Khảo sát toàn quốc về sức khỏe học đường: Nhiều tiến bộ và những thách thức cần giải quyết

Khảo sát đánh giá chính sách và thực tiễn triển khai công tác sức khỏe học đường tại 959 trường học, đồng thời khảo sát khả năng tiếp cận các dịch vụ nước sạch, vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân tại 8.159 trường học trên cả nước. Quá trình khảo sát cũng ghi nhận ý kiến tham vấn của 284 học sinh nam và nữ tại sáu vùng kinh tế-xã hội trên toàn quốc.

Cụ thể, 93,7% số trường tham gia khảo sát cho biết có tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho học sinh, trong khi 86% trường có khả năng tiếp cận các dịch vụ cơ bản về nước sạch, vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân.

Kết quả cuộc khảo sát gồm hai nội dung đánh giá có tính bổ trợ cho nhau cho thấy những tiến bộ đáng ghi nhận trong công tác chăm sóc sức khỏe học đường, đồng thời chỉ ra những khoảng trống cần ưu tiên khắc phục nhằm bảo đảm mọi học sinh được học tập trong môi trường an toàn, lành mạnh và có điều kiện phát triển toàn diện.

Tuy nhiên, khảo sát cũng chỉ ra một số thách thức cần tập trung giải quyết, trong đó có việc tăng cường hỗ trợ học sinh mắc bệnh mạn tính và bảo đảm các dịch vụ ngày càng dễ tiếp cận, an toàn, đầy đủ hơn, đặc biệt đối với trẻ em khuyết tật và trẻ em gái.

Cơ sở dữ liệu quan trọng cho hoạch định chính sách

Hơn một phần tư dân số Việt Nam đang trong độ tuổi đi học, khiến trường học trở thành một trong những môi trường quan trọng nhất để thúc đẩy các hành vi lành mạnh, phòng ngừa bệnh tật và thương tích, đồng thời hỗ trợ sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ. Trường học cũng có thể tạo ra môi trường học tập an toàn, hòa nhập và thuận lợi, nơi các vấn đề sức khỏe được phát hiện sớm và trẻ em được kết nối với các dịch vụ hỗ trợ cần thiết.

Thứ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Thị Quyên Thanh nhấn mạnh khảo sát cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng để theo dõi tiến độ triển khai Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026–2035.

Theo Thứ trưởng, những kết quả thu được sẽ góp phần định hướng các ưu tiên và phân bổ nguồn lực đầu tư của Chính phủ nhằm nâng cao sức khỏe, thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh. Bộ Giáo dục và Đào tạo mong muốn tiếp tục phối hợp với các đối tác thuộc nhiều lĩnh vực để chuyển hóa kết quả khảo sát thành những hành động thiết thực vì trẻ em trên cả nước.

Trưởng Đại diện WHO tại Việt Nam, TS. Angela Pratt đánh giá khảo sát mang đến bức tranh rõ nét về thực trạng công tác sức khỏe trường học tại Việt Nam, đồng thời cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách, nhà giáo dục và cán bộ y tế những bằng chứng cần thiết để xác định ưu tiên, phân bổ nguồn lực phù hợp và theo dõi tiến độ thực hiện.

Đáng chú ý, kết quả khảo sát góp phần bảo đảm các quyết định liên quan đến sức khỏe trường học được xây dựng trên cơ sở bằng chứng, tập trung vào những lĩnh vực có khả năng tạo ra tác động lớn nhất.

TS. Angela Pratt nhấn mạnh trường học khỏe mạnh là nền tảng để xây dựng một xã hội khỏe mạnh và thịnh vượng. Khi trẻ em được bảo đảm dinh dưỡng đầy đủ, được bảo vệ trước các nguy cơ sức khỏe, được hỗ trợ về sức khỏe tinh thần và tiếp cận các dịch vụ cần thiết, các em sẽ có điều kiện tốt hơn để học tập, phát triển và phát huy tối đa tiềm năng.

Bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam, cho biết khảo sát không chỉ phản ánh những tiến bộ đã đạt được mà còn chỉ rõ những nhóm trẻ em và trường học cần được hỗ trợ nhiều hơn.

Theo bà Silvia Danailov, thành công cần được thể hiện bằng những thay đổi cụ thể trong cuộc sống của trẻ em; mọi trẻ em, dù là trai hay gái, đều được đến trường trong môi trường an toàn, lành mạnh, nơi các em sẵn sàng học tập và phát triển toàn diện.

Các đại biểu nhấn mạnh, công tác sức khỏe trường học hiệu quả không chỉ giới hạn ở việc cung cấp dịch vụ y tế mà còn bao gồm bảo đảm dinh dưỡng, thúc đẩy hoạt động thể chất, chăm sóc sức khỏe tâm thần, bảo vệ trẻ em và đặc biệt là khả năng tiếp cận các dịch vụ nước sạch, vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân có chất lượng.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa ngành giáo dục và ngành y tế, cùng với chính quyền địa phương, nhà trường, gia đình, cộng đồng và các đối tác phát triển.

Hội thảo được tổ chức ngay sau khi Nhóm công tác kỹ thuật về Sức khỏe trường học được thành lập, với sự tham gia của các bộ, ngành, cơ quan Liên Hợp Quốc và các đối tác, nhằm tăng cường phối hợp và hỗ trợ triển khai Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026–2035.

Trên cơ sở kết quả khảo sát, hội thảo đã xác định lộ trình cụ thể nhằm chuyển hóa các định hướng chính sách thành hành động thiết thực, qua đó cải thiện sức khỏe, hạnh phúc, sự an toàn và kết quả học tập của trẻ em và thanh thiếu niên trên cả nước./.