Kết nối 3 trụ cột, tạo động lực cho đổi mới sáng tạo

Chiều 4/10, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Diễn đàn Tương lai khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia 2026.

Phát biểu tại diễn đàn, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo Nguyễn Mai Dương nhấn mạnh Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính cho phát triển trong giai đoạn mới.

Thời gian qua, nhiều chủ trương của Đảng đã được thể chế hóa thông qua Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Luật Công nghệ cao, Luật Chuyển đổi số, Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Chuyển giao công nghệ cùng nhiều văn bản hướng dẫn thi hành.

Qua đó, từng bước hình thành hành lang pháp lý cho nghiên cứu khoa học, phát triển và thử nghiệm công nghệ, chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, chuyển đổi số và huy động nguồn lực xã hội.

Theo ông Nguyễn Mai Dương, với thông điệp “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”, Ngày hội Đổi mới sáng tạo năm 2026 đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ nhận thức sang hành động; từ ý tưởng sang sản phẩm; từ nghiên cứu sang ứng dụng và thương mại hóa; từ mô hình đơn lẻ sang những kết quả có thể nhân rộng.

“Đầu tư cho đổi mới sáng tạo phải được đo bằng hiệu quả và đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước”, ông Nguyễn Mai Dương nhấn mạnh.

Diễn đàn được thiết kế với 3 trụ cột. Trụ cột thứ nhất là nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và công nghệ chiến lược, từ năng lực làm chủ đến ứng dụng, thương mại hóa và lan tỏa công nghệ. 

Các đại biểu tập trung trao đổi về năng lực trí tuệ nhân tạo quốc gia, làm chủ công nghệ lõi, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm công nghệ chiến lược và khai thác thương mại quyền sở hữu trí tuệ.

Mục tiêu là đưa kết quả nghiên cứu và công nghệ trở thành tài sản, sản phẩm và giá trị thương mại; đồng thời hình thành một chuỗi từ lựa chọn đúng công nghệ, làm chủ công nghệ, bảo hộ và khai thác tài sản trí tuệ đến đưa công nghệ vào sản xuất, thị trường và mở rộng ứng dụng.

Trụ cột thứ hai là đổi mới sáng tạo, với trọng tâm từ phát triển hệ sinh thái đến tạo ra những hành động, kết quả và mô hình có thể nhân rộng. Theo đó, doanh nghiệp phải thực sự trở thành chủ thể trung tâm của đổi mới sáng tạo; viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức trung gian, nhà đầu tư và cơ quan quản lý cần hình thành các cơ chế hợp tác thực chất.

Các nội dung thảo luận về doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, tài chính cho đổi mới sáng tạo, thí điểm, đầu tư và mở rộng quy mô hướng tới phát triển bền vững… góp phần nhận diện những mô hình hiệu quả và điều kiện để các kết quả được lan tỏa.

Trụ cột thứ ba là chuyển đổi số quốc gia, từ khung kiến trúc số đến dữ liệu, hạ tầng dùng chung và năng lực triển khai ở quy mô quốc gia.

Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành tại Quyết định số 1425/QĐ-TTg ngày 29/7/2026. Đây được xác định là nền tảng để kết nối dữ liệu, tri thức, năng lực tính toán và các chủ thể, qua đó rút ngắn chu kỳ nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng và tạo điều kiện mở rộng các kết quả đổi mới sáng tạo trong các ngành, lĩnh vực, địa phương và trên phạm vi cả nước.

Theo các chuyên gia, doanh nghiệp, ba trụ cột này không thể tách rời nhau. Công nghệ chiến lược tạo ra năng lực mới; đổi mới sáng tạo biến tri thức công nghệ thành sản phẩm, quy trình, mô hình và giá trị mới trong thực tiễn; chuyển đổi số tạo hạ tầng để các kết quả được kết nối, mở rộng và lan tỏa nhanh hơn

Thu Giang