoàn thành tuyến đường cao tốc Hà Nội – Lào Cai, đường cao tốc Hà Nội – Hạ Long, Hải Phòng – Hạ Long, Hạ Long – Móng Cái; nâng cấp tuyến đường sắt Yên Viên - Lào Cai; đầu tư xây dựng sân bay Lào Cai; phát huy tốt vai trò trung chuyển của cảng Cái Lân, tổ hợp Công nghiệp Dịch vụ cảng biển Hải Hà,nâng cấpđường sắt Mông Tự - Hà Khẩu…

Bên cạnh đó, Chính phủ mỗi nước cần tiếp tục hỗ trợ về chính sách, nguồn lực cho các vùng biên giới. Trong thời gian tới, 4 tỉnh, thành của Việt Nam phối hợp nghiên cứu đề xuất chung, trình Chính phủ phê duyệt chủ trương xây dựng Quy hoạch phát triển hành lang kinh tế: Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh để xác định tầm nhìn chiến lược, kế hoạch cụ thể trong từng giai đoạn gắn với quy hoạch vùng, địa phương nhằm phát huy tối đa lợi thế của các tỉnh, thành phố Việt Nam trên tuyến hành lang kinh tế.

Đặc biệt, thỏa thuận khung về đẩy nhanh hợp tác nghiên cứu và xây dựng “Khu hợp tác kinh tế biên giới thành phố Lào Cai (Việt Nam) – Hà Khẩu (Trung Quốc)” được ký kết giữa hai tỉnh Lào Cai - Vân Nam vào tháng 6/2010 đã đáp ứng lợi ích cho mỗi bên và phù hợp với yêu cầu của thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế. Do đó, thời gian tới hai bên tích cực hoàn thành các trình tự, thủ tục trình Chính phủ hai nước xem xét phê duyệt, làm động lực thúc đẩy hợp tác trên tuyến hành lang kinh tế. Song, trước mắt tỉnh Lào Cai và tỉnh Vân Nam cần đẩy mạnh việc thu hút và xây dựng Khu Thương mại Công nghiệp Kim Thành, thành phố Lào Cai (Việt Nam) và Khu Thương mại Bắc Sơn, thị trấn Hà Khẩu (Trung Quốc), tạo cơ sở thúc đẩy nhanh việc thực hiện Khu hợp tác kinh tế.

Để tạo môi trường đẩy mạnh tự do hóa thương mại và tiện lợi hóa lưu thông hàng hóa của tuyến hành lang kinh tế, ngành hải quan hai nước tích cực áp dụng triển khai thủ tục hải quan điện tử và không ngừng xem xét cải tiến, tiện lợi hóa thông quan trên toàn bộ các cặp cửa khẩu của tuyến Hành lang kinh tế. Tiếp tục triển khai thực hiện thí điểm thông quan "một điểm dừng" tại cửa khẩu quốc tế Lào Cai - Hà Khẩu.

Việc làm cấp thiết hiện này là hoàn thiện khung pháp lý và các cơ chế chính sách nhằm quản lý cũng như hỗ trợ tối đa cho các hoạt động kinh tế thương mại giữa Việt Nam – Trung Quốc nói chung, tỉnh Vân Nam và các tỉnh, thành phố Việt Nam trong Hành lang kinh tế, đặc biệt đề nghị Chính phủ hai nước đồng ý cho phép vận hành chính thức Cầu đường bộ sông Hồng nối Khu thương mại công nghiệp Kim Thành (Lào Cai - Việt Nam) và Khu thương mại Bắc Sơn (Vân Nam – Trung Quốc), nhằm tăng cường năng lực thông quan cho cặp cửa khẩu quốc tế Lào Cai – Hà Khẩu, thúc đẩy hợp tác đầu tư và trao đổi thương mại.