In bài viết

Hợp tác Mekong - Lan Thương: Tăng cường kết nối, quản lý bền vững nguồn nước

(Chinhphu.vn) - Ngày 19/11, tại Hà Nội, Hội nghị Bộ trưởng Hợp tác tài nguyên nước Mekong - Lan Thương lần thứ hai được tổ chức với sự tham dự của 6 quốc gia thành viên gồm Việt Nam, Trung Quốc, Campuchia, Lào, Myanmar và Thái Lan. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Thứ trưởng Bộ Thủy lợi Trung Quốc Lưu Đông Thuận đồng chủ trì Hội nghị.

19/11/2026 16:28
Hợp tác Mekong - Lan Thương: Tăng cường kết nối, quản lý bền vững nguồn nước - Ảnh 1.

Hơn 70 dự án thuộc Quỹ Đặc biệt Hợp tác Mekong - Lan Thương đã được triển khai trong các lĩnh vực cấp nước nông thôn, quản lý lưu vực, giám sát an toàn đập và quan trắc thủy văn - Ảnh: Khương Trung

Diễn ra nhân dịp kỷ niệm 10 năm hình thành cơ chế Hợp tác Mekong - Lan Thương, Hội nghị mang chủ đề "Thúc đẩy hợp tác toàn lưu vực hướng tới phát triển bền vững tài nguyên nước lưu vực Mekong - Lan Thương".

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng đánh giá cao những kết quả hợp tác trong 10 năm qua. Cơ chế phối hợp giữa các quốc gia ngày càng được củng cố, hoạt động chia sẻ thông tin thủy văn mở rộng, năng lực quản lý tài nguyên nước từng bước được nâng cao.

Đến nay, hơn 70 dự án thuộc Quỹ Đặc biệt Hợp tác Mekong - Lan Thương đã được triển khai, tập trung vào cấp nước nông thôn, quản lý lưu vực, giám sát an toàn đập và quan trắc thủy văn. Việc tăng cường thông báo, phối hợp vận hành trong các đợt thiên tai lớn cũng góp phần hỗ trợ các quốc gia chủ động ứng phó với lũ lụt, hạn hán.

Tuy nhiên, lưu vực Mekong - Lan Thương đang đối mặt với nhiều sức ép từ nhu cầu nước và năng lượng gia tăng, biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan và ô nhiễm môi trường nước. Điều này đòi hỏi các quốc gia phải tăng cường phối hợp, chia sẻ dữ liệu và hành động thực chất hơn.

Chia sẻ dữ liệu thời gian thực tại 24 trạm thủy văn

Điểm nhấn của Hội nghị là việc sáu quốc gia ký Bản ghi nhớ về chia sẻ thông tin thủy văn lưu vực sông Mekong - Lan Thương. Theo đó, các bên thống nhất chia sẻ thông tin thời gian thực tại 24 trạm thủy văn trọng điểm, gồm: Trung Quốc 2 trạm, Campuchia 7 trạm, Lào 6 trạm, Myanmar 1 trạm, Thái Lan 6 trạm và Việt Nam 2 trạm tại Tân Châu, Châu Đốc.

Đây là bước tiến quan trọng trong xây dựng hệ thống dữ liệu thủy văn có sự tham gia của cả sáu quốc gia, tạo cơ sở nâng cao năng lực theo dõi, dự báo dòng chảy, quản lý nguồn nước và cảnh báo thiên tai trên toàn lưu vực.

Đối với Việt Nam, thông tin từ thượng nguồn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong dự báo dòng chảy về Đồng bằng sông Cửu Long - nơi có khoảng 17 triệu người sinh sống, đồng thời là vùng sản xuất trọng điểm về lúa gạo, thủy sản và trái cây. Khu vực này đang chịu nhiều tác động từ nước biển dâng, xâm nhập mặn, hạn hán, thiếu nước, sạt lở và suy giảm phù sa. Dữ liệu kịp thời, tin cậy sẽ hỗ trợ công tác dự báo, cảnh báo, điều hành sản xuất và bảo vệ sinh kế người dân.

3 ưu tiên thúc đẩy hợp tác toàn lưu vực

Tại Hội nghị, các quốc gia chia sẻ nhiều định hướng hợp tác, tập trung vào tăng cường trao đổi dữ liệu, ứng dụng công nghệ số trong dự báo thủy văn, kiểm soát ô nhiễm nguồn nước, bảo vệ hệ sinh thái và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trên cơ sở những thách thức chung, Việt Nam đề xuất 3 hướng ưu tiên hợp tác: tăng cường chia sẻ thông tin khí tượng thủy văn, đặc biệt là dữ liệu vận hành hồ chứa và thông báo sớm trước khi xả lũ hoặc tích nước; thúc đẩy kết nối giữa các cơ chế hợp tác tiểu vùng Mekong, đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng công nghệ mới trong quản lý tài nguyên nước, phòng chống thiên tai; tiếp tục phát huy vai trò Quỹ Đặc biệt Hợp tác Mekong - Lan Thương trong hỗ trợ sinh kế, nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng trước lũ, hạn hán và xâm nhập mặn.

Bế mạc Hội nghị, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh ba thông điệp xuyên suốt: tin cậy và minh bạch là nền tảng hợp tác; người dân phải là trung tâm; các cam kết cần được chuyển hóa thành hành động cụ thể.

Các Trưởng đoàn đã thông qua Tuyên bố chung, tái khẳng định cam kết tăng cường quản lý, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên nước, hài hòa giữa phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường. Các nước nhất trí tiếp tục thực hiện Kế hoạch hành động 2023–2027, triển khai Bản ghi nhớ về chia sẻ thông tin thủy văn, đồng thời chuẩn bị kế hoạch hợp tác 5 năm tiếp theo.

Hội nghị cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp giữa cơ chế Mekong - Lan Thương với Ủy hội sông Mekong quốc tế (MRC), ASEAN và các cơ chế hợp tác tiểu vùng khác.

Kết quả Hội nghị tạo thêm động lực để sáu quốc gia tăng cường kết nối, chuyển các cam kết thành hành động thiết thực, cùng quản lý và sử dụng bền vững nguồn nước Mekong - Lan Thương, vì lợi ích chung và cuộc sống của hàng triệu người dân trong toàn lưu vực.

Đỗ Hương