Khai thác Bauxite - chiến lược lâu dài phát triển kinh tế-xã hội Đắk Nông

Là một trong những người trực tiếp tham gia vào dự án thăm dò, khai thác bauxite ở Đắk Nông, ông Trần Phương khẳng định, thế mạnh lớn nhất của tỉnh chính là bauxite và đây là chiến lược lâu dài để phát triển kinh tế, xã hội một cách bền vững. Ông nói, cái lợi thấy rõ là việc đầu tư phát triển công nghiệp bauxite trên địa bàn sẽ kéo theo sự phát triển hạ tầng kỹ thuật, đào tạo việc làm cho lao động tại địa phương, giải quyết tốt vấn đề an sinh xã hội. Cái lợi thứ hai, xét ở góc độ kinh tế, Nhà máy tuyển quặng bauxite và sản xuất alumina có công suất 600.000 tấn/năm đi vào hoạt động sẽ kéo theo hàng loạt công trình công nghiệp phụ trợ và dịch vụ. Hơn nữa, khi đời sống nhân dân được nâng lên thì an ninh, trật tự an toàn xã hội được duy trì ổn định.

Một số ý kiến đưa ra, liệu khai thác bauxite có hiệu quả bằng sản xuất nông nghiệp và việc khai thác sẽ ảnh hưởng lớn đến quy mô diện tích đất nông nghiệp, xin ông cho biết quan điểm về vấn đề này? 

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông Trần Phương: Theo tính toán, cây công nghiệp chính là cà-phê ở Đắk Nông năng suất bình quân đạt 18,92 tạ/ha. Riêng 5 huyện, thị có phân bố quặng bauxite chỉ đạt 17,17 tạ/ha. Trong đó, số diện tích đất nằm ngay trên các mỏ bauxite năng suất còn thấp hơn nhiều. Thậm chí trên các vùng quặng có hàm lượng bauxite cao như Tuy Đức, Đăk Song, Quảng Sơn… cây không mọc lên được. Một số doanh nghiệp trồng thử nghiệm cao su trên những vùng đất có bauxite cũng không mang lại hiệu quả. Như vậy, ở khu vực khai thác bauxite không có hy vọng sản xuất nông nghiệp đem lại hiệu quả cao. Trong khi đó, nếu khai thác bauxite dự tính doanh thu xuất khẩu sẽ đạt trên 140 triệu USD/năm.

Lãnh đạo tỉnh cũng đã tính toán rất kỹ việc sử dụng đất, đất dành cho phát triển công nghiệp có hai hình thức: Đất nông nghiệp bị chiếm dụng vĩnh viễn, là đất để xây dựng các công trình công nghiệp; đất khai thác mỏ chỉ bị chiếm dụng thời hạn và hoàn trả sau khai thác, hoàn thổ. Đối với đất bị chiếm dụng vĩnh viễn cho quy mô dự án khoảng 1 triệu tấn Alumina/năm trong vòng 50 năm gồm mặt bằng nhà máy, hồ chứa nước, bãi thải… tổng cộng khoảng 1.100ha. Hoặc giả định Đắk Nông có phát triển bauxite đến mức tối đa như quy hoạch thì tổng diện tích đất công nghiệp bị chiếm dụng vĩnh viễn cũng không quá 10.000 ha, tương đương khoảng 1,53% tổng diện tích tự nhiên của tỉnh.

Đối với đất khai thác mỏ, tổng diện tích 9 mỏ đã được nghiên cứu đưa vào hồ sơ xin thăm dò khoáng sản ở tỉnh Đắk Nông là 160.510 ha, chiếm 24,6% diện tích tự nhiên của tỉnh. Trong đó thân quặng đã được xác định là 56.200 ha, chiếm 8,6 % diện tích tự nhiên của tỉnh. Diện tích thân quặng này đã loại trừ vùng cấm gồm đất an ninh, quốc phòng, các thị xã, thị trấn, thị tứ, rừng đặc dụng, đất tôn giáo, di sản văn hóa… Nếu Đắk Nông phát triển công nghiệp bauxite tối đa 10 triệu tấn Alumina như dự kiến thì mỗi năm cần chiếm dụng tạm thời khoảng 1.000ha. Sau một vài năm khai thác, sẽ hoàn nguyên trả lại diện tích khai thác cho mục tiêu nông nghiệp. Như vậy, diện tích đất nông nghiệp của tỉnh Đăk Nông thường xuyên bị chiếm dụng để khai thác mỏ chỉ vài ngàn ha.

