Không né tránh trách nhiệm

Bộ trưởng Lao động, Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Kim Ngân trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội

Do chương trình chất vấn thay đổi, Bộ trưởng Lao động, Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Kim Ngân là thành viên Chính phủ đầu tiên “đăng đàn” trước Quốc hội.

Mở đầu phiên chất vấn, đại biểu Võ Thị Thủy (Bình Định) đặt câu hỏi về vấn đề mà dư luận đang quan tâm. “Hiện nay lao động nước ngoài du nhập vào nước ta ngày càng nhiều, trong khi lao động Việt Nam đang thiếu việc làm. Như vậy về ảnh hưởng thế nào đến nguồn nhân lực trong nước? “, đại biểu chất vấn.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân trả lời, thừa nhận một thực tế là trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế chúng ta mở cửa để thu hút vốn đầu tư, thu hút công nghệ tiên tiến thì yếu tố di chuyển thể nhân giữa thị trường các nước không tránh khỏi.

Tuy nhiên, sự di chuyển đó phải tuân thủ pháp luật. Đó là chúng ta không tiếp nhận lao động phổ thông mà chỉ tiếp nhận những chuyên gia, người có tay nghề và kinh nghiệm trong quản lý, điều hành sản xuất kinh doanh.

Theo Bộ trưởng, vừa qua có hiện tượng lao động phổ thông nước ngoài vào Việt Nam bằng nhiều con đường như du lịch, kinh doanh, thăm thân nhân.

Do đó khi chuyển mục đích từ du lịch sang làm việc, nếu đơn vị sử dụng không báo cáo và cơ quan quản lý Nhà nước tại địa phương không kiểm tra thì chúng ta không nắm được số liệu cụ thể.

Bộ trưởng cho biết, với trách nhiệm là cơ quan quản lý Nhà nước về lao động, Bộ đã báo cáo và đề xuất giải pháp.

Đối với những người không có cấp giấy phép lao động, chúng ta kiểm tra nếu đầy đủ điều kiện thì cấp giấy phép, còn nếu không đủ điều kiện thì hướng dẫn, tuyên truyền giải thích và yêu cầu hết thời hạn được lưu trú tại Việt Nam thì chúng ta không gia hạn visa, tạo điều kiện cho họ về nước.

Bên cạnh đó, tăng cường công tác quản lý xuất, nhập cảnh và tăng cường công tác quản lý việc tạm trú, lưu trú, chuyển đổi mục đích sử dụng lao động.

Nối tiếp vấn đề về lao động nước ngoài, đại biểu Nguyễn Ngọc Đào (Hà Nội) chất vấn, về trách nhiệm quản lý lao động nước ngoài tại Việt Nam của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội trong khi lại nhắc tới trách nhiệm của cả 3 Bộ là Công an, Tư pháp và Ngoại giao.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân khẳng định: “Tôi không đùn đẩy trách nhiệm cho Bộ nào. Trách nhiệm quản lý lao động là của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội được quy định trong pháp luật và trong nghị định của Chính phủ. Nhưng với lao động nước ngoài vào Việt Nam bằng nhiều con đường như du lịch, kinh doanh… thì cần có sự phối hợp quản lý của các Bộ liên quan. Ví dụ quản lý xuất nhập cảnh là Bộ Công an, quản lý tạm trú, tạm vắng là công an, còn cấp lý lịch tư pháp là Bộ Tư pháp….

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân nhấn mạnh, các Bộ liên quan có trách nhiệm phối hợp để có biện pháp ổn định, khắc phục tình hình lao động phổ thông nước ngoài vào làm việc ở Việt Nam.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng cũng đề nghị Quốc hội sớm đưa Luật quản lý lao động nước ngoài vào chương trình xây dựng pháp luật.

Giải quyết hơn 1,4 triệu việc làm mới

Vấn đề giải quyết việc làm trong bối cảnh suy thoái kinh tế cũng được nhiều đại biểu quan tâm, chất vấn.

Theo đại biểu Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng), một trong những mục tiêu quan trọng mà Chính phủ các nước đặt ra khi thông qua gói kích cầu là tạo ra việc làm. “Xin Bộ trưởng cho biết với những gói kích cầu của Chính phủ ta thì năm 2009 sẽ tạo ra bao nhiêu việc làm? Liệu có điều chỉnh chỉ tiêu giải quyết việc làm năm 2009?”, đại biểu chất vấn.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân khẳng định, thời gian vừa qua các gói kích cầu của Chính phủ đều nhằm tạo việc làm.

Chính phủ đã trình Quốc hội điều chỉnh một số chỉ tiêu kinh tế vĩ mô cơ bản, nhưng không điều chỉnh chỉ tiêu việc làm. Bởi khi điều chỉnh chỉ tiêu cơ bản chủ yếu thì sẽ chi phối, có tác động tới tất cả những hệ thống chỉ tiêu kinh tế - xã hội khác không riêng chỉ tiêu việc làm.

Bộ trưởng cho biết, cứ 1% GDP tăng lên sẽ tạo ra 0,34% việc làm mới. Nếu đặt chỉ tiêu tăng trưởng GDP đạt 5% thì đạt khoảng 1,45 triệu việc làm. Đây là con số khá cao trong bối cảnh hiện nay.

Bộ trưởng thông báo, Chính phủ đã chỉ đạo triển khai nhiều giải pháp để tạo công ăn việc làm cho người lao động hay giải quyết khó khăn cho lao động mất việc thông qua việc hỗ trợ doanh nghiệp gặp khó khăn.

Cũng về vấn đề dạy nghề, đại biểu Nguyễn Lân Dũng (Đắk Lắk) chất vấn, với việc mỗi năm nhà nước chi 8.000 tỉ đồng cho đề án dạy nghề nông dân thì Bộ định giải ngân thế nào.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết, đề án liên quan tới 70% lao động nông thôn, bao gồm dạy làm nông nghiệp cho năng suất cao hơn, dạy nghề để chuyển sang làm dịch vụ, đào tạo những người ở nông thôn tham gia hệ thống chính trị… Tổng kinh phí cho dự án này tới năm 2020 là trên 32.000 tỉ đồng với mục tiêu mỗi năm có 1 triệu lao động nông thôn được học nghề.

Có một số đại biểu băn khoăn về số liệu thống kê lao động mất việc không thống nhất, Bộ trưởng cho biết, các số liệu liên tục được cập nhật nên chuyển tới đại biểu có sự khác biệt. Trước chất vấn về điểm khó nhất trong quản lý thị trường lao động, Bộ trưởng trả lời, thị trường lao động của chúng ta còn mới mẻ, manh nha và cái khó nhất trong quản lý thị trường lao động Việt Nam hiện nay là lao động phi chính thức rất đông, chiếm khoảng 70%.

Bộ trưởng đề nghị Quốc hội ngoài việc sửa đổi, bổ sung Bộ Luật lao động vào năm 2010 theo chương trình làm luật của Quốc hội thì cần ban hành 2 luật rất cần thiết là Luật tiền lương tối thiểu và Luật việc làm.

Kết thúc phần chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đánh giá, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân trả lời ngắn gọn, nghiêm túc, rõ ràng, đã thấy rõ thêm những trách nhiệm, những phần việc mà sắp tới Bộ trưởng tiếp tục tập trung chỉ đạo triển khai.

Đức Tuân - Nguyễn Hoàng