Từ những số liệu trên cho thấy, việc phát triển công nghiệp bauxite có ảnh hưởng đến quy mô diện tích đất nông nghiệp, nhưng không lớn và nếu so sánh giữa giá trị sản xuất nông nghiệp với những lợi ích từ khai thác bauxite thì đã quá rõ ràng. Tôi cho rằng, kết luận số 245 TB/TW của Bộ Chính trị về quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, sử dụng bauxite giai đoạn 2007-2015, có xét đến 2025 là phù hợp và sáng suốt. 

Ông có thể cho biết việc sắp xếp nơi tái định cư cho đồng bào trong diện phải di dời để thực hiện dự án đã được chuẩn bị như thế nào?

Phó chủ tịch UBND tỉnh Đăk Nông Trần Phương: Lãnh đạo tỉnh luôn coi trọng và quan tâm đặc biệt việc hỗ trợ đồng bào trong diện phải di dời để thực hiện dự án. Chúng tôi đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan và có phương án hỗ trợ bà con rất chi tiết, đã dành hẳn một khu đất rộng 15 ha để làm nơi tái định cư và đã xây dựng 20 căn hộ tạm cư sẵn sàng đón bà con chuyển đến nơi ở mới.

Xin trân trọng cảm ơn ông! 

Công tác đền bù, giải phóng mặt bằng cơ bản đã hoàn thành

Sự đồng thuận của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương

Công tác đào tạo nhân lực phục vụ nhà máy đang được xúc tiến

Ông Đinh Ngọc Hà, Hiệu trưởng Trung học chuyên nghiệp dân lập Kinh tế-Kỹ thuật Phương Nam cho biết, trường đang liên kết đào tạo hơn 300 công nhân kỹ thuật các ngành: Hóa phân tích, Tuyển khoáng, Nguội sửa chữa, Vận hành lò hơi tốt nghiệp sẽ trở về làm việc cho nhà máy Alumin Nhân Cơ

Dự án đã ưu tiên tuyển chọn học sinh là con em dân tộc tại địa phương, các gia đình chính sách, gia đình có đất trong vùng dự án được tham gia đào tạo miễn phí lớp công nhân kỹ thuật đầu tiên.

Nhóm phóng viên Cổng TTĐT Chính phủ

Tin bài liên quan:

♦ Khảo sát thực địa, môi trường dự án bauxite Nhân Cơ, Đắk Nông

♦ Đảm bảo phương án môi trường tốt nhất cho dự án bauxite Tây Nguyên 

♦ Kỳ 4: Khai thác tiềm năng bauxite Tây Nguyên: Bài học về chuẩn bị những dự án lớn

♦ Kỳ 3: Khai thác tiềm năng bauxite Tây Nguyên: Áp dụng công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường

♦ Triển khai thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị về khai thác bauxite

♦ Kỳ 2: Khai thác bauxite Tây Nguyên: Đảm bảo hài hòa hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường

♦ Kỳ 1: Đánh thức tiềm năng bauxite để phục vụ phát triển kinh tế xã hội Tây Nguyên

♦ Kết luận của Bộ Chính trị về Quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng bô-xít giai đoạn 2007 - 2015, có xét đến năm 2025

♦ Chủ trương phát triển công nghiệp khai thác Bauxite Tây Nguyên là đúng đắn, cần có cơ chế giám sát chặt chẽ, đảm bảo môi trường